خطبه های نماز جمعه – ۱۶ آذر ۱۳۹۷

اندازه فونت :
۱۳۹۷/۰۹/۱۶

خطبه(اول):

موضوع:الف:ضرورت تقوا در هر صبح و شام

امیرمؤمنان(ع) خطاب به یکی از فرماندهان لشـکـری که عـازم جنگ صفین بود بنام شریح بن هانی چنین توصیه فرموده است

اِتَّقِ اللهُ فی کـلِّ صـباح وَ مـساءٍ وَ خَفْ عَلی نَفْسِکَ الدُّنْیَا الْغُرُورَ وَلا تَأْمَنْها عَلی کـُلَّ حالٍ

در هر صبح و شام تقوای الهی را رعایت کن و از فریب دنیا بر نفس خویش مدام بیم ناک باش

وَاعْـلَـمْ اَنَّـکَ اِنْ لَـمْ تَــرْدَعْ نَـفـْسَکَ عَنْ کَــثیـرٍ مـِمّا تُـحِبُّ مـَخافَهَ مَکْـروهٍ سَـمَتْ بِـکَ اَلْاَ هْواءُ اِلـی کَثیـرٍ مِنَ الضَّرَرِ(۱)

و بدان اگر نفس خود را از بسیاری از آنچه دوست میداری به علت ناشایستگی آن باز نداری هوسها و آرزوها تو را به زیانهای فراوان خواهد کشید

توضیح:

مرحوم علامه هاشمی خویی در منهاج البراعه می نویسد علت اینکه امیرمؤمنان(ع) در توصیه شریح بن هانی به رعایت تقوا و اجتناب از آلودگی به دنیا و بازداشتن نفس خویش از هواها مبالغه فرموده در عین حال که شریح بن هانی از بزرگان اصحاب آن حضرت بودند

چون امیرمؤمنان(ع) از کیدها و خدعه های معاویه اطلاع داشتند که چگونه با دادن مقام،ثروت و جایگاه آنان را اغفال می کند بطوریکه امثال ابودردا و ابوهریره و بسیاری از عابدان و زاهدان اصحاب رسول الله(ص) را با نیرنگ خرید و شخصی همانند زیاد بن ابیه را برادر خویش خواند(۲)

گزارش کوتاه از زندگی علامه خویی:

مرحوم حاج سید حبیب الله هاشمی خویی در سال ۱۲۶۵ ق در خوی به دنیا آمد و در سال ۱۳۲۴ ق در سن ۵۹ سالگی در تهران رحلت فرموده و در جوار حضرت عبدالعظیم حسنی به خاک سپرده شد

تحصیلات:

مرحوم هاشمی پس از طی مراحل ابتدایی تحصیلات در حوزه علمیه خوی در سال ۱۲۸۶ ق راهی حوزه علمیه نجف شد و در آنجا از محضر اساتید برجسته نجف بهره برد از جمله مرحوم میرزای شیرازی ،مرحوم سید حسین کوه کمری ،مرحوم میرزای رشتی .سپس جهت خدمت به مردم مجدداً به شهرستان خوی برگشت

آثار و تألیفات:

مرحوم عـلامه خویی آثـار و تألیـفات متعـدد علمی از خود به یادگار گذاشته است از قبیل:

۱-منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه در ۲۱ جلد

۲-حاشیه بر قوانین اصول در ۱۴ هزار بیت

۳-منتخب الفنّ فی حجیه القطع والظنّ

۴-احقاق الحق فی تحقیق المشتق

۵-الجُنه الوافیه در شرح دعاهای ماه رمضان

۶-شرح کتاب دروس شهید اول بخش (قضا و شهادات)

۷-چهل حدیث

۸-شرح العوامل فی النحو در حدود ۴۰۰ صفحه

۹-رساله در رد صوفیه(۳)

۱۰-تقریرات درس اصول استاد خود مرحوم کوه کمری(۴)

 

ب:قناعت در فرهنگ اهل بیت(ع)

موضوع قناعت یکی از مفاهیم ارزشی دین مقدس اسلام می باشد بطوریکه در بعضی از روایات وارد شده که قناعت از ویژگی ها و خصوصیات هر مؤمن است

رسولخدا(ص) فرمود:

خَیْـرُ الـْمـُؤمِـنیـنَ الْقـانِـعُ (۵)

بهترین مؤمنان قناعت پیشه است

لذا ضرورت دارد در شرایط فعلی جامعه ما که متاسفانه اسراف و تبذیر در تمامی شئونات زندگی از حد گذشته است موضوع قناعت در فرهنگ اهل بیت مورد توجه قرار بگیرد

