جایگاه و ویژگیها و اعمال شب قدر(سخنرانی شب ۲۳ رمضان)

اندازه فونت :
۱۳۹۸/۰۳/۰۸
  • موضوع:    
  • جایگاه و ویژگیها و اعمال شب قدر
  • عن رسول الله(ص):
  • اِنَّ اللهَ اِخْتارَ  
  • خداوند برگزید
  • مِـنَ الْاَیـّامِ الْـجُـمُـعَـهَ                  
  • از میان روزها جمعه را
  • وَ مِنَ الشُّهُورِ شَهْرَ رَمَضانَ           
  • و از میان ماهها رمضان را
  • وَ مِنَ الْلَّیالی لَـیْـلـَهَ الْـقـَدْرِ(۱)         
  • و از میان شبها شب قدر را
  • جایگاه شب قدر:
  • در این زمینه چندین آیه و دهها روایت وارد شده است ،مفسران ، محدثان و علمای عرفان مباحث متعدد علمی و عرفانی در این رابطه بیان فرموده اند
  • خداوند می فرماید: 
  • لَیْلَهُ الْقَدْرِ خَیْـرٌ مِنْ اَلْـفِ شَهْرٍ(۲)
  • شب قدر به مراتب بهتر از هزار ماه هست
  • راوی از امام باقر(ع) می پرسد:     
  • أَیُّ شَیْءٍ عُنِیَ بِها؟
  • از این آیه چه چیز اراده شده؟
  •  
  • امام (ع) در پاسخ فرمود:
  • أَلْعَمَلُ الصّالِحُ فیها مِنَ الصَّلاهِ وَالـزَّکـاهِ وَ أَنْواعِ الـْخَیْرِخـَیـْرٌ مِـنَ الْـعَمـَلِ فی أَلْفِ شَهْرٍ لَیْسَ فیها لَیلَهُ الْقَدْرِ(۳)
  • در آن شب (شب قدر)کار شایسته مانند نماز خواندن،پرداخت زکات و خوبی های گوناگون به مراتب بهتر از کار هزار ماهی است که شب قدر ندارند
  • ویژگی های شب قدر:
  • ۱-تقدیر همه چیز تا سال آینده
  • از تعداد زیادی از روایات استفاده می شود که تمامی مقدرات طول یک سال در شب قدر تقدیر می شود و فرمایش خداوند:فیها یُفَرقُ کلُّ أَمرٍ حکیمِ(۴) بدین معنی تفسیر شده است
  • نمونه هایی از مقدرات:
  • ۱-تعیین و ثبت شدن اجلها(۵)
  • ۲-تمامی اطاعتها و معصیت ها(۶)
  • ۳-همه خیرها و شرّها در طول سال(۷)
  • ۴-مشخص شدن روزیهای بندگان(۸)
  • ۵-مشخص شدن گروه حاجیان(۹)
  •  
  • امام صادق(ع) فرمود:
  • اِنَّ لَیْلَهَ الْقَدْرِ یُکْتَبُ مایَکُونُ مِنـْها فِـی السّـَنَهِ اِلــی مِـثْـلـِها
  • در شب قدر نوشته می شود چیزهایی که تا سال آینده اتفاق خواهد افتاد
  • مِنْ خَیْرٍ اَوْ شَرٍّ           
  • از خیر و یا شرّ
  • اَوْ مَوْتٍ اَوْ حَیاهٍ
  • از مرگ و یا زندگی
  • اَوْ مَطَرٍ
  • از(فرود) باران
  • وَ یُکْـتَبَ فـیـها وَفْدُ الـْحاجِّ(۱۰)
  • در آن شب گروه حاجیان نوشته می شود
  • ۲-نزول ملائکه بر امام(ع)
  • از مفاد تعدادی روایات استفاده می شود که در شب قدر ملائکه بر امام زمان نازل شده و مقدرات مکتوب را به محضر آن بزرگوار عرضه می دارند
  • امام باقر(ع) فرمود: 
  • لاتـَخْـفـی عَـلَیـْنا لَیْلَهُ الْقَدْرِ اِنَّ الْمَلائِکَهَ یَطُوفُونَ بِنا فیها(۱۱)
  • شب قدر بر ما مخفی نمی ماند ملائکه  در آن شب برگرد ما می چرخند
