خطبه(اول): موضوع:الف: خداوند روزی انسان متقی را ضمانت کرده است. عن الحسین الشهید (ع): اُوصیکُمْ بِتَقْوَی اللَّهِ، فَإِنَّ اللَّهَ قَـدْ ضَمِـنَ لَمِنَ اتَّقاهُ اَنْ یُحَوِّلَهُ عَمَّا یَکْرَهُ إِلیَ مَا یُحِبُّ وَ یَرْزُقَهُ مِنْ حَیْثُ لایَحْتَسِبُ (۱) شما را به تقوای الهی توصیه می کنم زیرا خداوند ضمانت کرده کسی را که تقوای الهی پیشه کند […]

خطبه(اول):

موضوع:الف: خداوند روزی انسان متقی را ضمانت کرده است.

عن الحسین الشهید (ع):

اُوصیکُمْ بِتَقْوَی اللَّهِ، فَإِنَّ اللَّهَ قَـدْ ضَمِـنَ لَمِنَ اتَّقاهُ اَنْ یُحَوِّلَهُ عَمَّا یَکْرَهُ إِلیَ مَا یُحِبُّ وَ یَرْزُقَهُ مِنْ حَیْثُ لایَحْتَسِبُ (۱)

شما را به تقوای الهی توصیه می کنم زیرا خداوند ضمانت کرده کسی را که تقوای الهی پیشه کند از آنچه ناخوش می دارد به آنچه خوش می دارد انتقال دهد و از جایی که گمان نمی برد روزی اش دهد.

 

ب:جایگاه و نقش امام

با توجه به اینکه داخل ماه محرّم هستیم و مصائب عاشورا بر امام معصوم (ع) وارد شده است برای درک هرچه بهتر بزرگی این مصیبت بر جوامع اسلامی بلکه کل بشریت در تمامی عصر ها ضرورت دارد جایگاه امام و نقش سرنوشت ساز او در اصلاح امورات بشریت را با بهره گیری از فرمایش خود اهل بیت (ع) در دو محور مورد اشاره قرار بدهیم:

 

۱-امامت چیست؟

راوی  شخصی است به نام عبد العزیز بن مسلم می گوید:

ما در مَرْو همراه حضرت علی بن موسی الرّضا (ع) بودیم .در آغاز ورود روز جمعه در مسجد جامع گرد هم آمدیم، حضّار بحث امامت را پیش کشیدند و اختلاف شدید در این زمینه را مطرح ساختند.

من موضوع را به اطلاع امام (ع) رساندم. امام تبسمی کردند و فرمودند:

جَهِلَ اَلْقَوْمُ وَ خُدِعُوا عَنْ آرَائِهِمْ .

مردم نادانند و در آراء خویش فریب خورده اند.

 

سپس امام (ع) مطالب مهم و مبسوطی بیان فرمودند تا اینکه اظهار داشتند:

إنَّ الْإمَامَهَ خِلافَهُ اللهِ وَ خِلافَهُ الرَّسُولِ

امامت جانشینی خدا و رسول اوست

إنَّ الإمَامَهَ زِمَامُ الدِّینِ وَ نِظَامُ الْمُسْلِمِینَ

امامت مهار دین و نظام مسلمین است

 

سپس امام (ع) در مقام تقبیح دیدگاه مردم که انتخاب امام  را بر  عهده خود مردم می دانستنـد فـرمــود:

هَلْ یَعْرِفُونَ قَدْرَ الْإِمَامَهِ وَ مَحَلَّهَا مِنَ الْأُمَّهِ فَیَجُوزَ فِیهَا اخْتِیَارُهُـمْ

مگر آنان ارزش امامت و جایگاه آن را می دانند تا اختیار انتخابشان در این باره روا باشد؟

 

۲-امام کیست؟

امام علی بن موسی الرّضا(ع) در بخش دیگری از فرمایشات خویش به نقش اساسی و سرنوشت ساز امام اشاره نموده چنین می فرماید:

