جایگاه و نقش حضرت خدیجه در گسترش اسلام

اندازه فونت :
۱۳۹۹/۰۲/۱۵

مقدمه:

بر اساس نقل معروف حضرت خدیجه (س) در روز ۱۰ ماه رمضان سال ۱۰ بعثت از دنیا رحلت فرمود(۱) این مصیبت را به عموم مسلمانان و پیروان اهل بیت(ع) و به محضر حضرت ولی عصر عج تسلیت می گویم

 

لازم به یادآوری است که اگر بخواهیم در ارتباط با زندگی و سیره عملی آنحضرت و خدمات ایشان به دین مقدس اسلام و پیامبر بزرگوار بحث بکنیم جلسات متعددی لازم است و دانشمندان در این زمینه جلدها کتاب نوشته اند هدف ما در این جلسه انتخاب بخش هایی از زندگی آن بزرگوار است که لازم است مورد توجه مسلمانان جهت درس آموزی قرار بگیرد

 

الف:رحلت خدیجه(س)و اندوه پیامبر(ص)

طبق مفاد برخی روایات و گزارشات تاریخی رسولخدا(ص) از رحلت حضرت ابوطالب (ع) و حضرت خدیجه (س) با فاصله کوتاه ( یک ماه و پنج روز ) خیلی محزون گردید.

 

مرحوم علامه مجلسی می‌نویسد:

رُوِىَ عَنْ عَبْدِاللّهِ بْنِ ثَـعْلـَبِه قالَ:لَـمّا تَوَفیّ ابوطالِبٍ وَ خَدیجَهَ …اِجْتَمَعَتْ عَلی رَسُولِ اللهِ(ص) مُصیبَتانِ فَلَزِم بَیْتَهُ وَ اَقَلَّ الْخُـرُوجَ(۲)

روایت شده از عبدالله بن ثعلبه که گفت وقتی ابوطالب و خدیجه رحلت کردند بر پیامبر دو مصیبت وارد شد لذا در منزل می ماند و کمتر بیرون می آمد

 

در بعضی منابع نقل‌شده رسولخدا (ص) سال رحلت ابوطالب(ع)و خدیجه (س) را عام الحزن نامید . مرحوم طبرسی می نویسد:وَرَدَ عَلی رَسُولِ اللهِ اَمْرانِ عَظیمانِ وَ جَزَعَ جَزَعاً شَدیداً یعنی رسولخدا (ص) از رحلت آن دو بزرگوار به شدت بی‌تاب شده و اندوهگین گردید.(۳)  

 

ب:حضرت خدیجه(س) سومین مسلمان

امیرمؤمنان(ع) در بخشی از خطبه قاصـعه فعالیت های رسولخدا(ص) را بیان فرموده و چنین ادامه می دهـند:

لَـمْ یـَجْـمَـعْ بـیـتٌ واحِـدٌ یَوْمَئِـذٍ فِی الْاِسْلامِ غَـیْــرَ رَسُــولِ اللهِ وَ خَـدیـجَـهَ وَ اَنَا ثالِثُـهُـما(۴)

در آن روز غیر از خانه رسولخدا(ص) خانه ای که اسـلام درآن راه یافته باشد وجود نداشت تنـها خـانه آن حـضرت بـود که او و خدیجه و من نفر سوم آنها اسلام را پذیرفـتـه بودیم

 

ج:خدیجه(س) یاور پیامبر(ص)

محققان و مورخان اسلام در شأن حضرت خدیجه چنین گفته اند:

وَ کانَتْ خَدیـجَـهُ وَزیـرَهَ صِـدْقٍ عَـلَـی الْاِسْلامِ وَ کانَ رَسُولُ اللهِ یَسْکُنُ اِلَیْها(۵)

خدیجه وزیر راستین اسلام بود و رسول خدا بوسیله حمایت ها و محبت های او آرامش می یافت و تسلی خاطر پیدا میکرد.

