اخلاق کارگزاران(۲)

اندازه فونت :
۱۳۹۸/۰۶/۱۷
  • عن الرضا (ع):
  • مَنْ کانَ یَوْمُ عاشُورا یَوْمَ مُـصیـبَـتِهِ وَ حُزْنِهِ وَ بُکائِهِ جَعَلَ اللهُ عَزَّوَجَلَّ یَوْمَ الْقِیامَهِ یَوْمَ فَرَحِهِ وَ سُرُورِهِ(۱)
  • هر کس که عاشورا، روز مصیبت و اندوه و گریه‏اش باشد، خداوند روز قیامت را براى او روز شادى و سرور قرار مى‏دهد.
  •  
  • مقدمه:
  • موضوع جلسه اخلاق کارگزاران است که از ناحیه ستاد امر به معروف و نهی از منکر برگزار شده است جلسه روز گذشته مباحث مقدماتی مطرح گردید اکنون ادامه بحث را پی می گیریم با بیان مطالبی دیگر
  • مؤلفه های اخلاق کارگزاران:
  • جلسه گذشته در این زمینه موضوع تقوا را بررسی کردیم اکنون سایر مؤلفه ها را مطرح می سازیم
  • ۲-اقتدار و پایداری درسایه‌ی توکل بر خداوند
  • کارگزاری که بر خدا توکل نداشته و فاقد اعتماد به نفس است، یا به راحتی تسلیم مشکلات شده و بزودی به زانو در می آید و یا برای حلّ مشکلات خرد و کلان دست نیاز به سوی بیگانگان دراز می کند
  •  
  • حضرت علی(علیه‌السلام) توکل به خداوند را بهترین یاور برای تحمّل و شداید معرّفی کرده و در وصف انسان­های متوکّل می فرماید:
  • إِنْ أَوْحَشَتْهُمُ الْغُرْبَهُ آنَسَهُمْ ذِکْرُکَ، وَ إِنْ صُبَّتْ عَلَیْهِمُ الْمَصَائِبُ لَجَئُوا إِلَى الِاسْتِجَارَهِ بِکَ، عِـلـْماً بِأَنَّ أَزِمَّهَ الْأُمُورِ بِـیَـدِکَ وَ مَصَادِرَهَا عَنْ قَضَائِکَ(۲)
  • اگر غربت به وحشتشان افکند یاد تو انس و آرامش آنهاست و اگر باران مصایب بر سرشان ببارد به پناه جستن از تو روى آرند. زیرا مى دانند که زمام همه کارها به دست توست و هر چه شود به مشیت و قضاى توست.
  •  
  • ۳-قاطعیّت در اجرای تصمیم­ها
  • حضرت أمیرِ(ع) خطاب به والی خویش فرمودند:
  • «حق را در مورد ملازمان حق چه نزدیکان وچه غیر نزدیک ، ملازم شو و در این راستا صابر و خود نگهدار باش، حال هر چه می خواهد بر سر خواص و خویشانت آید، بیاید وعاقبتش را با همه سنگینی اش بپذیر، زیرا ثمراتش پسندیده است(۳)
  • و از سوی دیگر در برخی موارد تصمیم گیری، نیازمند دقّت وتأمّل بیشتر وارزیابی بیشتر جوانب کار است وچه بسا عجله در این کار ممکن است خسارت های جبران ناپذیری را به همراه آورد.
  • لذا امیرمؤمنان(ع) دراین زمینه به مدیران و کارگزاران خود سفارش می­کنند که «قبل از وقت ، درانجام کار عجله نکن و در وقتش آن را رها نکن و به امور مبهم لجاجت نداشته باش ودر مورد  امور روشن، سستی منما، پس هر چیزرا درجای مناسبش قرارده وهرکاری را در موقع مناسبش به انجام رسان(۴)
  •  
  • ۴-تعامل اخلاقی کارگزاران با یکدیگر
  • ۱) مشاوره در تصمیم گیری ها و تصمیم سازی
  • ۲) توزیع مسؤو لیتها با توجه به قابلیت ها
  • ۳) جدی گرفتن نظارت و بازرسی
  • ۴) بهره گیری از نصیحت وموعظه
  •  
  • اخلاق کارگزاران در تعامل با مردم:
  • ۱-احترام به نظر و شأن مردم
  • امیرمؤمنان(ع) خطاب به کارگزاران خود می فرماید:
