خطبه(اول): موضوع:الف:با نیکان همنشین و با متقیان برادر باش            عن رسول الله(ص): یَابْنَ مَسْعُود فَلْیَکُنْ جُلَسائُکَ الْاَبْرارُ وَ اِخْوانُکَ الْاَتْقِیاءُ وَالزُّهادُ لِأَنَّ اللهِ تَـعالی قالَ فـی کِـتابِـهِ(۱) ای پسر مسعود باید خوبان همنشینان تو و متقیان و زاهدان برادران تو باشند چرا که خداوند می فرماید الْأَخِلَّاءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ(۲) دوستان […]

خطبه(اول):

موضوع:الف:با نیکان همنشین و با متقیان برادر باش           

عن رسول الله(ص):

یَابْنَ مَسْعُود فَلْیَکُنْ جُلَسائُکَ الْاَبْرارُ وَ اِخْوانُکَ الْاَتْقِیاءُ وَالزُّهادُ لِأَنَّ اللهِ تَـعالی قالَ فـی کِـتابِـهِ(۱)

ای پسر مسعود باید خوبان همنشینان تو و متقیان و زاهدان برادران تو باشند چرا که خداوند می فرماید

الْأَخِلَّاءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ(۲)

دوستان در آن روز دشمن یکدیگرند مـگر پـرهـیزگاران

 

توضیح:

امام صادق(ع) در ارتباط با دشمنی دوستان بـا همـدیـگر در روز قـیامـت می فرمـایـد:

اَلا کُلُّ خِلَّهٍ کانَتْ فِی الدُّنْیا فی غَیْرِ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَاِنَّها تَصیرُ عَداوَهً یَوْمَ الْقِیامَهِ

بدانید هر دوستی که در دنیا برای خدای عزوجل نباشد در روز قیامت تبدیل به عداوت و دشمنی خواهد شد

ب:دوستی در فرهنگ اهل بیت(ع)

موضوع الصَّدیق و یا دوستی در روایات بسیاری وارد شده و از ابعاد مختلف مورد توجه قرار گرفته است به عنوان نمونه مواردی از روایات را یادآوری می کنیم:

۱-شناخت اشخاص از طریق دوستان

رسولخدا(ص) فرمود:     

اَلْمَرْءُ عَلی دینِ خَلیلِهِ فَلْیَنْظُرْ اَحَدُکُمْ مَنْ یُخالِلُ(۳)

انسان بر آیین دوست خود است پس مواظب باشید که با چه کسی دوستی می کنید

۲-ضرورت آزمایش دوستان

امام صادق(ع) فرمود:

لا تَعْتَدَّ بِمَوَدَّهِ اَحَدٍ حَتّی تُغْضِبَهُ ثَلاثَ مَرّاتٍ(۴)

به دوستی کسی بها نده مگر آنگاه که سه بار او را به خشم آوری

۳-ویژگی های دوست شایسته

در بخشی از روایات ویژگی های دوستان شایسته را این چنین معرفی فرموده است:

۱-انسانهای عاقل و خردمند(۵)

۲-انسانهای حکیم و بردبار(۶)

۳-اشخاص بزرگوار(۷)

۴-دانشمندان پرهیزکار(۸)

۵-انسانهای نیکوکار(۹)

۶-افراد عامل زینت انسان(۱۰)

۴-با این اشخاص دوست نشوید

در بخشی از روایات اهل بیت(ع) دوستی با اشخاصی که دارای ویژگی ها و خصوصیات منفی هستند به شدت نهی و نکوهش شده است

۱-کسانی که در وجودشان خیری نیست(۱۱)

۲-انسانهایی که خبیث و شرور هستند(۱۲)

۳-کسانی که فاسق بوده و علنی گناه می کنند(۱۳)

۴-اشخاصی که عیبجو هستند(۱۴)

۵-کسانی که اهل جدال و حسادت هستند(۱۵)

۶-انسانهای جاهل و نادان(۱۶)

۷-افراد خیانت کار ،ستمگر و سخن چین(۱۷)