  •  
  • امام صادق(ع) فرمود:
  • اِنَّ لَیْلَهَ الْقَدْرِ یُکْتَبُ مایَکُونُ مِنْـها فِـی السَّنَهِ اِلی مِثْلِها…ثُمّ یُفْضی ذلِکَ اِلی أَهْلِ الْاَرْضِ
  • در شب قدر آنچه در آن سال تا سال بعد خواهد شد نوشته می شود …سپس آن تقدیر به زمینیان رسانده می شود
  • راوی از امام(ع) می پرسد:          
  • اِلـی مَـنْ مِـنْ أَهـلِ الارضِ     
  • به چه کسی از اهل زمین رسانده می شود
  •  
  • امام در پاسخ می فرماید:            
  • اِلی مَنْ تَری(۱۲)  
  • به کسیکه داری میبینی
  •  
  • در تفسیر قمی می فرماید:
  • تَنَزَّلُ الْمَلائِکَهُ وَ رُوحُ القُدُسِ عَلی اِمامِ الزَّمانِ وَ یَدْفَعُونَ اِلَیْهِ ما قَدْ کَتَبُوهُ مِنْ هذِهِ الْاُمُورِ(۱۳)
  • فرشتگان و روح القدس بر امام زمان فرود می آیند و آنچه را از این کارها(مقدرات یک ساله) نوشته اند به وی تحویل می دهند
  •  
  • برکات وجودی امام عج:
  • احتمالاً این پرسش در ذهن انسانها مطرح گردد که چرا در شب قدر ملائکـه به امـام زمـان(ع) وارد می شـوند؟
  •  
  • در پاسخ باید گفت:
  • وجود امام بر اساس مفاد روایات متعدد برکاتی دارد که از آنها فلسـفه این نزول ملائکه کاملا مشخص می گـردد
  • ۱-بقای نظام هستی با وجود امام است        
  • …لَقامَتْ تِسْعُ سَماواتٍ وَ اَرَضینَ بِهِما(۱۴)
  • ۲-نزول برکات الهی به خاطر وجود امام   
  • بِهِمْ یُنَزِّلُ الْقَطْرَ مِنَ السَّماءِ وَ بِهِمْ یُخْرِجُ بَرَکاتِ الْاَرْضِ(۱۵)
  • ۳-امنیت مردم کره زمین با امام است        
  • فـَهُمْ اَمـانٌ لِاَهـْلِ الْاَرْضِ(۱۶)
  • ۴-هدایت خاص باطنی افراد خاص                       
  • هُمُ الَّذینَ یُنَوِّرُونَ قُلُوبَ الْمُؤْمِنینَ(۱۷)
  • ۵-انجام مأموریت های ویژه الهی
  • ۶-واسطه فیض های الهی بـر بشـر
  •  
  • رسولخدا(ص) فرمود:
  • آمِنُوا بِلَیْلَهِ الْقَدْرِ اِنَّها تَکُونُ لِعَلیِّ بْنِ اَبی طالِبٍ وَ وُلْدِهِ الْاَحَدَ عَشَرَ مِنْ بَعْدی(۱۸)
  • بر شب قدر ایمان بیاورید آن شب برای علی بن ابی طالب و فرزندان یازده گانه ایشان بعد از من است
  •  
  • ۳-امنیت در شب قدر
  • در سوره قدر می فرماید:
  • سَلامٌ هِیَ حَتّی مَطْلَعِ الـْفـَجـْر(۱۹)
  • یعنی شب قدر ایمن است تا در میدن سپیده
  •  
  • رسولخدا(ص) فرمود:
  • اِنَّ الشیطانَ لایخرُجُ فی هذه اللَّیلَهِ حَتّی یُضی ءَ فـَجـرُهـا(۲۰)
  • شیطان در شب قدر بیرون نمی آید تا آنکه سپیده اش تابان شود
  •  
  • امام زین العابدین(ع) فرمود:
  • سلامٌ دائـِمُ الْـبَـرَکـَهِ اِلـی طُـلُـوعِ الْفَجْرِ عَلی مَـنْ یـَشاءُ مِنْ عـِبادِهِ(۲۱)
  • این شب ایمن و دائم البرکت است تا رسیدن سپیده بر هر کس از بندگانش که بخواهد
  •  