 

د:خدیجه(س)مربّی امیرمؤمنان(ع)

مرحوم ابن شهر آشوب می نویسد:

اَخَذَ رَسُولُ اللهِ عَلِیّاً وَ هُوَ اِبْنُ سِتَّ سِنینفَرَبَّتْهُ خَدیَجهُ وَالْمُصْطَفی اِلی اَنْ جاءَ الْاِسْلام وَ تَرْبِیَتُها اَحْسَنُ مِنْ تَرْبِیَتِ اَبی طالِبٍ وَ فاطِمَهَ بِنْتُ اَسَدٍ(۶)

رسولخدا(ص) علی را که شش سال داشت تحت سرپرستی خود قرار داد سپس حضرت خدیجه و پیامبر علی را پرورش دادند تا آن هنگام که خورشید اسلام طلوع کرد و آموزش تربیتی خدیجه نسبت به علی(ع) از آموزش تربیتی ابوطالب و فاطمه بنت اسد بهتر بود.

 

ه:جایگاه حضرت خدیجه

۱-رسولخدا(ص) فرمود:   

ما نَفَعَنی مالٌ قَطُّ مِثْلَ ما نَفَعَنی مالُ خَدیجَهَ(۷)

هیچ ثروتی هرگز همانند ثروت حضرت خدیجه به من سود نبخشید

 

۲-مرحوم علامه مامقانی صاحب کتاب رجالی تنقیح المقال با توجه به ایثارگریها و خدمات بیشمار حضرت خدیجه(س) در حق اسلام و پیامبر خدا چنیـن می نویسد:

وَ کَفاها شَرَفاً فَوْقَ شَرَفٍ اَنَّ الْاِسْلامَ لَمْ یَقُمْ اِلّا بِمالِها وَ سَیْفِ عَلِیِّ بْنِ اَبی طالِبٍ کَما رُوِیَ مُتَواتِراً(۸)

همین افتخار و شرافت که برترین افتخار و شرافت است برای خدیجه بس که آیین اسلام پا نگرفت مگر با ثروت خدیجه و شمشیر علی چنانکه این مطلب بطور متواتر نقل شده است

 

و:ترس حضرت خدیجه(س) از مرگ

با اینکه حضرت خدیجه نهایت فداکاری را برای اسلام نموده بود و مکرراً از سوی پیامبر به آن حضرت مژده بهشت داده شده بود در عین حال در آستانه مرگ از ترس خدا هراسان بود .از پیامبر تقاضای دعا و طلب مغفرت داشت.

حضرت خدیجه شرم داشت از پیامبر(ص) تقاضایی بکند لذا حضرت فاطمه(س) را که حدود ۵ سال داشت واسطه قرار داد تا از پیامبر (ص) بخواهد که او را با یکی از روپوش های خود کـفـن نمـوده و بپـوشـاند

 

امام صادق(ع) می فرماید:

هنگامی که حضرت خدیجه رحلت کرد

جَعَلَتْ فاطِمَهُ تَلُوذُ بِرَسُولِ اللهِ وَ تَدورُ حَوْلَهُ وَ یَقولُ یا اَبَهَ اَیْنَ اُمّی(۹)

یعنی حضرت زهرا به پدر پناه برد و اطراف پدرمی چرخید و می گفت ای بابا مادرم کجـاست

 

طبق بعضی از روایات پیامبر(ص) در جواب او فرمود:مادرت در قصری است که آن قصر دارای چهار در است و آن درها به بهشت گـشـوده می شـود(۱۰)

 

 

پی نوشت:

(۱)الاصابه فی معرفه الصحابه ج ۴   ص ۲۸۳                                  

(۲) بحار الانوار / مجلسی ج ۱۹ ص ۲۱                                         

(۳) اعلام الوری / طبرسی   ص ۶۲

(۴)نهج البلاغه خطبه ۱۹۲                                                            

(۵)بحار الانوار ج۱۶ ص ۱۱                                        

(۶)مناقب آل ابی طالب ج۲ ص ۱۷۹

(۷)بحار الانوار/مجلسی ج۱۹ ص۶۳                    

(۸)تنقیح المقال /مامقانی ج۳ ص۷۷      

(۹)بحار الانوار/مجلسی ج۲۲ ص۵۲۹       

(۱۰)حضرت خدیجه همسر پیامبر/محمدی ص ۲۶۳

 

سوال خود را مطرح کنید :