اخلاق کارگزاران(جلسه شورای اداری-ایام محرم)

اندازه فونت :
۱۳۹۸/۰۶/۱۷
  • قَالَ اَلرِّضَا عَلَیْهِ السَّلاَمُ:
  • إِنَّ اَلْمُحَرَّمَ شَهْرٌ کَانَ أَهْلُ اَلْجَاهِلِیَّهِ یُحَرِّمُونَ اَلْقِتَالَ فِیهِ فَاْسْتُحِلَّتْ فِیهِ دِمَاؤُنَا وَ هُتِکَتْ فِیهِ حُرْمَتُنَا وَ سُبِیَ فِیهِ ذَرَارِینَا وَ نِسَاؤُنَا وَ أُضْرِمَتِ اَلنِّیرَانُ فِـی مَضَارِبِنَا(۱)
  • محرم ماهى است که مردم دورۀ جاهلى جنگ و خون ریزى در آن را حرام مى‌دانستند ولى ریختن خونهاى ما در آن ماه روا دانسته شد و حرمت ما در آن دریده شد و کودکان و زنان ما در آن اسیر شدند و خیمه‌هاى ما را آتش زدند
  • مقدمه:
  • یکی از مباحث مهم در موضوع مدیریت ضرورت وجود حکومت است هیچکدام از مکتب ها و فلسفه های حاکم بر جهان که نوعاً مادی و ماتریالیستی هستند اعتقادی به وجود دولت و نظام بصورت قاطع ندارند
  • اگر مبانی اعتقادی و اصول سیاسی و مدیریتی کاپیتالیست ها ،آنارشیست ها ،مارکسیست ها ،سوسیالیست ها و لیبرالیست ها را مورد بررسی قرار بدهیم معلوم می شود هیچکدام در ضرورت وجود حکومت قاطع نیستند بلکه بعضی از آنان وجود حکومت را مضر می دانند
  • در مقابل امام رضا(ع) می فرماید:
  • اِنَّا لاَ نـَجِدُ فِرْقَهً مِنَ الْفِرَقِ وَ لاَ مِلَّهً مِنَ الْمِلَلِ بَقَوْا وَ عَاشُوا اِلاّ بِقَیِّمٍ وَ رَئیسٍ، لِما لاَبُـدَّ لَـهُمْ مِنْهُ فـی اَمـرِ الدِّینِ و الدُّنیا(۲)
  • ما هیچ گروه از گروه ها و هیچ ملتی از ملتها را نمی یابیم که بدون سرپرست و رئیسی زندگی کرده و باقی مانده باشند؛ برای اینکه گریزی از آن در امر دین و دنیا نیست.
  • رابطه اخلاق و سیاست:
  • یکی از مباحثی که در موضوع حاکمیت و مدیریت جامعه مورد توجه و بررسی دانشمندان و صاحب نظران علم الاجتماع قرار گرفته است رابطه میان سیاست و مدیریت از یک سو و اخلاق از سوی دیگر است که نمونه هایی از آن را به ترتیب زیر یادآوری می کنیم:
  •  
  • ۱-وجود تضاد میان اخلاق و سیاست
  • عده ای عقـیده دارنـد مـیان اخـلاق و اعـمـال سیاست و مدیریت نمی شود جمع نمود چون
  • سیاست مستلزم صلابت و اقتدار است و اما اخلاق بر محور تسامح ،تساهل و نرمی است
  • اخلاق به گذشت و ایثار استوار است در مقابل سیاست بر خود محوری و مال اندوزی اسـت
  • حکومت و سیاست شیوه تسخیر و سلطه بر دیگران است اما اخـلاق تـلاش در جهـت خـدمت به دیگـران است
  • ۲-رابطه ای میان آن دو وجود ندارد
  • جمعی عقیده دارند در میان اخلاق و سیـاست هیچگونه تناسب و ارتباطی وجود ندارد چون:
  • سیاست یک موضوع اجتماعی است ولـی اخـلاق امـری اسـت فـردی
  • (لازم به یادآوری است که از دیدگاه دانشمندان اسلامی فرد و اجتماع در یکدیگر تأثیر متقابل دارند یعنی فرد این قدرت را دارد که یک جامعه را بسازد و در مقابل در جامعه پاک افراد ساخته می شوند)
  •  
  • ۳-اخلاق در خدمت سیاست است
  • بنابر این دیدگاه حاکم و سایر کارگزاران حکومتی ملزم به رعایت کردن ارزش های اخلاقی نیستند مگر در جایی که سیاست اقتضا کند این همان شعار مارکسیست هاست که می گفتند هدف وسیله را توجیه می کند
  •  
  • ۴-سیاست بر محور اخلاق
  • در برابر دیدگاه­های فوق دیدگاه دیگر نیز وجود دارد که حاکمان و سیاستمدران را ملزم می­کند تا در تمامی اقدامات و تصمیمات سیاسی از حیطه‌ی اخلاق خارج نشوند
  • نظام سیاسی اسلام که می­توان از آن به عنوان نماینده‌ی شایسته‌ی این دیدگاه یاد کرد، حکومت را به مفهوم مشارکت، هدایت، مدیریت و خدمت گرفته واساساً سیاست جدای از اخلاق در این فرهنگ غنی جایی ندارد
  • مؤلفه­های اخلاق کارگزاران:
  • ۱-تقوای الهی
  • امیرمؤمنان(ع) می فرماید:
  • إِتَّقُوا مَعاصِیَ اللهِ فِی الْخَلَواتِ فَـإِنَّ الشّاهِـدَ هُـوَ الْـحـاکِـمْ(۳)
  • از نافرمانی خدادر نهان ها بپرهیزید ، چه آن که بیننده است هم او داوری کننده است
  •  
  • در جایی دیگر می فرماید:
  •  وَلا تَهْتِکُوا أَسْتارَکُمْ  عِنْدَ مَنْ یَعْلَمُ أَسْرارَکُمْ(۴)
  • و پرده ها را نـزد آن کـس که از اسـرار شـما آگاه است ندریـد
  •  
  •  
  • و باز می­فرماید:
  • فَـاتـَّقُوا اللهَ الَّـذی أَنـْتـُمْ بِـعـَیـْنِـهِ(۵)
  • پس پروا کنید از خدایی که شما در مقابل رؤیت او هستید
  • باز امیرمؤمنان(ع) خطاب به مالک اشتر استاندارخـویـش در مـصـر چنـین توصـیه مـی فـرمـاید:
  • اَمَرَهُ بِتَقْوَى اللّهِ، وَ ایثارِ طاعَتِهِ، وَ اتِّباعِ ما اَمَرَ بِهِ فى کِتابِهِ مِنْ فرائِضِهِ وَ سُنَنِهِ الَّتى لایَسْعَدُ اَحَدٌ اِلاّ بِاتِّباعِها، وَ لایَشْقى اِلاّ مَعَ جُحُودِها وَ اِضاعَتِها(۶)
  • این فرمان بنده خدا علی امیرمؤمنان ( ع ) به مالک بن حارث اشتر است …. اورا فرمان می دهد به تقوی وترس از خدا و فداکاری در راه اطاعتش وپیروی از آن چه در کتابش  به آن امر نموده ، چه واجب وچه مستحب ؛ که کسی جز با پیروی از آن ها سعادتمند نمی شود وجز با انکار وتباه کردن آن ها بدبخت نمی شود
  • ۱تشخیص حق از باطل
  • إِن تَتَّقُواْ اللَّهَ یَجْعَل لَّکُمْ فُرْقَانًا(۷)
  • اگر با تقوا بودید خداوند توان فرق نهادن بین حق و باطل را نصیب شما می کند
  •  
  • ۲بهره مندی از تعالیم الهی
  • إِنَّ فِی اخْتِلافِ الَّیْـلِ وَ النـَّهَارِ وَ مَا خـَلَـقَ اللَّهُ فِی السَّماواتِ وَ الاْءَرْضِ لاَءَیاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَّقُونَ(۸)
  • همانا در آمد و شد روز و شب و آنچه خداوند در آسمان ها و زمین آفریده، نشانه هایی برای اهل تقوا است
  •   
  • ۳بهره مندی از روزی و برکات الهی
  • مَن یَتَّقِ اللَّهَ یـَجْعَل لَّهُ مـَخـْرَجًا وَ یَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لاَ یَحْتَسِبُ(۹)
  • هر که تقوا پیشه کند، خداوند برای او راه خروج از تنگنا قرار می دهد و از آن جائی که گمان نمی برد به او روزی عطا کند
  •  
  • ۴-نجات از سختی ها
  • مَـن یَـتـَّقِ اللَّهَ یـَجْـعـَل لَّـهُ مـَخْرَجًا(۱۰)
  • هر که تقوا بورزد خداوند راه گشایش در سختی ها به او عطا می کند.
  • ۵-بهره مندی از هدایت قرآن
  • أُوْلَکَ عَـلَـی هُـدًی مـِّن رَّبِـّهِمْ(۱۱)
  • ایشانند که هدایت پروردگارشان شامل حالشان است
  • ۶-آمرزش گناهان و رستگاری
  • وَمَن یَـتَّـقِ اللَّهَ یُکَفِـّرْ عَـنْهُ سَیِّـءَاتِهِ(۱۲)
  • هر که تقوای الهی پیشه سازد، گناهان او را بپوشد و بیامرزد
  • پی نوشت:
  • (۱) روضه الواعظین/فتال نیشابوری ج ۱ص ۱۶۹                                
  • (۲) علل الشرایع/صدوق: ج ۱، ص ۲۵۱
  • (۳)نهج البلاغه حکمت ۳۲۴                                                         
  • (۴)نهج البلاغه خطبه ۲۰۳                                                            
  • (۵)نهج البلاغه خطبه ۱۸۳
  • (۶)نهج البلاغه نامه ۵۳                                 
  • (۷)سوره انفال آیه ۲۹                                 
  • (۸)سوره یونس آیه ۶                                  
  • (۹)سوره طلاق آیه ۳
  • (۱۰)سوره طلاق  آیه ۲                                                                
  • (۱۱)سوره بقره آیه ۵                                                                  
  • (۱۲)سوره طلاق آیه۵

 

 

  • مکان: حسینیه شیخ نوایی
  • موضوع:اخلاق کارگزاران
  • مناسبت: شورای اداری- محرم سال ۱۴۴۱

 

 

 

 

 

سوال خود را مطرح کنید :