الْاِمَامُ اَمِینُ اللَّهِ فِی خَلْقِهِ              

امین خدا در میان آفریدگان

وَ حُــجَّتــُهُ عَــلَى عِــبَــادِهِ   

و حجت او در میان بندگان است

مَفْزَعُ اَلْعِبَادِ فِی اَلدَّاهِیَهِ النّادِ   

امام پناه گاه بندگان در حوادث کوبنده است

الإِمامُ الأَنیسُ الرَّفیقُ

امام مونس نرمخوست

وَالوالِدُ الشَّفیقُ

پدریست مهربان

وَالأَخُ الشَّقیقُ

برادری است تنی

وَالاُمُّ البَرَّهُ بِالْوَلَدِ الصَّغیرِ

مادری است دلسوز به کودک صغیر

بِالْإِمَامِ     

به واسطه امام است که

تَمَامُ اَلصَّلاَهِ وَ اَلزَّکَاهِ وَ اَلصِّیَامِ وَ اَلْحَجِّ وَ اَلْجِهَادِ

نــماز، زکات، روزه، حـــج و جــهاد کامل می شـود

وَ تَــوْفِــیرُ اَلْـــفــَیْ‏ءِ وَ اَلصّــدَقَـــاتِ

غنیمت ها و صدقات جمع آوری می شود

وَ إِمْـضَاءُ اَلْحـُـدُودِ وَ اَلْأَحْـــکَامِ

حــدود و احـکام خدا اجرا می گردد

وَ مَــنْـــعُ اَلثُّــغُـــورِ وَ اَلْـأَطْــرَافِ(۲)

مرز ها و اطراف (سرزمین اسلامی) حفظ می گردد

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:فهرست مناسبتها

مناسبت های هفته جاری در دوبخش است

 

بخش اوّل:

مناسبت های تاریخی و سیاسی عبارتند از :

۱-روز یکشنبه ۲۵ شهریور و ۶ محرم(۳)

رحلت سید رضی مولف نهج البلاغه

۲-روز دوشنبه ۲۶ شهریور و ۱۷ سپتامبر

کشتار فلسطینیان در اردوگاه صبرا و شتیلا

۳-روز سه شنبه ۲۷ شهریور

درگذشت شهریار، شاعر بلند آوازه

۴-روز پنج شنبه ۲۹ شهریور و ۱۰ محرم

بمب گذاری در حرم امام رضا(ع)

توسط منافقین و شهادت ۲۷ زائر در سال۷۳ش

بخش دوم:

مناسبت های عاشورایی:

روز چهارم محرّم:

در این روز عبید الله بن زیاد والی یزید در کوفه مردم را در مسجد جمع کرد و برای معاویه و یزید مناقبی برشمرد و ادامه داد یزید پولی را برای من فرستاده تا در میان شما تقسیم کنم

و به جنگ دشمن وی حسین(ع) بفرستم سپس از منبر پائین آمد و فی المجلس مقداری پول در میان شامیان تقسیم کرد  در نهایت هزاران نفر را در گروه های مختلف به کربلا اعزام کرد.(۴)

 

روز پنجم:

۱-در این روز عبید الله بن زیاد شَبَث بْن رِبعی را همراه هزار نفر سواره به کربلا اعزام کــرد.(۵)

۲-باز در این روز عبید الله شخصی به نام زهر بن قیس را همراه پانصد نفر سوار مأمور کرد که در جرصراه که محل عبور کوفیان به سوی کربلا بود به محاصــره در آورده و از پیوستــن کــوفیان به امــام (ع) جلوگیــری کــردنــد.(۶)

 

روز ششم:

۱-نامه تهدید آمیز عبید الله به عمر سعد در کربلا مبنی بر دقت در انجام وظایف.(۷)

۲-فرار عده ای از نیرو های یزید بخاطر عدم اعتقاد به جنگ با امام حـسین(ع). (۸)

۳-حرکت شبانه جمعی از طایفه بنی اسد برای کمک به امام حسین (ع) بـا تـحریک حبیب بن مظاهر لکن  با نیرو های دشمن درگیـر  شـدند و  موفق  به  کمک  نـشدند.(۹)

 

روز هفتم:

۱-دستور کتبی عبید الله به عمر سعد مبنی بر قطع آب به روی اردوگاه امــام حسیـن(ع) که در ذیــل نامه نوشـت: فَلاَ یَذُوقُوا مِنْهُ قَطْرَهً.(۱۰)

۲-اجرای دستور قطــع توسـط عـمر سعـد کـه ۵۰۰ نــفر سـواره را بر اطراف شریعه مستقر ساخت.(۱۱)

 

روز هشتم:

ملاقات امام حسین (ع) با عمر سعد با درخواست آنحضرت در فاصله دوسپاه که توصیه های امام در عمرسعد اثر نکرد در نهایت امام (ع)آینده دردنـاک وی در دنیا و آخرت یـاد آوری فرمود.(۱۲)

 

روزتاسوعا و عاشورا:

لازم می دانم خلاصه حوادث این دو روز را با بهرعه گیری از فرمایشات امام صادق علیه السلام یاد آوری کنم.