  • اعمال ویژه شب ۲۳ رمضان:
  • در تعداد زیادی از روایات اهل بیت(ع) اعمال ویژه ای برای شب ۲۳ ماه رمضان بیان شده است که بصورت فهرست عبارتند از:
  • ۱-غسل کردن(۲۲)
  • ۲-شب زنده داری(۲۳)
  • ۳-تأکید بر اقامه صد رکعت نماز(۲۴)
  • ۴-تأکید ویژه بر زیارت امام حسین(ع)(۲۵)
  • ۵-قرائت سوره های عنکبوت ،روم و دخان(۲۶)
  • ۶-خواندن هزار بار سوره قدر(۲۷)
  • ۷-دعا برای امام زمان عج(۲۸)(اَللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ…)
  •  
  • تذکر:
  • عزیزان تلاش کنند دعای امام زمان عج را(اَللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ) را   همیشه در قنوت نمازهای یومیه بخوانند
  • جایگاه شب ۲۳ رمضان:
  • در میان شب های ۱۹ ،۲۱ و ۲۳ شب بیست و سوم برای شب قدر بودن احتمال بیشتری دارد و این مطلب از روایات متعدد استفاده می شود که بعنوان نمونه مواردی را ذکر می کنیم:
  • ۱-امیرمؤمنان(ع) فرمود:
  • الف:پیامبر(ص) شب ۲۳ رمضان خانواده خود را بیدار می کرد
  • کانَ یُوقِذُ اَهْلَهُ لَیْلَهَ ثَلاثٍ وَ عِشْرینَ
  • ب:بصورت خفتگان آب می پاشید
  • وَ کانَ یَرُشُّ وُجُوهً النِّیامِ بِالْماءِ فی هِذِهِ الْلَّیْلَهِ(۲۹)
  • ۲-حضرت فاطمه(س) در شب ۲۳ رمضان اقداماتی را انجام می داد
  • الف:هیچکدام از اهل خانه را نمی گذاشت بخوابند
  • لاتَدَعُ اَحَدً مِنْ اَهْلِها یَنامُ فی تِلْکَ الْلَّیْلَهِ
  • ب:به اهل خانه کمتر غذا می داد تا نخوابند          
  • و َتُداویهِمْ بِقِلَّهِ الطَّعامِ
  • ج:از روز برای شب قدر آماده می شد
  • تَتَأَهَبُّ لَها مِنَ النَّهارِ
  • د:و چنین می فرمود:
  • مَـحْرومٌ مَنْ حُرِمَ خَیْرَها(۳۰)
  • ۳-امام صادق(ع) در شب ۲۳ به شدت مریض بود
  • اَمَرَ مَوالِیَهُ فَحَمَلُوهُ اِلَی الْمَسْجِدِ فَکانَ فیهِ لَیْلَتَهُ(۳۱)
  • خادمان خود را دستور داد که او را به مسجد ببرند و آن شب را در مسجد بیتوته می کرد
  •  
  • ۴-جریان جهنی که امام باقر(ع) آن را چنین نقل می فرماید:
  • إِنّ الـْجُهَنِیَّ أَتی إِلی رَسُولِ اللّه(ص) فَقالَ لَهُ: یا رَسُولَ اللّهِ إِنّ لی إِبِلاً وَ غَنَماً وَ غِلْمَهً، فَاُحِبُّ أَنْ تَأْمُرَنی لَیْلَهً أَدْخُلُ فیها فَأَشْهَدُ الصَّلاهَ وَ ذلِکَ فی شَهْرِ رَمَضانَ، فَدَعاهُ رَسُولُ اللّهِ (ص)فَسارَّهُ فی إُذُنِه
  • جهنی نزد پیامبر خدا آمد و گفت ای پیامبر خدا من شتران و گوسفندان و غلامانی دارم دوست دارم که دستور دهی یک شب را به مسجد بیایم و در نماز حاضر شوم و این در ماه رمضان بود پیامبر او را فراخواند و در گوش او آهسته چیزی گفت
  •  
  • قالَ:فَکانَ الجُهَنِیُّ إذا کانَت لَیلَهُ ثَلاثٍ وعِشرینَ دَخَلَ بِإِبِـلِـهِ وغَنَمِهِ وَأَهْلِهِ وَوُلْدِهِ وَغِلْـمَتِهِ، فَکانَ تِلکَ اللَّیلَهُ لَیلَهَ ثَلاثٍ وَعِشرینَ بِالـمَدینَهِ ،فَإِذا أَصْبَحَ خَرَجَ بِأَهلِهِ وغَنَمِهِ وإ بِلِهِ إِلى مَکانِهِ(۳۲)
