اهمیت و جایگاه قضاوت و قاضی(سالگرد شهادت دادستان شهید حاج قلیزاده)

اندازه فونت :
۱۳۹۷/۱۰/۲۷

عن مولانا علیٍّ(ع):

لَا یُقِیمُ أَمْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ إِلَّا مَنْ         

فرمان خدای سبحان را بر پا ندارد جز کسیکه

لَا یُـصـَانِـعُ    

اهل رشوه و کوتاه آمدن و سازشکار نباشد

وَ لَا یُـضَارِعُ  

در برابر ستمگران اظهار خواری و ذلت نکند

وَ لَا یَتَّبِعُ الْمَطَامِع(۱)

از طمع ها پیروی نکند

توضیح:

در آستانه چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی و سالگرد شهادت دادستان شهید حاج قلیزاده و گرامیداشت شهدای بزرگوار ضروری دیدم عرایض خودم را در دو محور به استحضار برسانم

الف:اهمیت و جـایگاه قضـاوت و قاضـی

ب:جایگاه شهادت و شهدا و رسالت جامعه

 

توضیح فرمایش امیرمؤمنان(ع):

امیرمؤمنان(ع) در این جملات کوتاه می فرماید فرامین الهی را به پا نمـی دارد مگـر سـه گـروه:

۱-مَنْ لا یُصانِعُ

در کتب لغت و شروح نهج البلاغه در مورد معنی یصانعه واژه های مدارا کردن،رشوه گیری ،کوتاه آمدن و سازشکاری را مطرح فرموده اند.

ابن اثیر در کتاب ارزشمند النهایه می نویسد:

اَلْـمُصانَعَهُ:أَنْ تَصْنَعَ لَهُ شَیْئاً لِیَصْنَعَ لَکَ شَیئاً آخَرْ(۲)

برای کسی کاری انجـام بدهی تا او برای تو نیز کار دیـگر انجام بدهد

تمامی معانی مصانعه را می توان در کلمه رشوه خلاصه کرد چون دایره معـنی ایـن واژه بـسیار گستـرده اسـت

صاحب مجمع البحرین می نویسد:

وَالرِّشْوَهُ:قَلَّ ما تُسْتَعْمَلُ اِلّا فیما یُتَوصَّلُ بِـهِ اِلـی اِبْـطـالِ حَـقٍّ اُو تـَمشیـهِ باطِـلٍ(۳)

 

۲-وَ لا یُضارِعْ

در کتب لغت در معنی مضارعه کلمات ذَلَّ ،خَضَعَ وَ خَشـَعَ بـکار رفـته است(۴)

مقصود این است که مسئول در حکومت اسلامی در برابرزورگویان و قلدران جامعه احساس ذلت و حقارت    نکنـد تـا بـتوانـد دستـورات خداونـد را عمـلی سـازد

 

۳-وَ لَا یَتَّبِعُ الْمَطَامِع

۱-امیرمؤمنان(ع) می فرماید:

مَـنْ أَرادَ أَنْ یَـعـیـشَ حُــرّاً أَیّـامَ حَـیاتِهِ فَـلا یُـسـْکِنِ الـطـَّمَـعَ قَلـْبـَهُ(۵)

کسیکه میخواهد در طول عمر آزاد زندگی کند باید اجازه ندهد طمـع در قلبـش سکـونت یابـد

 

جایگاه قضاوت:

نوع فقها در تبیین جایگاه قضاوت می فرمایند:

مَنْصَبُ الْقَضاءِ مِنَ الْمَناصِبِ الْجَلیلَهِ الثّابِتَهِ مِنْ قِبَلِ اللهِ تَعالی لِلنَّبِیِّ(ص)وَ مِنْ قِبَلِهِ لِلأَئِمَّهِ الْـمَعْصومین(ع)وَ مِنْ قِبَلِهِمْ لِـلْفـَقـیـهِ الْـجـامِـعِ لِـلـشّـَرایِطِ(۶)

 

جایگاه قاضی:

امیرمؤمنان(ع) می فرماید:

أَفْضَلُ الْخَلْقِ أَقْضاهُمْ بِالْـحَقِّ(۷)

برترین مردم داورترین آنها به حق است

 

شرایط قاضی:

امـیرمـؤمنـان(ع) در عـهـدنامه مالـک اشـتر درانتخاب قاضی شرایط ذیل را بیان فرموده است

۱-مراجعات فراوان او را در تنگنا قرار ندهد

۲-در اشتباهاتش پافشاری نکند

۳-در دل طمعی نداشته باشد

۴-در فهم موضوعات به تحقیق اندک اکتفا نکند

۵-در برخورد با شبهات از همه محتاط تر باشد

۶-در تمسک به دلیل و یافتن آن مسر باشد

۷-در کشف حقایق از همه شکیباتر باشد

۸-به هنگام آشکار شدن حق از همه قاطع تر باشد

۹-ستایش متملقان او را فریب ندهد و تمجید مداحان او را مایل به مـدح کـننده نـسازد

خدا را شاکریم که این ویژگیها در شهید حـاج قلیزاده و نوع قضات محترم وجود داشته و دارد

