اعمال ویژه شبهای قدر

اندازه فونت :
۱۳۹۹/۰۲/۲۷

مقدمه:

در جلسه گذشته اعمال مشترک شب های مذکور مـطـرح گردید که در هر سه تکرار خواهند شد و عبارت بودند از:

۱-غسل کردن

۲-اقامه دو رکعت نماز بعد از حمد ۷ مرتبه قل هو الله

۳-بعد از اقامه نماز ۷۰ مرتبه استغفرالله و اتوب الیه

۴-اعمال قرآن بر سر گرفتن

۵-زیارت امام حسین(ع) ویژه شب قدر

۶-احیاء و شب زنده داری

۷-خواندن دعای مربوطه

اکنون به اعمال ویژه هر کدام از سه می پردازیم که ضمن انجام اعمال مذکور این اعمال ویژه نیز اضافه خواهد شد

 

اعمال ویژه شب ۱۹:

مرحوم شیخ مفید کتابی دارد بنام مسار الشیعه آنجا در ارتباط با شب ۱۹ رمضان می نویـسد:

وَ یُسْتَحَبُّ فیها کَثْرَهُ الْاِسْتِغْفار    

در آن شب مستحب است بسیار استغفار کردن

وَالصَّلاهُ عَلی نَبیِّ اللهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِاللّهِ(ص)

و صلوات فرستادن بر پیامبر خدا محمد بن عبدالله

وَالْاِبْتِهالُ اِلَی اللهِ تَعالی فی تَجْدیدِ الْعَذابِ عَلی ظالِمیهِمْ

و نیایش به درگاه خدای متعال برای تجدید عذاب ستمگران به خاندان پیامبر(ص)

وَالْاِکْـثارُ مِنَ اللَّعْنَهِ عَلی قاتِلِ اَمیرِالْـمُؤْمِنینَ                   

و بسیار لعنت کردن بر قاتل امیرمؤمنان

وَ هِیَ لَیْلَهٌ یـَتَجَدَّدُ فیها حُزْنُ اَهْلِ الْایـمانِ(۱)

و آن شبی است که اندوه اهل ایمان تجدید می شود

۱-یکصد مرتبه اَسْتَغْفِرُاللّهَ رَبّی وَ اَتُوبُ اِلَیْهِ(۲)

۲-یکصد مرتبه اَلّلهُمَّ الْعَنْ قَتَلَهَ اَمیرِالْمُؤْمِنینَ(۳)

۳-خواندن دعای بسیار ارزشمندی که مرحوم شیخ مفید در کتاب المقنعه نقل می کند از ثقه جلیل القدر مرحوم علی بن مهزیار از امام محمد تقی (ع) که فرمود:مستحب است این دعا زیاد خوانده شود در ماه رمضان هم در شبها و هم در روزها از ابتدای رمضان تا پایان آن و دعا این است

یا ذَالَّذی کانَ قَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ ثُمَّ خَلَقَ کُلَّ شَیْءٍ…

 

۴-خواندن دعای اَلّلهُمَّ اجْعَلْ فیما تَقْضی وَ تُقَدِّرُ مِنَ الْاَمْرِ الـْمَحْتُومِ(۴)

 

اعمال ویژه شب ۲۱:

مقدمه:

از مفاد روایات متعدد و بیان دانشمندان و محدثان شیعه استفاده می شود جایگاه دو شب ۲۱ و ۲۳ بمراتب بالاتر است مرحوم کلینی نقل می کند از حسان بن مهران که از امام صادق(ع) از شب قدر سوال کردم در پاسخ فرمود:

اِلتَمِسْها لَیْلَهَ اِحْدی وَ عِشْرینَ اَوْ لَیْلَهَ ثَلاثٍ وَ عِشْرینَ(۵)

یعنی شب قدر را در میان شب ۲۱ و یا شب ۲۳ جستجو کن

 

تذکر:

مشابه این روایت را علمای شیعه از امام صادق(ع) و پدر بزرگوارشان امام محمد باقر(ع) نقل فرموده اند از جمله:شیخ طوسی در امالی و تهذیب الاحکام ،کلینی در فروع کافی ،شیخ صدوق در من لا یحضره الفقیه ،حر عاملی در وسائل الشیعه و علامه مجلسی در بحار الانوار

 

۱-خواندن دعای یا مولـِجَ اللَّیْلِ فِی النَّهارِ وَ مولـِجَ النّهارِ فِی اللَّیْلِ(۶) که مرحوم کلینی در فروع کافی و مرحوم شیخ طوسی در مصباح المتهجد نقل فرموده اند