  • امام باقر(ع) فرمود از آن پس هر گاه شب ۲۳ می شد جهنی با شتران و گوسفندان و خانواده و فرزندان و غلامانش وارد می شد آن شب را در مدینه می ماند و صبح که می شد با خانواده و گوسفندان و شترانش به جای خود بر می گشت
  •  
  • پی نوشت:
  • (۱)کمال الدین /صدوق ص ۲۸۱                                                 
  • (۲)سوره قدر آیه شریفه ۳                                                    
  • (۳)فروع کافی/کلینی ج۴ ص ۱۵۷               
  • (۴)سوره دخان آیه شریفه ۴                         
  • (۵)تفسیر القمی ج۲ص۳۷۱                          
  • (۶)فروع کافی/کلینی ج۴ص۱۵۷    
  • (۷)من لایحضر الفقیه ج۲ص۱۵۸
  • (۸)الاقبال/ابن طاووس ج۱ ص ۳۴۱             
  • (۹)بحار الانوار/مجلسی ج۱۷ص۹                 
  • (۱۰)بصائر الدرجات/صفار ۲۲۰/۱
  • (۱۱)بحار الانوار/مجلسی ج۹۷ص۱۴                                                             
  • (۱۲)بصائر الدرجات / صفار ۲۲۰/۱                                           
  • (۱۳)تفسیر قمی ج۲ ص ۳۳۱
  • (۱۴)اصول کافی /کلینی ج۴ ص ۱۶                                                             
  • (۱۵)علل الشرایع ج۱ ص۱۲۳                                                      
  • (۱۶)منهاج السنه النبویه ج۱
  • (۱۷)اصول کافی/کلینی ج۱ص۲۷۵                                                              
  • (۱۸)کافی ج۱ ص ۵۳۳                                                                              
  • (۱۹)سوره قدر آیه شریفه ۵                                          
  • (۲۰)مجمع البیان/طبرسی ج۱۰ص۷۸۹          
  • (۲۱)صحیفه سجادیه دعای ۴۴      
  • (۲۲)تهذیب الاحکام ج۴ ص ۳۳۱               
  • (۲۳)بحار الانوار ج۹۷ص۱۰        
  • (۲۴)الاقبال/ابن طاووس ج۱ص۳۸۶                             
  • (۲۵)بحار الانوار ج ۹۸ ص ۱۵۱   
  • (۲۶)ثواب الاعمال /صدوق ص۱۳۶                              
  • (۲۷)مصباح المتهجد/طوسی ص۶۲۸
  • (۲۸)فروع کافی ج۴ ص ۱۶۱
  • (۲۹)دعائم الاسلام/ مغربی، ج۱، ص۲۸۲                         
  • (۳۰) دعائم الاسلام، /مغربی ج ۱: ۲۸۲.                          
  • (۳۱) بحار الأنوار/مجلسی؛ جلد  ‏۹۵ ؛صفحه  ۱۶۹
  • (۳۲)الاقبال/ابن طاووس ج۳ ص ۳۷۵
  • مکان: مصلی امام خمینی ره
  • موضوع:جایگاه و ویژگیها و اعمال شب قدر
  • مناسبت: سخنرانی شب ۲۳ رمضان سال ۱۴۴۰ق
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

سوال خود را مطرح کنید :