اصول تعلیم و تربیت

اندازه فونت :
۱۳۹۷/۱۲/۰۸

قال الله تعالی:

لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ إِذْ بَعَثَ فِیهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ یـَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُـزَکِّـیهِمْ وَیُعَلّـِمُهُمُ الْکِتـَابَ وَالـْحِکْـمَهَ(۱)

خداوند بر مؤ منان منت نهاد ( نعمت بزرگی بخشید) هنگامی که در میان آنها، پیامبری از جنس خودشان برانگیخت؛ که آیات او را بر آنها بخواند، و کتاب و حکمت به آنها بیاموزد

 

مقدمه:

با تبریک روز هشتم اسفند که به عنوان روز امور تربیتی و تربیت اسلامی نامگذاری شده است به همه حضار محترم اعم از مربیان امور تربیتی ،مدیران و مسئولان آموزش و پرورش و سایر مهمانان حاضر در جلسه مطالب خودم را در چهار محور به استحضار خواهم رساند:

۱-اصول تعلیم و تربیت از دیدگاه اسلام

۲-روش های تعلیم و تربیت کودکان و جوانان

۳-مشکلات تعلیم و تربیت در آموزش و پرورش

۴-رموز موفقیت در تعلیم و تربیت

الف:اصول تعلیم و تربیت

در زمینه اصول و ویژگی های تعلیم و تربیت اسلامی، آیات و روایات متعددی وارد شده و در کتب مربوطه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است که فهرستی از این مطالب را یادآوری می کنم:

۱-هماهنگی تعلیم و تربیت با فطرت بشر

۲-اعتدال در مقابل افراط و تفریط

۳-جامعیت و همه جانبه نگری

۴-تأمین نیازهای واقعی انسانها

۵-تأکید مضاعف بر تعلیم و تربیت کودک

۶-ایجاد توازن میان امور ثابت و متغیر

۷-رعایت شدن اصل هدایت خواهی

۸-توجه ویژه به اصل حکمت جویی

۹-توجه به بهره گیری از اراده

۱۰-تلازم و تناسب میان علم و عمل

۱۱-توجه به اصل انسانیت دوستی

۱۲-مدنظر قرار دادن جذب و دفع

۱۳-پیوند دادن تربیت با معنویت

 

ب:روش های تعلیم و تربیت

روش های تعلیم و تربیت در روایات اهل بیت با زیبایی تمام مورد توجه قرار گرفته است و اخیرا دانشمندان روانشناسی نیز در کتب خود در این زمینه مطالب سودمندی مطرح کرده اند که به نمونه هایی از این روش ها اشاره می کنیم

۱-ضرورت ارتباط و پیوند عـاطفـی مدیران و مربیان با دانش آموزان

۲-بهره گیری از منطق و استدلال و رعایت آرامش در برخوردها

۳-دوستی و رفاقت و اعتماد بر دانش آموزان

۴-استفاده از روش های کارآمد در انتقال مفاهیم آموزشی

۵-اجتناب از تکالیف سنگین تر از توان و استعداد دانش آموز

۶-حساس بودن در برابر تغییرات مثبت و منفی دانش آموزان

۷-ارتباط مستمر و تنگاتنگ با اولیاء دانش آموزان

۸-شناخت و آگاهی از الگو ها و شیوه های رفتاری صحیح

ج:مشکلات تعلیم و تربیت

لازم به یادآوری است که موارد مطرح شده نمونه هایی از مشکلاتی است که در نوع مدارس کشور وجود دارد و لازم است از ناحیه متولیان امور چاره اندیشی شود

۱-اعمال سلیقه وزرا در دولت های مختلف

۲-جدی نگرفتن مربیان پرورشی در بعضی از دولت ها

۳-به تشریفات تبدیل شدن انجمن اولیا و مربیان

۴-ضعف نظارت لازم بر عملکردها

۵-زیرسوال رفتن موضوع تنبیه و تشویق

۶-نبود برنامه ریزی برای رسیدن به اهداف تربیتی

۷-به حاشیه رانده شدن مدیران تربیتی در بعضی از دولت ها

رموز موفقیت در تعلیم و تربیت:

لازم به یادآوری است که برخی از مطالب مربوط به این بخش در بخش دوم(روش های تعلیم و تربیت کودکان و جوانان) مطرح گردید لکن به دلیل اهمیت و سرنوشت ساز بودن موضوع به صورت مستقل نیز اشاره می کنیم:

۱-داشتن تعهد در برابر رسالت های سنگین خویش

۲-دارا بودن بر روحیه ایثار و از خود گذشتگی

۳-داشتن دلسوزی در حد اعلاء(در حق پیامبر این جمله وجود دارد طَبیبٌ دَوّارٌ بِطِبِّهِ)

۴-ایجاد رابطه عاطفی با متربیان خود

۵-دارا بودن بر اخلاص در تمامی امور

۶-مدام در حال فراگیری دانش و پژوهش بودن

۷-داشتن شناخت لازم از تعلیم و تربیت اسلامی

پی نوشت:

(۱)سوره آل عمران آیه ۱۶۴

مکان: سالن اجتماعات ارشاد اسلامی

موضوع: اصول تعلیم و تربیت

مناسبت: سالروز تأسیس نهاد مقدس امور تربیتی

 

سوال خود را مطرح کنید :