 

معنی قناعت:

لغت شناسان در معنی قناعت می فرمایند:

اَلْقَناعَهُ : اَلْاِجْتِزاءُ بِالْیَسیرِ مِنَ الْاَعْراضِ الْمُحْتاجِ اِلَیْها (۶)

قناعت عبارت است از اکتفا کردن به مقدار کمی از نیازهای زندگی

و در تعریفی دیگر می فرمایند:

اَلْقـَنـاعَـهُ :‌ اَلـرِّضا بـِما دُونَ الْکَـفـافِ(۷)

قناعت عبارت است از راضی بودن به کمتر از مقدار کفاف

مرحوم طُریحی صاحب مجمع البحرین در معنی کفاف می نویسد :

اَلْکَفافُ ما یَکُفُّ عَنِ الْـمَـسْئَلَهِ وَ یَـسْتَـغنـِی(۸)

کفاف آن مقدار از امکانات زندگی است که انسان را از دیگران بی نیاز ساخته و او را از سؤال و دریوزگی باز می دارد.

موضوع کفاف بقدری مهم و اسـاسی اسـت کـه رسولخدا(ص) به درگاه خداوند عرضه می دارد

اَللّهُمَّ ارْزُقْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ وَ مَنْ اَحَبَّ مُحَمَّداً وَ آلَ مـُحَمَّدٍ اَلْعِفافَ وَ الْکَفافَ(۹)

خدایا به محمد و آل محمد و دوستانشان عفّت نفس و پاکدامنی و به اندازه کفایت روزی مرحمت فرما

خطبه(دوم):

موضوع: الف:فهرست مناسبتها

۱-امروز جمعه ۱۶ آذر

  • روز دانشجو

۲-روز شنبه ۱۷ آذر ۳۰ ربیع الاول

  • تأسیس دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه در قاهره(۱۳۶۶ق)(۱۰)

۳-روز یکشنبه ۱۸ آذر

  • معرفی رژیم بعث عراق به عنوان آغازگر جنگ علیه ایران از سوی سازمان ملل(۱۳۷۰)

۴-روز دوشنبه ۱۹ آذر

  • تشکیل شورای عالی انقلاب فرهنگی(۱۳۶۳)

  • روز جهانی حقوق بشر

۵-روز سه شنبه ۲۰ آذر

  • شهادت آیت ا.. دستغیب سومین شهید محراب توسط منافقین ۱۳۶۰ش

۶-روز چهارشنبه ۲۱ آذر ۴ ربیع الاول

  • ولادت حضرت عبدالعظیم حسنی(۱۱)

ب:روز دانشجو

با تبریک ۱۶ آذر روز دانشجو به تمامی کسانی که دنبال فراگیری دانش هستند

امام صادق(ع) می فرماید:

فَاِذا أَرَدْتَ الْعِلْمَ فَاطْلُبْ أَوَّلاً فِی‌ نَفْسِکَ حَقِیقَهَ الْعُبُودِیَّهِ،وَ اطْلُبِ الْـعِـلـْمَ بِاسْتِـعـْـمَالِهِ، وَ اسْتـَفـْـهِمِ اللهَ یُـفـْهِـمُـکَ(۱۲)

پس هر گاه دنبال دانش بودی ابتدا جوهـره بنـدگـی را در جـانـت بـجوی و بـا بکار بستن دانش آن را بدست آور و فهم را از خـدا بخـواه تـا تـو را بـفهـمانـد

تمامی مراکز آموزش عالی،مدیران،مربیان،اساتید و خود دانشجویان باید توجه داشته باشند که دانشجو در نظام جمهوری اسلامی و در شرایط حساس فعلی چند رسالت مهم و اساسی بر عهده دارد:

۱-فراگیری دانش برای فهم و درک حقایق عالم هستی

۲-رسیدن به جایگاه خود باوری و خـود اتکایی

۳-بدست آوردن تخصص همراه با تعهد و تهذیب

۴-از میان برداشتن موانع و مشـکلات تحصـیل

۵-تقویت روحیه ظلم ستیزی و استکبار ستیزی

۶-توجه جدی به رسالتهای انقلابی خویش در جامعه

ج:تأسیس دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه 

موضوع وحدت اسلامی از قرن های گذشته مدام مطرح بوده و جمعی از دانشمندان مذاهب مختلف بویژه فقهای شیعه در کشورهای مختلف بصورت جدی پیگیری می شده مخصوصا مرحوم سید جمال الدین اسدآبادی که از شاگردان برجسته مرحوم شیخ مرتضی انصاری بوده بیشترین فعالیتها را در زمینه ایجاد وحدت میان مسلمانان انجام داد

