جایگاه ،ویژگی ها و اعمال شب قدر

اندازه فونت :
۱۳۹۹/۰۲/۲۵

مقدمه:

یکی از مناسبتهای مهم و سرنوشت ساز ماه مبارک رمضان شب قدر است که در میان سه شب ۱۹۲۱۲۳ رمضان مخفی شده است بحث خود را در دو محور زیر پی می گیریم

الف:جایگاه ویژگیها و اعمال شب قدر بطور مطلق

ب:فضایل و اعمال ویژه هر کدام از سه شب مذکور

 

الف:جایگاه شب قدر

۱-مرحوم صدوق در کتاب کمال الدین از رسولخدا(ص) نـقل می کنـد فرمـود:

اِنَّ اللهَ اخْـتارَ مِنَ الْأَیّامِ الـْجُـمَـعَـهَ وَ مِـنَ الشُّهُور ِشَهْرَ رَمَضانَ وَ مِنَ اللَّیالی لَیْلَهَ الْقَدْرِ(۱)

خداوند از میان روزها جمعه را برگزید و از میان ماهها ماه رمضان را و از میان شب ها شب قدر را

 

۲-مرحوم کلینی در فروع کافی نقل می کند از حُمْرانِ بْنِ اَعْیَنِ شَیْبانی برادر زراره از ثِقات محدثان امامیه است او گفت:از امام محمد باقر(ع) پرسیدم:

لَیْلَهُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ(۲)

أَیُّ شَیْءٍ عُنِیَ بِذلِک؟

 

امام باقر(ع) در پاسخ فرمود:

اَلْعَمَلُ الصّالِحُ فیها مِنَ الصَّلاهِ وَالزّکَاهِ وَ اَنْواعِ الْخَیْرِ خَیْرٌ مِنَ الْعَمَلِ فی اَلْفِ شَهْرٍ لَیْسَ فیـها لَیْلَـهُ الْقَدْرِ(۳)

 

ویژگیها و حوادث شب قدر:

شب قدر دارای ویـژگیها و حوادثی اسـت که این شب را سرنوشت ساز ساخته است از قبیل:

۱-تقدیر مقدرات سال

تعدادی از روایات می گوید تمامی حوادث و مقدرات یکسال در شب قدر تقـدیر مـی شود

خداوند در سوره دخان می فرماید:

فیـها یُـفـْرَقُ کُـلُّ أَمـرٍ حَـکیـمٍ(۴)

در آن شب که هر امری بر طبق حکمت خدا تنظیم می‏گردد

 

توضیح:

۱- یُقرَقُ:اشاره به این است که همه امور و مـسائل سرنوشت ساز در شب قدر مقدر می شود

۲-حکیمٍ:بیانگـر استـحکام ایـن تقـدیر خداوند و تغییر ناپذیری و حکمانه بودن آن است

 

سوال:

چه چیز هایی در شب قدر مقدر می شوند آیا در روایات مصادیقی بیان شده است یـا خـیر؟

 

جواب:

در ضمن تعدادی از روایات مصادیق بخـشی از مقدرات بصورت صریح بیان شده است از قبیل:

۱-تعیین و ثبت شدن أجلها در طول سال(۵)

۲-وقوع تمامی اطاعتها و معصیتها در طول سال(۶)

۳-اتفاق تمامی خیرها و شرها در طول سال(۷)

۴-مشخص شدن مقدار روزی بندگان(۸)

۵-معین شدن حاجیان در سال(۹)

۶-مقدار بارندگیها در طول سال(۱۰)

 

۲-نزول ملائکه بر امام (ع)

از تمامی روایاتی که در این زمینه وارد شده است موارد زیر استفاده مـی شـود

۱-ائمه(ع) بر شب قدر علم دارند(۱۱)

۲-مقدرات ثبت شده به محضر امام تقدیم می شود(۱۲)

۳-ملائکه و روح به محضر امام(ع) می رسند(۱۳)

 

سوال:

شب قدر چه ارتباطی به امام (ع) دارد که هم ملائکه و هم روح به محضر امام می رسند و هم دستورات نوشته شده را به محضر او تقدیم می کنند؟

 

جواب:

پـاسـخ ایـن پرسـش در تـعدادی از روایات بـیان شـده است ماحصل آنها را در چند بند زیر خلاصه می کنیم

۱-بقای نظام هستی با وجود امام (ع) است(۱۴)

۲-نزول برکات الهی به خاطر وجود امام است(۱۵)

۳-امنیت بندگان در کره خاکی با وجود امام است(۱۶)

۴-هدایت خاص باطنی افراد خاص با امام است(۱۷)

۵-انجام مأموریتهای ویژه الهی به وسیله امام است(۱۸)

۶-امام واسطه فیض خداوند بر بندگان او است(۱۹)

 

 

پی نوشت:

(۱)کمال الدین ص ۲۸۱                                                             

(۲)سوره قدر آیه شریفه ۲                                            

(۳)فروع کافی/کلینی ج۴ ص ۱۵۷

(۴)سوره دخان آیه شریفه ۴         

(۵)تفسیر القمی ج۲ ص ۳۷۱                        

(۶)فروع کافی/کلینی ج۴ص۱۵۷                 

(۷)من لایحضره الفقیه ج۲ص۱۵۸

(۸)الاقبال ج۱ ص ۳۴۱                              

(۹)بحار الانوار/مجلسی ج۳ ص ۹                 

(۱۰)بصائر الدرجات ج۱ ص ۲۲۰                 

(۱۱)بحار الانوار/مجلسی ج۹۷ص۱۴

(۱۲)بصائر الدرجات ۲۲۰/۱          

(۱۳)تفسیر قمی ج۲ ص ۳۳۱                       

(۱۴)اصول کافی/کلینی ج۴ص۱۶                

(۱۵)علل الشرایع ج۱ص۱۲۳

(۱۶)منهاج للسنه النبویه ج۱          

(۱۷)اصول کافی ج۱ ص ۲۷۵                     

(۱۸)اصول کافی ج۱ ص۵۳۳                      

(۱۹)اصول کافی ج۱ ص ۵۳۳

 

سوال خود را مطرح کنید :