۸-کسانی که قطع رحم کرده اند

 

امام زین العابدین(ع) (در توصیه به فرزند خود امام باقر(ع)) می فرماید:

اِیّاکَ وَ مُصاحَبَهَ الْقاطِعِ لِــرَحـِمِهِ فَاِنّــی وَجـَدْتُهُ مَلْعُوناً فی کِتابِ اللهِ عَزَّوَجَلَّ فـی ثَلاثِ مَواضِعَ(۱۸)

زنهار از مصاحبت با کسی که از خویشان خود بریده است زیرا من چنین کسی را در سه جای کتاب خدای عزوجل لعنت شده یافتم

خطبه(دوم):

موضوع:الف:فهرست مناسبتهای هفته

۱-بزرگداشت مرحوم شیخ صدوق ۱۸ شعبان ۱۵ اردیبهشت

۲-آغاز دهه بهداشت و نکوداشت مساجد ۲۰ شعبان ۱۷ اردیبهشت

۳-روز جهانی صلیب سرخ و هلال احمر ۱۸ اردیبهشت

۴-بزرگداشت ثقه الاسلام کلینی ۲۲ شعبان و ۱۹ اردیبهشت

ب:بزرگداشت شیخ صدوق

مرحوم محمد بن علی بن بابویه معروف به شیخ صدوق در حدود سال ۳۰۶ قمری با دعای امام عصر عج در شهر قم متولد شد و در سال ۳۸۱ ق در سن ۷۵ سالگی در شهر ری رحلت فرموده و در کنار مزار حضرت عبدالعظیم حسنی دفن شد(۱۹)

نوع مورخان و سیره نویسان نوشته اند که در سال ۱۳۳۸ ق در اثر بارش باران قبر مرحوم صدوق شکافته شد تعدادی از مؤمنان حتی فتحعلی شاه قاجار مشاهده کردند که بدن او سالم بوده(۲۰)

 

دانش و شاگردان صدوق:

مرحوم شیخ صدوق در علوم متعدد تبحر داشته از جمله علوم فقه ،اصول ،حـدیث ،تفـسیر و رجـال(۲۱) او شاگردان بسیاری تربیت کرد از آن جمله اسـت دو فقیه نامدار شیعه شیخ مفید و سید مرتضی علم الهدی(۲۲)

 

تألیفات صدوق:

مرحوم شیخ طوسی در کتاب الفـهرسـت خـود می نویسـد شیخ صدوق نزدیک به ۳۰۰ جلد کتاب تألیف کرده است(۲۳)کتاب مشهور وی من لا یحضره الفقیه است که از کتب اربعه شیعه می باشد و بسی جای تأسف است که بزرگترین کتاب وی بنام مدینه العلم که ۱۰ جلد بوده مفقود شده است و مرحوم علامه مجلسی بسیار تلاش کرد تا این کتاب پیدا شود متأسفانه به نتیجه نرسید(۲۴)

ج:جایگاه مسجد در اسلام

واژه مسجد ۲۸ بار در قرآن ذکر شده است ۲۲ مورد بصورت مفرد و در ۶ مورد بصورت جمع آمده و در این آیات موضوعات متعدد زیر مطرح گردیده است

۱-جایگاه مسجد در دین مقدس اسلام

۲-بیان احکامی از مسجد و مسجد الحرام

۳-ذکری از مسجد الاقصی(۲۵)

۴-ذکری از مسجد اصحاب کهف

۵-مسجد نخستین خانه توحید است(۲۶)

۶-هدف از مسجد پرستش خداوند است(۲۷)

۷-ضرورت حفظ پاکیزگی مسجد(۲۸)

۸-مسجد کانون هدایت است(۲۹)

۹-مسجد پایگاه ضد ظلم و ستم است(۳۰)

پاداش آبادسازی مساجد:

۱-ویژگی های آباد کنندگان

خداوند می فرماید:

إِنَّمَا یَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَـنْ آمَـنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلَاهَ وَآتـَى الــزَّکَاهَ وَلَـمْ یـَخْـشَ إِلَّا اللَّهَ(۳۱)

مساجد الهی را تنها کسی آباد می‏کند که ایمان به خدا و روز قیامت آورده و نماز را بر پا دارد و زکوه را بپردازد و از چیزی جز خدا نترسد

توضیح:

از کلمه اِنَّما استفاده می شود هـر کـسی حـق ورود در تعمـیر و آبادانی مساجد ندارد مگر انسانهایی که دارای ۵ ویژگی باشند:

۱-ایمان به خدا

۲-اعتقاد به روز قیامت

۳-اقامه کردن نماز

۴-پرداختن زکات

۵-نترسیدن از غیر خدا

۲-معنی آباد سازی مساجد

ابوذر از رسولخدا(ص) از کیفیت آبـادسـازی مساجد سوال کرد پیامبر(ص) در پاسخ فرمود:

لا تُرْفَعُ فیهَا الْأَصْواتُ

صداها در مسجد بلند نگردد

وَ لا یُخاضُ فیهَا الْباطِلُ

و در آن به امور باطل فرو نروند

وَ لا یُشْتَرى فیها وَ لا یُباعُ

و خرید و فروش در آن صورت نگیرد

وَ اتْرُکُ اللَّغْوَ مادُمْتَ فیها

و تا در آن هستى از کار بیهوده بپرهیز  

فَاِنْ لـَمْ تـَفْعَلْ فَلا تـَلُومَنَّ یَوْمَ الْقِیامَهِ إِلّا نَفْسَکَ(۳۲)

و اگر در مساجد اینگونه رفتار نکنى جز خود را در قیامت سرزنش مکن

۳-پاداش روشن کردن چراغ در مسجد

مَنْ أَسْرَجَ فی مَسْجِدٍ سِراجاً لَمْ تَزَلِ الـْمَلائِکَهُ وَ حَمَلَهِ الْعَرْشِ یَسْتَغْفِرُونَ لَهُ ما دامَ فی ذلِکَ الْـمَسْجِد ضَوْئُـهُ(۳۳)

هر کس در مسجد چراغی برافروزد فرشتگان و حاملان عرش الهی مادامی که نور آن چراغ در مسجد می تابد برای او استغفار می کنند

 

۴-مصادیق دیگر آباد کردن مساجد

۱-حضور در نمازهای جماعت در مساجد(۳۴)

۲-حضور در مسجد جهت فراگیری و استماع احکام الهی(۳۵)

۳-مشارکت در ساخت و تعمیر کردن ساختمان مساجد(۳۶)

د:گرامی داشت کلینی

مرحوم ثقه الاسلام محمد بن یعقوب کلینی از محدثان بزرگ شیعه در عصر غیبت صغری بوده که در نیمه دوم قرن سوم و نیمه اول قرن چهارم زندگی می کرد

ابن اثیر از علمای برجسته اهل سنت در کتاب جامع الاصول خود می نـویسـد:

عُدَّ مُجدِّدُ مَذْهَبِ الْاِمامِیَهِ عَلی رَأْسِ الـْمَائَهِ الْاولی اَلْباقِرُ(ع)وَالثّانـِیَـهِ الــرِّضا(ع) وَالثّالِثَهُ الْکُلَیْـنـی وَالــرّابِـعَـهُ الْـمُـرْتَـضی(۳۷)

مرحوم کلینی مجموعه کتاب الکامی را که شامل اصول کافی (۲ج) فروع کافی(۵ج) و روضه کافی(۱ج) در طول ۲۰ سال جمع کرده که در برگیرنده شانزده هزار و یکصد و نود و نه(۱۶۱۹۹) حدیث و روایت از رسولخدا(ص) و ائمه هدی می باشد(۳۸)

نظر چند تن از دانشمندان:

مرحوم شیخ مفید می نویسد:

اَلْکافی هُوَ مِنْ أَجَلِّ کُتُبِ الشّیعَهِ وَاَکْثَرِها فائِدَهً(۳۹)

