خطبه(اول):موضوع:الف: برکات تقوا عن مولانا امیرالمؤمنین علی(ع): اُوصـیـکُـمْ وَ نَـفـْسـی بِـتَقـْوَی اللهِ الــْعَـظـیـمِ شما و خودم را به رعایت تقوای خدای بزرگ سفارش می کنم فَاِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ قَدْ جَعَلَ لِلْمُتَّقینَ الْمَخْرَجَ مِمّا یَکْرَهُونَ وَالرِّزْقَ مِنْ حَیْثُ لا یَـحْتَسِبُونَ(۱) چرا که خداوند متعال برای متقیان راه خروجی از ناملایمات قرار داده و روزی می رساند […]

خطبه(اول):موضوع:الف: برکات تقوا

عن مولانا امیرالمؤمنین علی(ع):

اُوصـیـکُـمْ وَ نَـفـْسـی بِـتَقـْوَی اللهِ الــْعَـظـیـمِ

شما و خودم را به رعایت تقوای خدای بزرگ سفارش می کنم

فَاِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ قَدْ جَعَلَ لِلْمُتَّقینَ الْمَخْرَجَ مِمّا یَکْرَهُونَ وَالرِّزْقَ مِنْ حَیْثُ لا یَـحْتَسِبُونَ(۱)

چرا که خداوند متعال برای متقیان راه خروجی از ناملایمات قرار داده و روزی می رساند از جایی که به حساب نمی آورند

 

ب:حقوق متقابل مؤمنان

با توجه به اینکه در ایام تعطیلات عید ملی نوروز قرار داریم و در نهایت نوع هموطنان در حال مسافرت ،صله ارحام ،دید و بازدید و بهره گیری از فضای طبیعت هستند لذا ضرورت دارد حقوق همدیگر را مورد عنایت و رعایت قرار بدهند به عنوان نمونه مواردی از این حقوق را به تناسب با استناد به روایات اهل بیت(ع) مورد اشاره قرار می دهیم

۱-سلام و اجابت

رسولخدا(ص) فرمود:

حَقُّ الْمُسْلِمِ عَلَی الْـمُـسْلِـمِ سِـتٌّ اِذا لَقیتَهُ فَسَلِّمْ عَلَیْهِ وَ اِذا دَعاکَ فَاَجـِبْهُ(۲)

مسلمان را بر مسلمان شش حق است هر گاه با او روبرو شدی سلام کن و اگر تو را دعوت کرد اجابت کن

۲-دوستی و کمک رسانی

امام رضا(ع) فرمود:

اِنَّ مِنْ حَقِّ الْــمُؤْمِنِ عَلَی الْــمُـؤْمِنِ اَلْمَوَدَّهَ فی صَدْرِهِ وَالْمُواساهَ فی مالِهِ(۳)

از جمله حقوق مؤمن بر مؤمن اینکه در دل او را دوست بدارد و با ثروت خویش او را کمک رساند

۳-مانند خود دانستن

امام صادق(ع) فرمود:

أَنْ تُحِبَّ لَهُ ما تُحِبُّ لِنَفْسِکَ وَ تَکْرَهَ لَهُ ما تَـکـْرَهُ لِنَـفْسـِکْ(۴)

برای او چیزی را دوست بداری که برای خود دوست می داری و برای او نپسندی چیزی را که بر خود نمی پسندی

۴-مقدم داشتن

امام صادق(ع) فرمود:

قَدْ سُئِلَ عَنْ أَدْنی حَقِّ الْمُؤْمِنِ عَلی أَخیهِ أَنْ لا یَسْتَأْثِرَ عَلَیْهِ بـِما هُوَ اَحْوَجُ اِلَیْهِ مِنْهُ(۵)

در پاسخ سوالی از کمترین حق مؤمن بر برادرش فرمود آنچه را که بدان نیازمندتر است بر خود اختصاص ندهد

 

۵-حقوق چهارگانه

رسولخدا(ص) فرمود:

…أنْ یـُحرِّمَ غِیبَتَهُ، و أنْ یَعودَهُ فی مَرضِه، و یُشَیّعَ جَنازَتَهُ و لا یَقولَ فیهِ بعدَ مَوتِهِ إلاّ خَیـرا(۶)

غیبت او را حرام شمارد، در بیمارى به عیادتش رود، در تشییع جنازه اش شرکت کند و بعد از مرگ جز به خوبى از وى یاد نکند

خطبه(دوم):موضوع:الف:فهرست مناسبتها

 

۱-وفات عباس بن عبدالمطلب عموی رسولخدا(ص) ۱۲ رجب سال ۳۲ق

عباس یکی از رجال برجسته قریش بود و سقایت حجاج بیت الله و عـمارت مسجـد الـحـرام را بـر عـهده داشـت(۷)

۲-ورود امیرمؤمنان(ع) به شهر کـوفه و انـتخاب  آن به عنوان مرکز خلافت ۱۲ رجب سال ۳۶ق(۸)

 

علل انتخاب کوفه:

در مورد اینکه چرا امیرمؤمنان(ع) شهر کوفه را مرکز خلافت خـویـش قـرار داد عـلل متعـددی ذکـر شـده اسـت از قبـیل:

۱-کوفه آن روز مهم ترین مرکز اقتصادی عراق بود

۲-بسیاری از صحابه و سرشناسان عرب ساکن کوفه بودند

۳-کوفه به شیعیان ایران و دشمنان شام نزدیک بود

۴-بسیاری از مهاجرین و انصار در کوفه ساکن بودند

۵-بهترین دوستان امـیرمؤمنان(ع) همـانند مالـک اشـتر، کمیل بن زیاد و حارث همدانی در کوفه ساکن بودند(۹)

 