 

ب:جایگاه شهادت و شهدا و رسالت جامعه

با توجه به اینـکه از جـهتـی ایـن مـراسـم مـربـوط به شـهید و شهادت است در این زمینه نیز چند نکته را یادآوری می کنم

 

مقام و جایگاه شهید:

در آیات و روایات متعدد جایگاه ومقام شهید تبیین شده است از قبیل:

۱-شهید زنده است لکن دیگران قدرت درک آن را ندارند(۸)

۲-برای شهید عذاب قبر وجود ندارد(۹)

۳-شهید آرزوی بازگشت به دنیا و شهادت مجدد می کند(۱۰)

۴-خون شهید با ارزش ترین چیز در پیشگاه خداوند است(۱۱)

۵-از شهید در قبر سوال نمی شود(۱۲)

۶-شهید جایگاه خود را در بهشت مشاهده می کند(۱۳)

۷-شهید۷۰ نفر از بستگان خود را شفاعت می کند(۱۴)

۸-خداوند جانشین شهید در میان خانواده اوست(۱۵)

پیامبر(ص) فرمود خداوند می فرماید:

أَنَا خَلِیفَتُهُ(اَلشَّهید)فِی أَهْلِهِ وَ مَنْ أَرْضَاهُمْ فَقَدْ أَرْضـَانِـی وَ مَـنْ أَسـْخـَطَـهُمْ فـَقَـدْ أَسـْخَـطَنِـی(۱۶)

من جانشین شهید در میان خانواده او هستم. و هر کس خانواده شهید را خشنود کند، هر آینه مرا خشنود کرده است، و هر کس آنها را خشمگین کند ، همانا مرا خشمگین کرده است

عوامل جدایی از فرهنگ شهادت:

بسی جای تأسف است برخی از عوامل داخلی و خارجی با مرور زمان موجب فاصله گرفتن جامعه از فرهنگ ایثار و شهادت می شوند به بعضی از آنها به ترتیب زیر اشاره می کنیم:

۱-پیروی کردن از هواهای نفسانی

۲-پیروی از القائات شیطان و عوامل او

۳-آلودگی به مادیات و ذخارف دنیا

۴-تبلیغات مستمر استکبار جهانی و عوامل او

۵-کم رنگ شدن تبلیغات دینی در جامعه

۶-عملکرد بعضی از کارگزاران نظام

۷-فعالیت مستمر ضد انقلاب داخلی و خارجی

۸-کوتاهی متدینان در انجام وظایف انقلابی

۹-عوامل نفوذی دشمن در مجموعه ها

رسالت جامعه در برابر شهدا:

تمامی آحاد جامعه به ویژه خانواده محترم شهدا ،نیروهای حزب الهی ،پایگاه های مقاومت و تمامی ارگان ها و نهادهای انقلابی و ارکان نظام جمهوری اسلامی در برابر شهدا و فرهنگ ایثار و شهادت رسالت های سنگینی بر عهده دارندو میتوان همه آنها را در موارد زیر خلاصه کرد

۱-پیروی صددرصد از ولی امر مسلمین که مشروعیت انقلاب و نظام جمهوری اسلامی در عصر غیبت کبری از ناحیه اوست

 

۲-عمل کردن به وظایف و تکالیف شرعی و انقلابی یک نوع خدمت کردن به فرهنگ شهید و شـهادت اسـت

 

۳-مقابله جدی با اشخاص و جریانهای انحرافی که تلاش می کنند در میان اقشار جامعه اختلاف ایجاد نموده و ارزش های دینی و انقلابی را زیر سوال ببرند

 

پی نوشت:

(۱)نهج البلاغه حکمت ۱۱۰                                                                                     

(۲)النهایه /ابن اثیر ماده (صنع)

(۳)مجمع البحرین/طریحی ماده (رشو)

(۴)کتاب العین /خلیل ماده (ضَرَعَ)          

(۵)میزان الحکمه /ری شهری ج۶ ح ۱۱۲۱۳          

(۶)تفصیل الشریعه /فاضل لنکرانی ص۱۵             

(۷)غرر الحکم/آمدی ص۳۳۲۳

(۸)سوره احزاب آیه شریفه ۲۳-۲۴               

(۹)سوره بقره آیه شریفه ۱۵۴                        

(۱۰)کنز العمال/هندی ۱۱۱۳۸        

(۱۱)صحیح مسلم ج۳ ص۱۴۹۸

(۱۲)بحار الانوار/مجلسی ج۸۲ص۶               

(۱۳)کنز العمال/هندی ج۴ص۳۱۳               

(۱۴)کنز العمال/هندی ج۱۱ص۴۱۰   

(۱۵)بحار الانوار ج۹۷ ص۱۴

(۱۶)مستدرک الوسایل ج۱۱ ص۱۰  

 

 

مکان: تالار ارتش

موضوع:اهمیت و جایگاه قضاوت و قاضی

مناسبت: سالگرد شهادت دادستان شهید حاج قلیزاده

 

 

سوال خود را مطرح کنید :