اخلاق در حوزه(جلسه اخلاق مدرسه سفیران هدایت خوی) 

اندازه فونت :
۱۳۹۹/۱۰/۱۷

عن رسول الله(ص):

 عَلَیْکُمْ بِمَکارِمِ الْأُخْلاقِ ، فَإِنَّ اللّه َ عَزَّ وَ جَلَّ بَعَثَنی بِها وَ إِنَّ مِـنْ مَکارِمِ الْأَخْلاقِ أَنْ یَعْفُوَ الرَّجُلُ عَمَّنْ ظَلمَهُ وَ یُـعْطـِیَ مَـنْ حَـرَمَـهُ وَ یَـصـِلَ مَـنْ قَـطـعَـهُ وَ أَنْ یَعُودَ مَنْ لا یَعُودَهُ(۱)

 بر شما باد تحصیل مکارم اخلاق؛ زیرا که خداوند عزّ و جلّ مرا براى آنها برانگیخت. و از مکارم اخلاق است که آدمى، از کسى که به وى ستم کرده است در گذرد، و به کسى که چیزى را از او دریغ داشته است عطا کند، و با آن که از وى بُریده است پیوند برقرار سازد و از آن که به عیادتش نرفته است، عیادت کند

 

چند یادآوری ضروری:

الف:مرحوم آقا بزرگ تهرانی کتاب شناس معروف شیعه که در سال ۱۳۴۶ ش رحلت کرد در کتاب الذریعه از ۶۵ کتاب در موضوع اخلاق نام می برند پس از پیروزی انقلاب اسلامی تعداد زیادی از شخصیتهای برجسته حوزه علمیه در زمینه اخلاق کتب سودمندی را نوشته اند از قبیل:

۱-اخلاق در قرآن آیت ا.. مصباح ۳ مجلد

۲-تهذیب نفس مرحوم آیت ا.. امینی

۳-جهاد با نفس آیت ا.. مظاهری ۳ مجلد

۴-نقطه های آغاز در اخلاق عملی آیت ا.. مهدوی کنی

۵-خودشناسی برای خودسازی آیت ا.. مصباح یزدی

۶-فریادگر توحید شرح زندگی آیت ا.. بهجت

۷-گناه شناسی حجت الاسلام قرائتی

۸-کیفر گناه و آثار و عواقب خطرناک آن آیت ا.. رسولی محلاتی

۹-اخلاق و جوان آیت ا.. مظاهری

۱۰-مفاتیح الحیاه آیت ا.. جوادی آملی

۱۱-سیمای فرزانگان رضا مختاری

۱۲-اخلاق در قرآن آیت ا.. مکارم شیرازی ۳ مجلد

۱۳-آداب معاشرت در اسلام آیت ا.. مکارم شیرازی

۱۴-یکصد و پنجاه درس زندگی آیت ا.. مکارم شیرازی

۱۵-نور هدایت مباحث اخلاقی آیت ا.. مکارم شیرازی

۱۶-درسهایی از اخلاق آیت ا.. مشکینی

۱۷-المواعظ العددیه آیت ا.. مشکینی ترجمه میانجی

تذکر:

کتب اخلاقی جدید التألیف بسیار است به همین مقدار اکتفا می کنم

 

ب:موضوع اخلاق در حوزه علمیه از قدیم الایام وجود داشته لکن به برکت انقلاب اسلامی اکنون  بصورت جدی مورد توجه مراکز مدیریتی حوزه قرار گرفته است

۱-یکی معاونتهای مدارس بنام تهذیب و اخـلاق نامـگـذاری شـده اسـت

۲-از حوزه علمیه قم مدام اساتید اخلاق به مدارس علمیه کشور اعزام می شوند

۳-یـکی متـون درسـی مـدارس در سطوح مختلف درس اخلاق است

۴-مدیران مدارس مکلف شده اند از علمای برجسته شهرستانهـا برای تدریـس اخـلاق استفـاده شود

۵-از تمامی اساتید خواسته شده در ابتدای دروس خود از آیات و روایات اخـلاقی استفاده کنند

 

در عین حال بعضی عادت کرده اند بر نقد و خورده گیری که اخلاق در مدارس کم رنـگ شـده اسـت

 

ج:از نظر بررسیهای علمی لازم است رابطه علم و اخلاق با چند دانش دیگر که با آن مناسباتی دارد مورد توجه قرار بگیرد از قبیل:علوم فقه ،حقوق ،عرفان عملی ،علوم تربیتی و روانشناسی

 

تذکر:

علوم تربیتی عبارتند از:تاریخ آموزش و پرورش ،مدیریت آموزشی ،جامعه شناسی آموزش و پرورش ،روش تدریس ،فلسفه آموزشی و پرورشی

 

د:از جمله مسائل مربوط به علم اخلاق که در جهان زیاد مورد توجه قرار گرفته است مکتبهای اخلاقی است که بصورت کلی به موارد زیر تقسیم می شود

۱-مکتب اخلاقی خداپرستان

۲-مکتب اخلاقی مادی گرایان

۳-مکتب اخلاقی-عقل گرایان فلاسفه

۴-مکتب اخلاقی-غیرگرایان

۵-مکتب اخلاقی-وجدان گرایان

 

ه:علمای اخلاق-دانش اخلاق را به سه بخش تـقسیم مـی کنند

۱-اخلاق نظری در این بخش از مباحث زیر بحث می شود .فلسفه اخلاق ،مطلق یا نسبی بودن اخلاق،زیر بنای اخلاق:حسن و قبح ذاتی یا مصالح و مفاسد

 

۲-اخلاق تطبیقی از مکتبهای اخلاقی بحث می شود و میان آنها مقایسه می شود مانند:مکتب افلاطون ،ارسطو ،فروید،کارت،اومانیسم ،ملاصدرا و…

 

۳-اخلاق عملی اخلاق عملی آداب و دستورهایی خاص است که در مسیر تزکیه و تهذیب التزام به آنها ضروری است و از طریق عمل انسان را به اهداف نزدیک می کند و مراد از عمل اعم از اعمال قلبی (نیت،حب و بغض ،سوءظن و… )و اعمال بدنی(عبادت،سخاوت و دفاع و…)است

 

اخلاق عملی در حوزه:

چیزی که در کلاسها و جلسات اخلاقی حوزه مورد توجه است تنها اخلاق عملی است سایر مباحث و ابعاد علم اخلاق استدراداً مطرح می شود در اخلاق عملی چند رذیلت در سرنوشت انسان بسیار مهم و اساسی است

۱-بی نظمی در امورات زندگی روزمره

۲-ابتلاء به غرور و خود بزرگ بینی

۳-حسادت و کینه توزی

۴-ابتلاء به غیبت ،تهمت و افتراء

۵-ساده لوحی و سطحی نگری

 

پی نوشت:

(۱)الامالی/شیخ طوسی ۱۰۴۲/۴۷۸

 

مکان:سالن اجتماعات مدرسه علمیه سفیران هدایت

موضوع:اخلاق در حوزه

مناسبت: جلسه اخلاق مدرسه سفیران هدایت خوی

 

 

 

 

 

سوال خود را مطرح کنید :