کافی از بهترین کتابهای شیعه و پرفایده ترین آنهاست

مرحوم شهید اول می نویسد:

کِتابُ الْکافی فِی الـْحَدیثِ الّذی لـَمْ یَعْمَلِ الْاَصْحابُ مِثْلَهُ(۴۰)

مرحوم علامه مجلسی می نویسد:

اَضْبَطِ الْاُصولِ وَ اَجْمَعُها وَ اَحْسَنُ مُؤَلَّفاتِ الْفِرْقَهِ النّاجِیَهِ وَ اَعْظَمِها(۴۱)

کتاب کافی با ضابطه ترین و کامل ترین کتاب روایی و بهترین و بزرگترین تألیف مذهب بر حق شیعه است

پی نوشت:

(۱)بحار الانوار/مجلسی ج۷۴ص۱۰۱                                     

(۲)سوره زخرف آیه شریفه ۶۷                                              

(۳)کتاب الامالی/شیخ طوسی ص ۵۱۸          

(۴)بحار الانوار/مجلسی ج۷۸ ص ۲۳۹           

(۵)غررالحکم/آمدی ۳۱۲۹   

(۶)غررالحکم/آمدی ۵۸۳۸               

(۷)بحار الانوار/مجلسی ج۷۴ ص ۱۸۵

(۸)غررالحکم/آمدی ۶۲۷۷               

(۹)نهج البلاغه نامه ۳۱                       

(۱۰)بحار الانوار/مجلسی ج۴۴ ص ۱۳۹         

(۱۱)بحار الانوار/مجلسی ج۷۷ ص ۴۷

(۱۲)تنبیه الخواطر ج۲ص۱۲۱                       

(۱۳)غرر الحکم /آمدی ۲۶۰۱           

(۱۴)غررالحکم/آمدی ۲۶۴۹             

(۱۵)بحار الانوار/مجلسی ج۷۸ص۱۰

(۱۶)بحار الانوار/مجلسی ج۷۸ ص ۳۵۲         

(۱۷)بحار الانوار ج۷۸ ص ۲۲۹          

(۱۸)اصول کافی/کلینی  ج۲ ص۳۷۷

(۱۹)گلشن ابرار/جمعی از نویسندگان ج۲ ص ۲۱   

(۲۰)روضات الجنات/روضاتی ج۶ ص ۱۴۰               

(۲۱)معجم المؤلفین /عمر رضا کحاله ج۱۱ص۳       

(۲۲)گلشن ابرار ج۱ ص ۳۴                           

(۲۳)کتاب الفهرست /شیخ طوسی ص۲۰۴

 (۲۴)روضات الجنات/روضاتی ج۶ ص ۱۳۶  

(۲۵)سوره اسراء آیه ۱                                   

(۲۶)سوره آل عمران آیه ۹۶            

(۲۷)سوره جن آیه ۱۸

(۲۸)سوره توبه آیه ۱۰۸                                 

(۲۹)سوره نور آیه ۳۶                        

(۳۰)سوره بقره آیه ۱۱۴                                 

(۳۱)سوره توبه آیه ۱۸

(۳۲)مکارم الاخلاق ج۲ ص ۳۷۴                               

(۳۳)من لا یحضره الفقیه ج۱ ص ۲۳۷                       

(۳۴)بحار الانوار/مجلسی ج۷۶ ص ۳۳۶

(۳۵)بحار الانوار ج۷۷ ص ۸۶            

(۳۶)فروع کافی/کلینی ج۳ ص ۳۶۸             

(۳۷)جامع الاصول/ابن اثیر ج۱۲ص۲۲۱                              

(۳۸)گلشن ابرار/جمعی از نویسندگان  ج۱ص۲۰

(۳۹)تصحیح الاعتقاد/شیخ مفید ص۶۸

(۴۰)بحار الانوار/مجلسی ج۱۰۴ ص۱۸۸                               

(۴۱)مرآت العقول/علامه مجلسی ج۱ ص ۳