احکام مکلفین(جشن تکلیف جمعی از دانش آموزان)

اندازه فونت :
۱۳۹۸/۰۱/۲۸
  • قال الصادق(ع):
  • ما مِنْ شَیْءٍ یَحْتاجُ اِلَیْهِ وُلْدُ آدَمَ اِلّا وَقَدْ خَرَجَتْ فیهِ السُّنَهُ مِنَ اللهِ وَ مِنْ رَسُولِهِ(۱)
  • هیچ چیزی نیست که فرزندان آدم به او نیاز داشته باشند مگر اینکه حکم ان را خدا و رسول او معین فرموده اند
  •  
  • معنی تکلیف:
  • تکلیف بمعنای وظیفه ای است که از ناحیه دین بر عهده بندگان گذاشته می شود که بواسطه آن انجام دادن یا ترک کردن کاری بر فرد واجب می شود(۲)
  • شرایط تکلیف:
  • افرادی که دارای شرایط ذیل باشند مکلف به انجـام وظـایـف شـرعـی خـواهنـد بـود
  • ۱داشتن بلوغ
  • ۲دارا بودن بر عقل
  • ۳داشتن قدرت به انجام تکلیف
  • نشانه های بلوغ:
  • در پسران نشانه های بلوغ به ترتیب زیر است:
  • ۱روییدن موی درشت و خشن در اطراف آلت تناسلی
  • ۲بیرون آمدن منی
  • ۳تمام شدن ۱۵ سال قمری
  •  
  • یادآوری:
  • ۱-هر یک از سه نشانه مذکور به تنهایی علامت بلوغ و رسیدن به حد تکلیف شرعی محسوب می شود
  • ۲-هر سال قمری ۱۰ روز و ۲۱ ساعت از سال شمسی کمتر است بنابراین سن بلوغ در پسران بر مبنای سال شمسی عبارت است از ۱۴ سال و ۶ ماه و ۲۲ روز
  • ۳-تاریخ تولد ثبت شده در شناسنامه مـلاک و میـزان بلـوغ نیست مگر اینکه با تاریخ تولد واقعی مطابقت داشته باشد
  • معنی احکام:
  • مجموعه دستورهای دین که وظـیفه انـسانها را در زنـدگی و کارهای روزمره مشخص می کند به آنها احکام گفته می شود
  • اقسام احکام:
  • تمامی احکام شرعی بر ۵ قسم به ترتیب زیر تقسیم می شوند:
  •  
  • ۱-واجب
  • کارهایی که حتما باید انجام داد و ترک آن عذاب دارد مانند اقامه نمـاز و گرفـتن روزه
  • ۲-حرام
  • کارهای ناپسندی که نباید انجام داد و انجام آن عذاب دارد ماننـد دروغ گفتـن و دزدی کردن
  • ۳-مستحب
  • کارهایی که انجام دادن آنها بهتر است و ثواب دارد مانند گفتن بسم الله در ابتدای غـذا و مسـواک زدن
  • ۴-مکروه
  • کارهایی که انجام نـدادن آنـها بـهتر اسـت و ثواب دارد مانند خوردن غذای داغ و فوت کردن به غذا
  • ۵-مباح
  • کارهایی که از نظر اسلام انجام دادن و انجام ندادن آن یکسان باشد یعنی به خودی خود نه ثواب دارد نه عذاب مانند راه رفتن و نشستن
  •  
  • تقلید:
  • از جمله موضوعاتی که از ابتدای تکلیف برای مکلفین مطرح می گردد و باید مورد توجه جدی قرار بدهند تقلید است چون انسان مکلف باید تکالیف شرعی خود را طبق دستور خداوند عمل بکند و برای این کار باید به قرآن و سنت پیامبر و ائمه مراجعه نموده و تکالیف خود را از آنها استفاده بکنند و چون این عمل بر هر کسی مقدور نیست اینجاست که موضوع تقلید مطرح می شود
  • معنای تقلید:
  • در عرف مردم جامعه دو نوع تقلید وجود دارد:
  • الف:تقلید به معنای دنباله روی کورکورانه و بدون دلیل موجه از دیگری و حرف ها و مواضع او را پذیرفتن قرآن بت پرستان را به خاطر این نوع تقلید کورکورانـه محکوم می کند که منطق آنان این است که می گویند
  • إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَى أُمَّهٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِمْ مُقْتَدُونَ(۳)
  • ما پدران خود را بر مذهبی یافتیم و به آثار آنهـا اقتـدا می‏کنیم
  • ب:تقلید بمعنای مراجعه به متخصص در دین
  • یعنی کسی که در احکام الهی تخصص دارد و می تواند با مراجعه به قرآن و سنت ، دستورات خدا را در اختیار دیگران قرار بدهند این نوع تقلید یک عمل عقلایی و منطقی در میان تمامی اقوام و ملل می باشد که همه در اموراتشان به متخصص مراجعه می کنند
  • پیامدهای تقلید نکردن:
  • ۱نفوذ کردن اجانب
  • ۲تحیر و سرگردانی انسان
  • ۳بطلان اعمال انسان
  • ۴از دست دادن منافع احکام
  • ۵بوجود آمدن بدعت و سلیقه گرایی
  •  
  • محدوده تقلید:
  • ۱-تقلید در اصول دین یعنی توحید ،عدل،نبـوت ،امـامـت و مـعاد جـایـز نـیست
  • ۲-تقلید  در ضروری دین یعنی احکامی که تمامی مسلمانان اصل آن را قبول دارند واجب نیست مانند اصل وجود نماز ،روزه ،حجاب و…
  • ۳-تقلید در موضوعات واجب نیست مگر در موارد حکم حکومتی
  • ۴-تقلید در فروعات دین واجب است که عبارتند از نماز،روزه ،حج جهاد ،امر به معروف ،نهی از منکر ،خمس ،زکات ،تولی و تبری
  • ۵-تقـلیـد در مـسـتـحـبـات و مـکروهـات نـیـز لازم اسـت
  • ۶-تقلید  در مسائل سیاسی ،فرهنگی و اقتصادی لازم است
  • شرایط مرجع تقلید:
  • ۱مرد بودن
  • ۲بلوغ             
  • ۳عقل
  • ۴عدالت
  • ۵زنده بودن     
  • ۶حلال زادگی
  • ۷شیعه دوازده امامی بودن
  • ۸اعلم و داناتر از سایر مجتهدان بودن(۴)
  • مراجع تقلید فعلی:
  • مراجع تقلید واجد شرایط فتوا دادن زیاد هستند لکن جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ۷ نفر را به جامعه معرفی کرده اند که در حال حاضر ۴ نفر آنان زنده و در حال حیات هستند و عبارتند از:
  • ۱مقام معظم رهبری مد ظله العالی
  • ۲آیت ا.. مکارم شیرازی
  • ۳آیت ا.. شبیری زنجانی
  • ۴آیت ا.. وحید خراسانی
  • پی نوشت:
  • (۱)بحار الانوار/مجلسی ج۲ ص ۱۶۹                                                        
  • (۲)پایگاه اطلاع رسانی ویکی شیعه
  • (۳)سوره زخرف آیه شریفه ۲۳
  • (۴)رساله مصور ج۱ ص ۲۶ الی ۵۸
  • مکان: مسجد ملااحمد خوی
  • موضوع:احکام مکلفین
  • مناسبت: جشن تکلیف جمعی از دانش آموزان
  •  
  •  
  •  

سوال خود را مطرح کنید :