جایگاه و برکات نماز جمعه

اندازه فونت :
۱۳۹۸/۰۵/۰۱
  • قال الله تبارک و تعالی:
  • یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِیَ لِلصَّلَاهِ مِنْ یَوْمِ الْجُمُعَهِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِکْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَیْعَ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتـُمْ تَعْلَمُونَ(۱)
  • ای کسانی که ایمان آورده‏ اید! هنگامی که برای نماز روز جمعه اذان گفته می‏شود به سوی ذکر خدا بشتابید، و خرید و فروش را رها کنید که این برای شما بهتر است اگر می‏دانستید.
  •  
  • توضیح:
  • در این آیه شریفه که نماز جمعه را تشریح می کند چند نکته مهم و اساسی به ترتیـب زیر وجـود دارد
  • ۱-مخاطب آیه شریفه تمامی مؤمنان هستند            
  • یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا
  • ۲-وقت شتاب به مجرد شنیدن بانگ اذان است      
  • إِذَا نُودِیَ لِلصَّلَاهِ
  • ۳-از حرکت به سوی نماز جمعه به عنوان شتاب تعبیر شده است
  • فَاسْعَوْا
  • ۴-از نماز جمعه به عنوان ذکرالله تعبیر شده است   
  • فَاسْعَوْا إِلَى ذِکْرِ اللَّهِ
  • ۵-دستور به ترک معاملات و موانع دیگر وقت نماز 
  • وَذَرُوا الْبَیْعَ
  • ۶-نماز جمعه برای شما بهتر از هر کار دیگر است اگر بفهمید
  • ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتـُمْ تَعْلَمُونَ
  • ۷-جمله ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ اشاره به فلسفه نماز جمعه هست
  •  
  • فلسفه خطبه نماز:
  • مرحوم شیخ صدوق در کتاب علل الشرایع و عیون اخبار الرضا از امام علی بن موسی الرضا(ع) فلسفه خطبه های نماز جمعه را چنین بیان فرموده است
  • اِنَّما جُعِلَتِ الْخُطْبَهُ یَوْمَ الْجُـمُعَهِ لِأَنَّ الْـجُمُعَهَ مَشْـهَدٌ عامٌّ فَأَرادَ
  • خطبه برای این در روز جمعه تشریع شده که نماز جمعه یک برنامه عمومی است پس خدا اراده فرموده
  • ۱-أَنْ یَکُونَ لِلْاَمیرِ سَبَبٌ اِلی مَوْعِظَتِهِمْ
  • به امیر مسلمانان امکان دهد تا آنان را موعظه کند
  • ۲-وَ تَرْغیبِهِمْ فِی الطّاعَهِ      
  • و آنان را به پیروی ترغیب نماید
  • ۳-وَ تَرْهیبِهِمْ مِنَ الْمَعْصِیَهِ
  • و آنان را از معصیت الهی بترساند
  • ۴-وَ تَوْقیفِهِمْ عَلی ما أرادَ مِنْ مَصْلَحَهِ دینِهِمْ وَ دُنْیاهُمْ
  • و آنان(مسلمانان)را از آنچه مصلحت دین و دنیایشان است آگاه سازد
  • ۵-وَ یُخْبِرَهُمْ بِما وَرَدَ عَلَیْهِمْ مِنَ الْآفاقِ مِنَ الْاَهْوالِ الَّتی لَهُمْ فیها اَلْمَضَرَّهُ وَالْـمَنْفَعـَهُ
  • و اخبار و حوادث مهمی که از نقاط مختلف به او می رسد و در سود و زیان مسلمانان مؤثر است به اطلاع آنان برساند
  • وَ اِنَّما جُعِلَتْ خُطْبَتَیْنِ لِیَکُونَ واحِدَهٌ لِلثـَّناءِ عَلَی اللهِ وَ تَـمْجیدِ وَ التَّقْدیسِ لِلهِ عَزَّ وَجَلَّ
  • و دو خطبه قرار داده شده تا در یکی حمد و ثنا و تمجید و تقدیس الهی کنند