راوی از امام صادق علیه السلام در ارتباط با حکم روزه گیری در روز تاسوعا و عاشورا می پرسد. لازم به ذکر است که مرحوم کلینی این روایت را در کتاب الصوم فروع کافی آورده است:

امام در پاسخ فرمود:

تَاسُوعَاءُ یَوْمٌ حُوصِرَ فِیهِ اَلْحُسَیْنُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ وَ أَصْحَابُهُ بِکَرْبَلاَءَ

تاسوعا روزى است که امام حسین علیه السّلام و یارانش در کربلا محاصره شدند

وَ اِجْتَمَعَ عَلَیْهِ خَیْلُ أَهْلِ اَلشَّامِ وَ أَنَاخُوا عَلَیْهِ وَ فَرِحَ اِبْـنُ مَـرْجَانَهَ وَ عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ بِتَوَافُرِ اَلـْخَـیْلِ وَ کَـثْرَتِهَا

و آن روز لشکریان شام گرد هم آمدند و عرصه را به آن حضرت سخت گرفـتـند. ابـن مرجـانه و عـمر بن سـعد به انبوه لشکر خـود خوشحال  شدند.

 وَ اِسْتَضْعَفُوا فِیهِ اَلْحُسَیْنَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَیْهِ وَ أَصْحَابَهُ وَ أَیْقَنُوا أَنْ لاَ یَأْتِیَ اَلْحُسَیْنَ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ نَاصِرٌ وَ لاَ یُـمِدَّهُ أَهْـلُ اَلْـعِرَاقِ بِـأَبِـی اَلْمُـسْتَضْعَفُ اَلْـغـَرِیـبُ

در آن روز امام حسین علیه السّلام و یارانش را ناتوان نمودند و یقین کردند که هیچ یار و یاورى بر امام علیه السّلام نخواهد آمد و مردم عراق آن بزرگوار را یارى نخواهند کرد، پدرم فداى آن ناتوان غریب.

 

امام سپس فرمود:

أَمَّا یَوْمُ عَاشُورَاءَ فَیَوْمٌ أُصِیبَ فِیهِ اَلْحُسَیْنُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ صَرِیعـاً بَیْنَ أَصْـحَابِهِ وَ أَصْـحَابُهُ صَرْعَى حَـوْلَهُ عُـرَاهً

روز عاشورا، روزى است که امام حسین علیه السّلام کشته شد و در میان یاران خود بر زمین افتاد و یاران حضرتش پیرامون او با تنهاى برهنه بر زمین افتاده بودند

وَ مَا هُوَ إِلاَّ یَوْمُ حُزْنٍ وَ مُصِیبَهٍ دَخَلَتْ عَلَى أَهْلِ اَلسَّمَاءِ وَ أَهْلِ اَلْأَرْضِ وَ جَمِیعِ اَلْمُؤْمِنِینَ

آن روز(عاشورا)، روز اندوه و مصیبت آسمانیان، زمینیان و همۀ مؤمنان است

 وَ ذَلِکَ یَـوْمٌ بَکَتْ عَلَیْهِ جَمِیعُ بِقَاعِ اَلْأَرْضِ … فَـمـَنْ صَامَهُ أَوْ تَبَرَّکَ بِهِ حَشَرَهُ اَللَّهُ مَعَ آلِ زِیَادٍ(۱۳)

آن روزى است که همۀ سرزمین‌ها  گریه کردند.کسى که آن روز را روزه بگیرد خداوند او را با آل زیـاد محشـور خواهد کرد

 

خطبه در خبرگزاریها:

باشگاه خبرنگاران جوان

فارس

 

پی نوشت:

۱- تحف العقول / ص۳۷

۲- اصول کافی/کلینی  ج‏۱، ص۲۰۰

۳- طبقات اعلام الشیعه/آقابزرگ، اسماعیلیان، ج۲، ص۱۶۴    

۴- اخبار الطوال/دینوری ص۲۵۴       بحار الانوار/علامه مجلسی ج۴۴ ص ۳۸۶

۵- عوالم العلوم/بحرانی ۱۷/۳۳۷  

۶- مقتل الحسین/مقرم ص۱۹۹

۷- بحارالانوار/علامه مجلسی ج۴۴ ص۳۸۷

۸- حیاه الامام الحسین/باقر شریف قرشی ۳/۱۱۸                                     

۹- بحارالانوار/علامه مجلسی ج۴۴ ص۳۸۶    

۱۰- تاریخ الکامل/ابن اثیر ج۲ص۵۵۶

۱۱- الارشاد۲/شیخ مفید  ص ۸۶

۱۲- سفینه البحار/محدث قمی ج۲ص۲۷۰

۱۳- فروع کافی /کلینی ج۴ ص۱۴۷