خطبه(اول): موضوع:الف:ثروت یاور خوبی بر تقوای الهی است قال رسول الله(ص): نِعْمَ الْمالُ الصّالـِحُ لِـلرَّجُلِ الصّالـِحِ نِعْمَ الْعَوْنُ عَـلـی تَقْـوَی اللهِ الْـمالُ(۱) چه خوب است ثروت شایسته برای انسان شایسته چه یاور خوب است ثروت بر تقوای خداوند ب:رسولخدا(ص) از دیدگاه امیرمؤمنان(ع) با توجه به اینکه ۲۸ صفر سالروز رحلت جانگداز پیامبر رحمت حضرت محمد […]

خطبه(اول):

موضوع:الف:ثروت یاور خوبی بر تقوای الهی است

قال رسول الله(ص):

نِعْمَ الْمالُ الصّالـِحُ لِـلرَّجُلِ الصّالـِحِ نِعْمَ الْعَوْنُ عَـلـی تَقْـوَی اللهِ الْـمالُ(۱)

چه خوب است ثروت شایسته برای انسان شایسته چه یاور خوب است ثروت بر تقوای خداوند

ب:رسولخدا(ص) از دیدگاه امیرمؤمنان(ع)

با توجه به اینکه ۲۸ صفر سالروز رحلت جانگداز پیامبر رحمت حضرت محمد بن عبدالله (ص) و امام حسن مجتبی می باشد و با در نظر داشتن اینکه در طول هفته مناسبتهای مهم متعددی وجود دارد لذا مناسب دیدم جهت عرض ارادت به محضر رسولخدا به بخشی از خصوصیات و ویژگی های برجسته اخلاقی آن بزرگوار را جهت درس آموزی در خطبه اول اشاراتی داشته باشم

 

در میان ملازمین و معاشرین پیامبر(ص) امیرمؤمنان از همه اصحاب و خانواده آنحضرت بر ایشان نزدیکتر و به ویژگیهای پیامبر آبصر بوده چون از خودشان نقل شده فرمود:

أَنَـا أَدیـبُ اللهِ وَ عَـلـیٌّ اَدیـبـی(۲)

من تربیت یافته خدا و علی تربیت یافته من است

الف:انجام موفقیت آمیز رسالت

امیرمؤمنان(ع) در خطبه ۱۰۰ نهج البلاغه پیامبر(ص) را چنین معرفی فرموده است·

…فَأَدّی أمیناً

رسالت خود را با امانت داری ادا کرد

وَ مَـضـی رَشیداً

و با موفقیت جهان را پشت سر گذاشت

وَ خَلَّفَ فینا رایَهَ الْحَقِّ

و پرچم حق را در بین ما باقی گذاشت

مَنْ تَـقَـدَّمـَها مَـرَقَ

و کسیکه از آن پیش افتد از دین برون است

وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْها ذَهَقَ

و هر که از آن عقب بماند هلاک می شود

وَ مَنْ لَـزِمَـها لـَحِقَ(۳)

و هر که ملازم آن شود به مصدق می رسد

ب:ویژگی های پیامبر(ص)

کانَ أَجْوَدَ النّاسِ کَفّاً

بخشنده ترین مردم بود

وَ أَجْرَأَ النّاسِ صَدْراً     

و با جرئت ترین مردم بود

أَصْدَقَ النّاسِ لَـهْجَهً      

راستگوترین مردم بود

وَ أَوْ فـاهُـمْ ذِمَّـهً  

وفادارترین مردم به پیمان خود بود

و أَلْـیَنَـهُمْ عَـریکَهً        

نرم خوترین مردم بود

وَ اَکْـرَمَـهُمْ عِشْرَهً(۴)      

رفتارش بزرگوارانه بود

سپس امیرمؤمنان(ع) عکس العمل دیگران را در برخورد با آنحضرت را چنین توضیح می دهند

مَـنْ رَأهُ بَـدیـهَـهً هـابَـهُ             

هر کس بدون سابقه او را میدید هیبتش او را می گرفت

وَ مَنْ خـالَـطَهُ فَـعَـرفَهُ احَبَّـهُ  

و هر که با وی معاشرت کرده و می شناخت دوستدارش میشد

لَـم اَرَ مِـثْـلَـهُ قَبْـلَهُ وَ لابَـعْـدَهَ(۵)     

مانند او را نه پیش از او دیده ام و نه پس از او

آخرین وصایای پیامبر(ص):

رسولخدا(ص) در اواخر عمر مـبارک خـود روزی بر مردم خطبه خواند و چنین فرمود:

مَعاشِرَ النّاسِ اِنّی راحِلٌ عَنْ قَریبٍ وَ مُنْطَـلِقٌ اِلَـی الْـمَغیبِ اُوصیکُـمْ فِی عِـتْـرَتـی خَیْـراً…

ای مردم من به زودی از میان شما خواهم رفت شما را به عترتم توصیه می کنم.

