امت جفاکار(۲)(محرم سال ۱۳۹۹)

اندازه فونت :
۱۳۹۹/۰۷/۰۲

امت جفاکار(۲)

مقدمه:

محور بحث در این جلسه ادامه فرمایش امام علی بن موسی الرضا(ع) در ارتباط با جفاکاری و سنگ دلیهایی که امویان دشمن اهل بیت علیه السلام در کربلا انجام دادند در توضیح فرمایش امام رضا(ع) موارد ذیل در جلسه قبلی مطرح گردید

۱-بیان آداب و سنن اعراب جاهلی قبل از اسلام

۲-بیان آمار شهدای کربلا از منابع فریقین

۳-بیان سه مورد از سنگ دلیهای امویان در کربلا

 

اکنون بحث را پی می گیریم با بیان موارد دیگر از جنایات بنی امیه در کربلا ضمن توضیح فرازهای دیگر روایت حضرت علی بن موسی الرضا(ع)

وَ سُبِیَ فیهِ ذَرارینا وَ نِساؤُنا

 

یکی از جنایات هولناک امویان در کربلا به اسیری بردن فرزندان رسولخدا در روز ۱۱ محرم و سیر دادن آنان در شهرها و روستاها بود در مورد آمار شهدا نقلهای متفاوتی وجود دارد لکن در حوادث و اتفاقات دوران اسارت تعدادی از آنان به ترتیب زیر نام برده شده است

۱-اسیران جوان و نوجوان از بنی هاشم ۸ نفر

۲-اسیران زن از بنی هاشم ۷ نفر

۳-اسیران از غیر بنی هاشم ۷ نفر

 

یادآوری:

مباحث مربـوط بـه اسیـران و آمـار آنـان را می توان در منابع زیر مطالعه و بررسی کرد

۱-الاخبار الطوال/دینوری                        ۱۱-تاریخ طبری ج۵

۲-الطبقات الکبری /ابن سعد ج۱               ۱۲-الانساب/ سمعانی ج۱

۳-الارشاد /شیخ مفید ج۲                         ۱۳-جمهره النسب/ابن الکلَبی

۴-الکامل فی التاریخ/ابن اثیر ج۲              ۱۴-رجال طوسی

۵-مقاتل الطالبیین/ابوالفرج اصفهانی           ۱۵-انساب الاشراف/بلاذری

۶-اعیان الشیعه/سید محسن امین ج۷          ۱۶-مصباح الزائر/ابن طاووس

۷-تاریخ دمشق ابن عساکر                                    ۱۷-سیر اعلام النبلاء/ذهبی

۸-کتاب الامالی /شیخ صدوق                   ۱۸-دلائل الامامه/طبری شیعی

۹-دانشنامه امام حسین ج۷                       ۱۹-الاغانی/ابوالفرج اصفهانی ج۱۶

۱۰-تهذیب الکمال/مقدسی ج۳۵              ۲۰-تذکره الخواص/خوارزمی

 

۱-دینوری در الاخبار الطوال

اِنَّ ابْنَ زِیادٍ جَهَّزَ عَلِیَ بْنَ الْـحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ وَ مَنْ مَعَهُ مِنَ الـْحَرَمِ وَ وَجَّهَ بـِهِمْ اِلـی یَزیدَ بْنَ مُعاوِیَهَ… مَعَ شِـمْرِ بْنِ ذِی الـْجُوشَنْ(۱)

 

۲-طبری در التاریخ

اِنَّ عُبَیْدَ اللهِ أَمَرَ بِنِساءِ الْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَلامِ وَ صِبْیانِهِ فَـجُهِزْنَ وَ اَمَرَ بِعَلِیِّ بْنِ الـْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَلامُ فَغُلَّ بِغُلٍّ اِلی عُنُقِهْ ثُمَ سَرَّحَ بِهِمْ… مَعَ شِمْرِ بْنِ ذِی الْجَوْشَنِ(۲)

 

۳-تاریخ الیعقوبی

اُخِرجَ عِیالُ الـْحُسَیْنِ(ع) وَ وُلْدُهُ اِلَی الشّامِ وَ نُصِبَ رَاْسُهُ عَلی رُمْـحٍ(۳)