 

۲-خواندن دعای… وَاقْسِمْ لی حِلْماً یَسُدُّ عَنّی بابَ الْجَهْلِ این دعا را مرحوم تقی الدین ابراهیم ابن حسن در کتاب اَلْجُنَّهُ الْواقِیه وَالْجَنَّهُ الباقِیه معروف به مصباح کفعمی نقل فرموده است(۷)

 

۳-دعا بر امام زمان عج و درخواست تعجیل ظهور آن بزرگوار از جمله اعمال شب ۲۱ رمضان است به ویژه خواندن دعای کوتاه و پرمغز امام صادق(ع) که ابن طاووس آن را از حمّاد ابن عثمان راوی ثقه و جلیل القدر نقل کرده است و با جمله وَ اَسْئَلُکَ بِجَمیعِ ما سَئَلْتُکَ آغاز می شود(۸)

 

اعمال ویژه شب ۲۳:

محدثین بزرگوار و کتب زیارتی برای شب ۲۳با  استفاده از روایات جایگاه ویژه قائل هستند

۱-مرحوم سید در الاقبال و علامه مجلسی در بحار الانوار نقل فرموده اند شب ۲۳ از دو شب سابق یعنی ۱۹ و ۲۱ افضل است(۹)

۲-شب ۲۳ در میان امت اسلامی معروف به شب جهنی است که داستان ان در کتب روایی و زیارتی به تفصیل بیان شده است(۱۰)

۳-از احادیث متعددی استفاده می شود شـب قدر ـهمین شب ۲۳ می باشـد(۱۱)

 

اعمال:

۱-قرائت سوره های عنکبوت و روم(۱۲)

۲-قرائت سوره قدر هزار مرتبه (۱۳)

۳-قرائت سوره دخان (۱۴)

۴-خواندن چند دعای کوتاه که از ائمه(ع) .وارد شده که در کتب زیارتی به ویژه مفاتیح الجنان نقل شده است(۱۵)

 

چند یادآوری:

الف:در میان دعاها دعاهای ماه مبارک رمضان بعضی از آنها بسیار معتبر و محتوای بسیار عالی است لکن در میان مردم مورد غفلت قرار می گیرند

 

ب:زیارت امام حسین(ع) در هر سه شب قدر وارد شده این زیارت ویژه شب قدر است نه سایر زیارات و نوع مردم از آن غفلت می کنند

 

ج:مرحوم شیخ طوسی در تهذیب الاحکام از امام صادق(ع) نقل نموده که فرمود فضیلت و جایگاه روز قدر همانند شب قدر است(۱۶)

د:مرحوم علامه مجلسی در زادالمعاد توصیه فرموده در شب ۲۳ از ادعیه صحیفه سجادیه استفاده شود به ویژه دعای مکارم الاخلاق و دعای توبه(۱۷)

ه:در روایات بر خواندن دعای سلامتی امام عصر عج اللهم کن لولیک الحجه … بسیار تأکید شده است در تمامی شب ها و روزها و ساعات ماه رمضان خوانده شود(۱۸)

 

 

پی نوشت:

(۱)مسار الشیعه ص ۲۵

(۲)مسار الشیعه /شیخ مفید ص ۲۵                  

(۳)الاقبال/ابن طاووس ص ۱۸۶   

(۴)زاد المعاد /علامه مجلسی ص ۱۲۷            

(۵)فروع کافی /کلینی ج۴ ص ۱۵۶              

(۶)فروع کافی ج۴ ص ۱۶۰ و مصباح المتهجد ص ۶۲۸                                  

(۷)مصباح کفعمی ص ۵۸۴                          

(۸)الاقبال /ابن طاووس ص ۲۰۰  

(۹)الاقبال/سید بن طاووس ص ۲۰۷                                                              

(۱۰)بحار الانوار/مجلسی ج۸۰ ص ۱۲۸         

(۱۱)الاقبال /ابن طاووس ص ۲۰۷

(۱۲)مصباح المتهجد ص ۶۲۸                      

(۱۳)المصباح /کفعمی ص ۵۷۸                     

(۱۴)الامالی/صدوق ص ۶۵۴        

(۱۵)فروع کافی /کلینی ج۴ ص۱۶۱

(۱۶)تهذیب الاحکام ج۴ ص ۳۳۱                

(۱۷)زاد المعاد /مجلسی ص ۱۹۰                  

(۱۸)مصباح المتهجد ص ۶۳۰      

 

سوال خود را مطرح کنید :