  • وَالْأُخْری لِلْحَوائِجِ وَالْاِعْذارِ وَالْاِنْذارِ وَالدُّعاءِ وَلِما یُریدُ اَنْ یُعَلِّمَهُمْ مِنْ أَمْرِهِ وَ نَـهْیِهِ ما فـیهِ الصَّلاحُ وَالْفَسادُ(۲)
  • و در دیگری نیازها ،هشدارها و دعاها را قرار دهند و اوامر و نواهی و دستوراتی که به اصلاح و فساد جامعه در ارتباط است به آنها اعلان دارند
  • جایگاه روایی نماز جمعه:
  • ۱-رسول خدا(ص) فرمود:
  • مَنْ أَتی اَلْجُمُعَهَ ایماناً وَاحْتِساباً اِسْتَأْنَفَ الْعَمَلَ(۳)
  • کسیکه از روی ایمان و برای خدا در نماز جمعه شرکت کند گناهانش آمرزیده می شود و برنامه عملش را از نو آغاز می کند
  •  
  • ۲-رسولخدا(ص) فرمود:
  • عَلَیْکَ بِالْجُمُعَهِ فَاِنَّها حَجُّ الْمَساکینِ(۴)
  • بر تو باد نماز جمعه که حج مستمندان است
  •  
  • ۳-رسولخدا(ص) فرمود:
  • مَنْ صَلّی اَلـْجُمُعَهَ کُتِبَتْ لَهُ حـَجَّهٌ مُتـَقَبَّلَـهٌ(۵)
  • کسیکه نماز جمعه بخواند پاداش حج مقبول نوشته می شود
  •  
  • ۴-امام باقر(ع) فرمود:
  • صَلاهُ الْجُمُعَهِ فَریضَهٌ وَالْاِجْتِماعُ اِلَیْها فَریضَهٌ(۶)
  • نماز جمعه واجب است و جمع شدن برای آن واجب است
  • عقوبت عدم حضور در نماز جمعه:
  • رسولخدا(ص) فرمود:
  • إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى فَرَضَ عَلَیْکُمُ اَلْجُمُعَهَ فَمَنْ تَرَکَهَا فِی حَیَاتِی أَوْ بَعْدَ مَوْتِی اِسْتِخْفَافاً بِهَا أَوْ جـُحُوداً لَـهَا
  • خداوند نماز جمعه را بر شما واجب کرده هر کس آن را در حیات من یا بعد از وفات من از روی خفیف شمردن یا انکار ترک کند
  • فَلاَ جَمَعَ اَللَّهُ شَمْلَهُ        
  • خداوند او را پریشان کند
  • وَ لاَ بَارَکَ لَهُ فِی أَمْرِهِ   
  • و به کار او برکت ندهد
  • أَلاَ وَ لاَ صَلاَهَ لَهُ        
  • بدانید نماز او قبول نمی شود
  • أَلاَ وَ لاَ زَکَاهَ لَهُ  
  • بدانید زکات او قبول نمی شود
  • أَلاَ وَ لاَ حَجَّ لَهُ          
  • بدانید حج او پذیرفته نمی شود
  • أَلاَ وَ لاَ صَوْمَ لَهُ        
  • بدانید روزه او قبول نمی شود
  • أَلاَ وَ لاَ بِـرَّ لَـهُ حَتّـَى یـَتُـوبَ(۷)
  • بدانید اعمال نیک او پذیرفته نیست تا  این که توبه کند
  •  
  • برکات نماز جمعه:
  • ۱-بزرگترین اجتماع سیاسی هفته است
  • ۲-یکی از بزرگترین پایگاه های حکومت اسلامی
  • ۳-کانون هدایت ،عزت و شرافت جامعه اسلامی
  • ۴-منصبی است ولایی و حکومتی
  • ۵-محل ایجاد تحولات اجتماعی و سیاسی
  • ۶-پایگاه توحید و همبستگی مسلمانان
  • ۷-مرکز افشاء نقشه ها و توطئه های دشمنان
  • ۸-سنگری کارآمد در مقابل تهاجم فرهنگی
  • ۹-محل بیان خواسته ها و مطالبات به حق مردم
  • ۱۰-محل تبیین حوادث و اتفاقات جوامع اسلامی
  • ۱۱-مرکز پشتیبانی از انقلاب و نظام جمهوری اسلامی
  • ۱۲-محل تبیین عملکرد مدیران جامعه در سطوح مختلف
  • ۱۳-محل هشدار و نهیب در برابر انحرافات و کج رویها
  • ۱۴-مرکز تبیین و تشریح مواضع و توصیه ها و پیامهای رهبری