 

یادآوری:

بر اساس بعضی از گزارشات از جمله الارشاد شیخ مفید و تاریخ دمشق ابن عساکر و تاریخ طبری پس از واقعه عاشورا ابتدا سر مقدس امام حسین(ع) و سایر شهدا را به شام فرستادند بعداً اسیران را اعزام کردند

 

لکن برخی دیگر از گزارشات از جمله الاقبال ابن طاووس ،الامالی صدوق ،لهوف ابن طاووس و الکامل فی التاریخ سرهای شهدا را با اسیران فرستادند

 

مصائب اسیران:

بر اساس گزارش مورخان و مقتل نویسان اسیران آل الله در مسیر کربلا به شام مصائب و سختیهای بسیاری را متحمل شده اند چند نمونه را یادآوری می کنم

 

۱-امام محمدباقر(ع) می فرماید:

از پدرم امام زین العابدین در مورد اسارت پرسیدم فرمود:

مرا بر شتری لنگ و بدون جهاز سوار کردند و سر امام حسین علیه السلام بر بالای علمی بود و زنانمان را بر استرانی بدون پالان سوار کرده بودند و آزار می دادند اگر اشکی از دیده یکی از ما فرو می چکید با نیزه به سرش می کوبیدند…(۴)

 

۲-در الفصول المهمه می نویسد:

اَرْسَلَ عُبِیْدُ اللهِ بْنِ زِیادٍ بِالنِّساءِ وَالصِبْیانِ عَلی اَقْتابِ الـْمَطایا وَ مَعَهُمْ عَلِیُّ بْنُ الـْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ وَ قَدْ جَعَلَ ابْنُ زِیادٍ اَلْغُلَّ فی یَدَیْهِ وَ فی عُنُقِهِ وَلَمْ یَزالُو سائِرینَ بِهِمْ عَلی تِلْکَ الْحالَهِ اِلی اَنْ وَ صَلُوا الشّامَ(۵)

 

۳-زیارت ناحیه مقدسه

در فرازی از این زیارت می فرماید:

وَ سـُبـِیَ اَهْلـُـکَ کَـالْـعَبیدِ…

یُساقُونَ فِی الْبَراری وَ الْفَلَواتِ

أَیْـدیـهِمْ مَغـْلُولَـهٌ اِلَی الْأَعْـناقِ

یُـطـافُ بـِهِـمْ فـِی الْاَسـْواقِ(۶)

وَ اُضْرِمَتِ النّیرانُ فی مَضارِبنا(۷)

یعنی خیمه های ما را آتش زدند

 

توضیح:

در مثیر الاحزان می نویسد:

وَ اُضْرِمَتِ الْنّارُ فِی الْفُسْطاطِ فـَخَرَجْنَ هارِباتٍ(۸)

خیمه ها آتش ده شد و زنان بیرون می دویدند

 

در لهوف ،الفتوح و بحار الانوار نقل شده

أخرَجُوا النِّساءَ مِنَ الخَیمَهِ،وأشعَلوا فیهَا النّارَ،فَـخَـرَجنَ حَـواسِرَ مُـسَلَّباتٍ حافِیاتٍ باکِیاتٍ(۹)

زنان را از خیمه ها بیرون راندند و خیمه ها را آتش زدند زنان سر و پا برهنه و غارت شده و گریان بیرون دویدند

 

منابع:

(۱)الاخبار الطوال/دینوری ص ۲۶۰

(۲)تاریخ طبری ج۵ص ۴۶۰

(۳)تاریخ یعقوبی ج۲ص۲۴۵

(۴)الاقبال/ابن طاووس ج۳ص ۸۹

(۵)الفصول المهمه /ابن صباغ مالکی ص۱۹۱

(۶)مصباح الزائر/ابن طاووس ص ۲۳۳

(۷)روضه الواعظین/فتال نیشابوری ج۱ص۱۶۹

(۸)مثیر الاخران/ابن نما ص۷۷

(۹)الفتوح ج۵ص ۱۲۰

سوال خود را مطرح کنید :