فَمَنْ تَـمَسَّکَ بِهِمْ فَقَدْ تَـمـَسَّکَ بـِحَبْلِ الله

هرکس به آنان چنگ بزند به ریسمان خدا چنگ زده است

لا تُـعـَلِّـمُـونـَهُمْ فَـاِنّـَهُمْ أَعْلَـمُ مِـنْـکُـمْ

به آنان چیزی یاد ندهید چون آنان از شما داناتر هستند.

وَ اتَّبِعُوهُمْ فَاِنَّهُمْ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَـعَهُمْ حَتّی یَـرِدُو عَـلَـیَّ الْـحَوْضَ(۶)

و از آنان پیروی کنید بدلیل اینکه آنان با حق و حق با آنان است تا اینکه در حوض برمن وارد شوند.

خطبه(دوم):

موضوع: الف:فهرست مناسبتها

روز یکشنبه ۱۳ آبان

  • تبعید حضرت امام ره به ترکیه ۴۳ ش

  • روز دانش آموز

  • تسخیر لانه جاسوسی آمریکا

  • روز ملی مبارزه با استکبار جهانی

روز سه شنبه ۱۵ آبان

  • روز وقف (آغاز هفته وقف)

روز چهارشنبه ۱۶ آبان ۲۸ صفر

  • رحلت حضرت رسول اکرم (ص) ۱۱ق(۷)

  • شهادت امام حسن مجتبی(ع) ۵۰ق(۸)

روز پنجشنبه ۱۷ آبان ۲۹ صفر

  • شهادت حضرت علی بن موسی الرضا(ع) ۲۰۳ق(۹)

ب:نقش دانش آموزان

روز ۱۳ آبان ۵۷ دانش آموزان مدارس را تعطیل و بصورت تظاهرات وارد دانشگاه تهران شدند نیروهای رژیم از مهار این اجتماع عظیم عاجز بودند لذا آنان را به رگبار گلوله بستند در نهایت ۵۶ تن شهید و صدها نفر مجروح شدند(۱۰)

اما نقـش دانـش آمـوزان در مبارزات قبل و بـعد از پیروزی را می توان در موارد زیر خلاصه کرد

  • حضور در تمامی تظاهرات علیه رژیم پهلوی

  • پخش اعلامیه های حضرت امام علیه رژیم

  • شعارنویسی علیه رژیم در مدارس و خیابانها

  • حضور در دفاع ۸ ساله علیه بعثیان متجاوز

  • حضور و مشارکت گسترده در سازندگی کشور

 

از رسولخدا(ص) نقل شده فرمود:

اُوصیکُمْ بِالشُبّانِ خَیْراً فَاِنَّهُمْ اَرَقُّ اَفْئِدَهً اِنَّ اللهَ بَعَثَنی بَشیراً وَ نَـذیراً فَـحالَفَنی الشُبّانُ وَ خالَفَنـی الـشّـُیـوخُ(۱۱)

شما را به نیکى با جوانان سفارش مى کنم، چرا که آنان، دل هاى رقیق ترى دارند، به راستى که خداوند، مرا بشارت دهنده و هشدار دهنده برانگیخت، جوانان با من همپیمان شدند و پیران با من به مخالفت برخاستند.

ج:مبارزه با استکبار جهانی

مبارزه با ظالم و ستمگر از مسلمات دین مقدس اسلام است حدود ۴۰۰ آیه شریفه قرآن در ضمن ۱۷ سوره در ارتباط با جهاد نازل شده است(۱۲) در روایات اهل بیت(ع) خطبه های نهج البلاغه و دعاهای صحیفه سجادیه در حدّی توصیه بر جهاد در راه خدا و مبارزه با ستمگران شده که از شمارش خارج است

 

رسولخدا(ص) فرمود:

مُقـامُ أَحَـدِکُـمْ یَوْماً فـی سَـبـیلِ اللهِ أَفْضَلُ مِنْ صَلاهٍ فی بَیْتِههِ سَبْعینَ عاماً(۱۳)

یک روز مقاومت در راه خداوند یکی از شما از هفتاد سال نماز خواندن در منزل خود با ارزش تر است

در طول تاریخ هر وقت مسلمانان قدرت و توان پیدا کرده اند علیه ستمگران مبارزه نموده اند در غیر اینصورت با تقیه رفتار کرده اند لکن رهبر کبیر انقلاب اسلامی جهت بسیج ملت ایران علیه آمریکای استعمارگر و رژیم استبدادی پهلوی ۱۳ فروردین سال ۴۲ ش تقیه را تحریم فرمودند(۱۴)قـرآن و مذهـب در مـخاطـره اسـت بـا ایـن احتمال تقیه حرام است و اظهار حقایق واجب(۱۵)

 

د:مظلومیت امام مجتبی(ع)