  • ۱۵-جایگاه بیان معارف اسلام و انقلاب اسلامی و …
  •  
  • علل عدم حضور در نماز جمعه:
  • هر هفته میلیون ها انسان از اقشار مختلف جامعه در سطح کشور در نمازهای جمعه حضور پیدا می کنند ضمن انجام فریضه الهی نماز جمعه با این حضور دشمنان را در اهداف شوم خویش ناکام می گذارند در مقابل عده ای حتی در عمر خود یکبار در نماز جمعه حضور پیدا نکرده اند این عدم حضور را باید در موارد زیر جستجو کرد
  • ۱-غفلت از رسالت عبادی و سیاسی خویش
  • ۲-ناتوانی از درک عمق تأثیرات نماز جمعه
  • ۳-برداشتهای غلط از معارف دینی
  • ۴-مشکل شخصی با امامان جمعه
  • ۵-تحجر و جمود فکری
  • ۶-مشکل داشتن با اصل انقلاب و نظام اسلامی
  • ۷-تأثیر پذیری از تبلیغات دشمنان در فضای مجازی
  • ۸-تبلیغات روحانیان ضد انقلاب
  • ۹-مواضع بعضی از جریانهای سیاسی
  • ۱۰-ناکارآمدی بعضی از ائمه جمعه
  • ۱۱-طولانی بودن خطبه های بعضی از نماز جمعه ها و…
  •  
  • فتوای حضرت امام ره:
  • با توجه به آثار و فواید آن(نماز جمعه)سزاوار نیست که مؤمنین خود را از برکات حضور در نماز به مجرد تشکیک در عدالت امام جمعه و یا عذرهای واهی دیگر محروم سازند(۱)
  •  
  • امام باقر(ع) فرمود:
  • …فَاِنْ تَرَکَ رَجُلٌ مِنْ غِیْرِ عِلَّهٍ ثَلاثَ جُمَعٍ فَقَدْ تَرَکَ ثَلاثَ فَرائِضَ وَلایَدَعُ ثَلاثَ فَرائِضَ مِنْ غَیْرِ عِلَّهٍ اِلّا مُنافِقٌ(۸)
  • پس هر مردی که بدون عذری سه نماز جمعه را ترک گوید سه فریضه را ترک کرده است و کسی جز منافق سه فریضه را بدون علت ترک نمی کند
  •  
  • امیرمؤمنان(ع) فرمود:
  • مَنْ تَرَکَ الْـجُمُعَهَ ثَلاثاً مُتَتابِعَهً لِغَیْرِ عِلَّهٍ کُتُبَ مُنافِقاً(۹)
  • هر کس سه جمعه پشت سر هم نماز جمعه را ترک کند در زمره منافقان نوشته می شود
  •  
  • رسول خدا(ص) فرمود:
  • لَیـَنـْتَـهِیـَنَّ أَقْوامٌ مِنْ وَدَعِهِمِ الـْجُمَعاتِ أَوْ لَیُخْتَمَنَّ عَلی قُلُوبِهِمْ ثُمَّ لَیَکونَنَّ مِنَ الْغافِلین(۱۰)
  • عده ای هستن که در نمازهای جمعه شرکت نمی کنند از این کار خود دست بردارند وگرنه بر دلهایشان مهر زده می شود و آنگاه از غافلان خواهند بود
  •  
  • پی نوشت:
  • (۱)سوره جمعه آیه شریفه ۹
  • (۲)وسایل الشیعه/حر عاملی ج۵ ص ۳۹
  • (۳)وسایل الشیعه ج۵ص۱۰                          
  • (۴)وسایل الشیعه ج۵ص۱۷                          
  • (۵)کنزالعمال ۲۱۰۸۶                   
  • (۶)بحار الانوار/مجلسی ج۸۹ص۱۸۴                             
  • (۷)وسایل الشیعه ج۵ ص ۷
  • (۸)سایت دانشنامه نماز جمعه
  • (۹)بحار الانوار/مجلسی ج۸۹ ص ۱۸۴                           
  • (۱۰) مستدرک الوسائل: ۶ / ٩ / ۶٢٩١.     
  •                                                     
  •  
  • مکان: سالن اجتماعات فرمانداری
  • موضوع: جایگاه و برکات نماز جمعه
  • مناسبت: سالگرد اقامه اولین نماز جمعه در تهران(۱۳۵۸ش)
  •  

 

 

 

 

 

 

 

سوال خود را مطرح کنید :