  • اسْتَعْمِلِ الْعَدْلَ، وَ احْذَرِ الْعَسْفَ وَ الْحَیْفَ؛ فَإِنَّ الْعَسْفَ یَعُودُ بِالْجَلَاءِ، وَ الْحَیْفَ یَدْعُو إِلَى السَّیْف(۵)
  • «عدالت پیشه نما وازخشونت و تندی و حیف و میل پرهیزکن که خشونت و درشتی مردم را به فرار و ترک وطن  می­کشاند و حیف و میل شمشیر را به میان آورد
  •  
  • ۲-عدم احتجاب از عامه مردم
  • امیرمؤمنان(ع) خطاب به مالک اشتر می فرماید:
  • قسمتی از وقتت را فارغ بگذار تا شخصاً به کار مراجعان رسیدگی کنی و درمجلس عمومی با آن ها بنشین وبرای خدایی که تو را آفریده متواضع باش و سربازان و محافظان و یاران و شرطه ها را دور کن تا بتوانند بدون لکنت زبان با تو سخن گویند  و بدون هراس از احدی شکایتها و مشکلات سرّی شان را با تو در میان نهند(۶)
  •  
  • ۳-عدل وانصاف
  • امیرمؤمنان(ع) به کارگزاران خود می فرماید:
  • هم خودت وهم زیر دستانت وهرکه در ارتباط با رعیت است، انصاف را نسبت به خدا و مردم رعایت کنید، که اگر چنین نکنی، ظلم کرده ای و هر که برعباد خدا ظلم کند علاوه بر مردم، خدا دشمنش خواهد بود،(۷)
  •  
  • ۴-توجه و عنایت به محرومان
  • امیرمؤمنان(ع) خطاب به مالک می فرماید:
  • پس خدا را ! خدارا ! طبقه پایین اجتماع از کسانی که هیچ راه چاره ای ندارند ، مثل: مساکین، نیازمندان، ازکارافتادگان و زمین گیران، زیرا دراین طبقه افراد قانع و آن ها که فقر را کتمان می کنند وجود دارند. پس برای خدا حقش که تو را درمورد این ها حفیظ نموده، حفظ نما؛ پس بخشی از بیت المال وغله های بلاد اسلامی را درهربلدی، برای آن ها قرارده زیرا دور و نزدیک فرقی نمی کند، پس حق همه را رعایت نما(۸)
  • ۵-تشویق وتنبیه به جا ومناسب
  • امیرمؤمنان(ع) باز به مالک می فرماید:
  • نباید نیکوکار و بدکار نزدت مساوی باشد، پس همانا در این صورت أهل احسان از نیکوکاری دلسرد شده و بد کردار بر کار بدش ترغیب می گردد(۹)
  • ۶-تلاش در جهت ارتقاء سطح رفاه مردم
  • حضرت امیر خطاب به کارگزار خود می­نویسد:
  • «بیش از آن که در جلب خراج بکوشی در آبادی زمین بکوش، زیرا خراج بدون آبادی زمین حاصل نشود و هر که بدون آبادانی دنبال خراج باشد، سرزمینش را خراب و أهل آن را نابود و امرش مگر برای مدت کمی دوام نخواهد آورد ….(۱۰)
  •  
  • پی نوشت:
  • (۱) بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۸۴                                                        
  • (۲)نهج البلاغه خطیه ۲۲۷
  • (۳)نهج البلاغه نامه ۵۳                                                                                          (۴)نهج البلاغه نامه ۵۳
  • (۵)نهج البلاغه حکمت ۴۷۶                         
  • (۶)نهج البلاغه نامه ۵۳                 
  • (۷)نهج البلاغه نامه ۵۳                 
  • (۸)نهج البلاغه نامه ۵۳                                 
  • (۹)نهج البلاغه نامه ۵۳         
  • (۱۰)نهج البلاغه نامه۵۳
  • مکان: حسینیه شیخ نوایی
  • موضوع:اخلاق کارگزاران(۲)
  • مناسبت: شورای اداری- محرم سال ۱۴۴۱
  •  

 

 

 

 

 

سوال خود را مطرح کنید :