امام حسن مجتبی در دوران امامت خود مورد ظلم و ستم مضاعف قرار گرفت بویژه در پذیرش صلح با معاویه که حتی پیروان آن بزرگوار به او جسارت و بی احترامی می کردند مرحوم شیخ مفید در کتاب ارشاد خود با تشریح افکار و اندیشه های پیروان آنحضرت و تقسیم آنان به پنج گروه در واقع علل و ریشه های پذیرش متارکه جنگ با معاویه را به زیبایی تبیین فرموده است

پیروان امام مجتبی(ع):

۱-تعدادی شیعیان آنحضرت و امیرمؤمنان(ع) بودند

۲-عده از خوارج که بخاطر دشمنی با معاویه دور امام جمع شده بودند

۳-عده ای دنیاپرست وسود جو بودند که به طمع منافع مادی در سپـاه امـام داخـل شـده بودند

۴-گروهـی از آنان انـسانهای دو دل و شـکاک بودند و چندان فرقی میان امام حسن(ع) و معاویه قائل نبودند

۵-و در نهایت اشخاصی از روی تعصبات قبیلگی و عشیره ای و با دستور رییس قبیله در سپاه امام قرار گرفته بودند و درد دین نداشتند(۱۶)

اکنون سوال این است که آیا امام حسن مجتبی می توانست با چنین سپاهیانی در برابر معاویه مکار و حیله گر مقاومت نموده و پیروز گردد ؟تازه معاویه از طریق جاسوسان مخفی خود با تعدادی از فرماندهان سپاه امام حسصن(ع) وارد مذاکره و معامله شده بودند

ه:امام رضا(ع) و افشاء توطئه دشمنان

شخصی بنام ابراهیم بن محمود می گوید:به امام رضا(ع) عرض کردم نزد ما روایاتی از مخالفین شما در مورد فضایل امیرمؤمنان(ع) و شما خاندان وجود دارد که امثال آن را در میان روایات شما مشاهده نمی کنیم آیا به آنها اعتماد کنیم؟

 

امام در پاسخ فرمودند:

إِنَّ مُخَالِفِینَا وَضَعُوا أَخْبَاراً فِی فَضَائِلِنَا وَ جَعَلُوهَا عَلَى ثَلَاثَهِ أَقْسَامٍ أَحَدُهَا الْغُلُوُّ وَ ثَانِیهَا التَّقْصِیرُ فِی أَمْرِنَا وَ ثَالِثُهَا التَّصْرِیحُ بِمَثَالِبِ أَعْدَائِنَا

مخالفان ما سه نوع اخبار در فضایل ما جعل کرده اند غلو،کوتاهی در حق ما و تصریح به بدیهای دشمنان ما

فَإِذَا سَـمِعَ النَّاسُ الْغُـلـُوَّ فِـینَا کَفـَّرُوا شِیعَتَنَا وَ نَسَبُوهُمْ إِلَى الْقَوْلِ بِرُبُوبِیَّتِنَا

وقتی مردم اخبار غلّو را می شنوند شیعیان ما را تکفیر می کنند و می گویند شیعیان قائل به ربوبیت ائمه خود نیستند

وَ إِذَا سَـمِـعـُوا الـتَّـقْصِـیـرَ اعْـتـَقـَدُوهُ فِـیـنَا

وقتی کوتاهی در حق ما را می شنوند معتقد می شوند

وَ إِذَا سَمِعُوا مَثَالِبَ أَعْدَائِنَا بِأَسْمَائِهِمْ ثَلَبُونَا بِأَسْمَائِنَا(۱۷)

و وقتی بدیهای دشمنان ما و دشنام به آنان را می شنوند ما را دشنام می دهند

خطبه در خبرگزاریها:

تابناک

باشگاه خبرنگاران جوان

شبستان

فارس

 

 

پی نوشت:

(۱)المواعظ العددیه ص ۱۹                                                                        (۲)بحار الانوار/مجلسی ج۸ ص ۳۶۴             

(۳)نهج البلاغه خطبه ۱۰۰                                            

(۴)مکارم الاخلاق/طبرسی ص ۱۸                                 

(۵)منتخب بحار الانوار/مجلسی ج۸ ص ۳۶۴

(۶)بحار الانوار/مجلسی ج۳۶ ص ۳۳۰

(۷)وقایع الایام/محدث قمی         

(۸)مصباح المتهجد/شیخ طوسی ص ۵۴۹       

(۹)اصول کافی/کلینی ج۱ص۴۸۶                

(۱۰)پایگاه اطلاع رسانی بیتوته

(۱۱)شباب قریش/عبدالمتعالی الصعیدی ص۱                  

(۱۲)خبرگزاری بین المللی قرآن                                  

(۱۳)مستدرک الوسایل/محدث نوری ج۱۱ص۱۸

(۱۴)سایت جماران                                                    

(۱۵)صحیفه نور ج۱ ص۱۷۷                        

(۱۶)الارشاد/شیخ مفید ج۲ص۷

(۱۷)احتجاج طبرسی(مترجم) ج۱ ص ۶۱۴