۳-فرخنده میلاد امیرمؤمنان(ع) ۱۳ رجب ۲۳ سال قبل از  هجرت(۱۰)

۴-آغاز ایام البیض(اعتکاف سه روزه و عمل ام داود(۱۱)

۵-روز جمهوری اسلامی ۱۲ فروردین ۵۸ ش(۱۲)

 

ب:جایگاه امیرمؤمنان(ع)

مرحوم شیـخ صـدوق در کتـاب التوحید خود چنین نقل می کند:

قالَ اَمیرُالْمُؤْمِنینَ فِی خُطْبَتِهِ:

أَنَا الــْهادی، وَ أَنَـا الـْمــُهْــتَــدی، وَ أَنَا أَبُــو الْیَتامـی وَ الـْمَساکینَ وَ أَنَا مَلْجَأُ کُلِّ ضَعیفٍ وَ مَأْمَنُ کُلِّ خائِفٍ

من هدایتگر و هدایت شده هستم من پدر یتیمان و نیازمندان هستم من پناهگاه ناتوانان بوده و مأمن هر انسان ترسنده هستم

وَ أَنَا قائِدُ الـْمُؤْمِنینَ اِلَی الـْجَنَّهِ      

من رهبر مؤمنان به سوی بهشتم

وَ أَنَا حَبْلُ اللهِ الـْمـَتیـنِ             

من ریسمان استوار خدایم

وَ أَنَا عُرْوَهُ اللهِ الْوُثْقی وَ کَلِمَهُ التَّقْوی      

من دستاویز محکم خدا و حقیقت تقوایم

وَ أَنَا عَیْنُ اللهِ وَ لِسانُهُ الصّادِقْ وَیَدُهُ (۱۳)    

من چشم و زبان راستگو و دسـت خدایم

 

ج:ایام البیض(اعتکاف)

در زمینه اعتکاف چند نکته را لازم به یادآوری می دانم:

۱-تعریف اعتکاف

اعتکاف عبارت است از اقامت کردن برای حداقل سه روز در مسجد به قصد عبادت با مراعـات شـرایط لازم

۲-سیره رسولخدا(ص)

امام صادق(ع) فرمود:

کانَ رَسُـولُ اللهِ اِذا کـانَ الْعَـشْرُ الْاَواخـِرِ اِعْتَکَفَ فِی الْمَسْجِدِ ضُرِبَتْ لَهُ قُبَهٌ مِنْ شَعْرٍ(۱۴)

۳-زمان اعتکاف

زمان مخصوصی معین نشده لکن سیره رسولخدا(ص) به طوریکه اشاره گردید ماه رمضان به ویژه دهه سوم بوده(۱۵) لکن در ایران سنت اعتکاف در ایام البیض یعنی روزهای ۱۳ ،۱۴ و ۱۵ رجب رواج دارد

۴-مکان اعتکاف

روایاتی اعتکاف را به مسجد الحرام ،مسجد النبی(ص) مسجد کوفه و مسجد بصره اختصاص داده(۱۶) لکن برخی از فقها اعتکاف در غیر مساجد اربعه را بقصد رجا و احتمال مطلوبیت تجویز کرده اند(۱۷)

د:روز جمهوری اسلامی

به دعوت رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران روزهای ۱۱ و ۱۲ فروردین سال ۵۸ همه پرسی در سراسر ایران اسلامی برگزار گردیدبر اساس اعلامیه دولت موقت در همه پرسی ۲۰ میلیون ۲۸۸ هزار نفر یعنی ۹۸ و دو دهم درصد آراء به حذف سلطنت و برقراری نظام جمهوری اسلامی بله گفتند و ۲۴۱ هزار نفر نیز نه گفتند

حضرت امام ره در پیام خود چنین فرمودند:

من به دنیا اعلام می کنم که در تاریخ ایران چنین رفراندومی سابقه ندارد ۱۲ فروردین که نخستین روز حکومت الله است از بزرگترین اعیاد ملی و مذهبی ماست و ملت ما باید این روز بزرگ را عید بگیرند و زنده نگه دارند(۱۸)

خطبه در خبرگزاریها:

باشگاه خبرنگاران جوان

خبرگزاری ایرنا

خبرگزاری فارس

 

پی نوشت:

(۱)فروع کافی/کلینی ج۵ ص ۳۷۰                                                 

(۲)اصول کافی/کلینی ج۲ ص ۱۷۱

(۳)بحار الانوار/مجلسی ج۷۴ ص ۲۳۲                           

(۴) کتاب الخصال/صدوق  ج ۳، ص ۳۵۰                     

(۵) کتاب الخصال/صدوق ۸/۲۵             

(۶) کتاب الخصال/صدوق ص ۳۸۵        

(۷)دایره المعارف جامع اسلامی ج۵ ص ۳۷۵۵                               

(۸)تاریخ یعقوبی ج۲ ص ۱۱۱                      

(۹)مروج الذهب ج۲ ص ۳۶۷ و تاریخ طبری ج۳ ص ۴۶۲

(۱۰)امالی/شیخ طوسی ص ۵۱۱                                   

(۱۱)وقایع الایام/محدث قمی ص۳۸۳           

(۱۲)پایگاه اطلاع رسانی تاریخ ایرانی                            

(۱۳)کتاب التوحید/صدوق ص ۱۶۴ باب ۲۲                                                              

(۱۴)فروع کافی /کلینی ج۴ ص ۱۷۵    

(۱۵)الروضه البهیه /شهید ثانی ج۲ ص ۱۴۹     

(۱۶)المقنعه/شیخ مفید ص۳۶۳      

(۱۷)تحریر الوسیله ج۱ص۳۰۵                     

(۱۸)مرکز اسناد انقلاب اسلامی