در نهایت پس از پایان جنگ جهانی دوم یکی از علمای برجسته قم به نام مرحوم شیخ محمد تقی قمی به مصر سفر کرد و در سال ۱۳۱۷ش با همراهی و همکاری شیخ عبدالمجید سلیم ،شیخ محمود شلتوت ،شیخ الازهر،شیخ حسن البنّاء رهبر اخوان المسلمین ،حضرت آیت ا.. شیخ محمد حسین کاشف الغطاء ،حضرت آیت ا.. سید عبدالحسین شرف الدّین رهبر مسلمانان لبنان و محمد علی پاشا حاکم و والی کشور مصر دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه را تأسیس و پایه گذاری کردند

 

سپس مرحوم آیت ا..بروجردی این تشکیلات را مورد حمایت معنوی و مالی قرار دادند که برکات بی شماری بر این مجموعه مترتب شد که در فرصتهای دیگر باید مورد بررسی قرار بگیرد(۱۳)

د:معرفی حزب بعث به عنوان آغازگر جنگ

دکوئیار دبیر کل وقت سازمان ملل پس از بررسی ادله و اسناد دو کشور ایران و عراق ۱۸ آذر ۱۳۷۰ ش پس از ۱۱ سال از آغاز جنگ، صدام را بعنوان متجاوز و آغازگر جنگ معرفی نمود که ۳۱ شهریور سال ۱۳۵۹ ش به جمهوری اسلامی ایران حمله کرده است.(۱۴)

در نهایت حزب بعث و استکبار جهانی و ارتجاع منطقه در تمامی اهـداف خود علیه جمهوری اسلامی با شکست مفتضحانه مواجه شدنـد و بدین طریق:

۱-صدام قرارداد الجزایر را پذیرفت

۲-ارتش عراق مجبور به عقب نشینی از مناطق اشغالی شد

۳-تجزیه خوزستان از جمهوری اسلامی محقق نشد

۴-انقلاب اسلامی ایران وادار به سـازش نشد

۵-نظام دینی و جمهوری اسلامی ساقط نشد

 

و در پایان نظام جمهوری اسلامی به برکت رهبری مدبرانه ولایت فقیه حمایت و پشتیبانی ملت شجاع ایران ابتکار،خلاقیت و ایثار نیروهای مسلح و بسیج مردمی وحدت و همبستگی اسلامی و ملی مردم ایران پیروز نهایی جنگ تحمیلی شد که درس تاریخی و ماندگار به عموم متجاوزان و حامیان آنان داد.

ه:روز جهانی حقوق بشر

پس از پایان جنگ جهانی دوم تمام کشورها و مردم جهان که از جنگ و کشتارهای بی رحمانه به ستوه آمده بودند درصدد تشکیل سازمان ملل برآمدند و بخشی از این سازمان متولّی حقوق بشر گردید و در سال ۱۹۴۸ م منشوری را در یک مقدمه و ۳۰ ماده به تصویب رساند که انواع آزادیهای فردی،نژادی ،مذهبی،برابری و کرامت انسانها را در مد نظر قرار داده است.

در مقابل به دلیل ضعفها و کاستیهایی که در اعلامیه حقوق بشر جهانی وجود داشت در سال ۱۹۹۰ با مدیریت جمهوری اسلامی ایران اعلامیه حقوق بشر اسلامی در سازمان کنفرانس اسلامی با یک مقدمه و ۲۵ ماده به تصویب رسید.(۱۵)

 

برخی از نقصها و ضعفهای اعلامیه حقوق بشر سازمان ملل :

۱-نادیده گرفته شدن احترام به ادیان و فرهنگهای حـق و مـعـتـبـر مـوجـود در عـرصـه جـهـانی

۲-مبنای حقوق بشر سازمان ملل، سازمان مـحـوری اسـت نـه خـدا مـحـوری

۳-در عصـر حـاضر حـقوق بـشر بـه بهـانه ای در دسـت مسـتکبـران تبدیل شده که از این طریق منافع نامشروع خود را دنبال میکنند

۴-امروز در سایه همین حقوق بشر غربی ، مـسلمانان بصورت روزمره توسـط تکفـیران مـورد حـمایـت غـرب قـتل عـام مـی شـوند.

و:پیام رهبری به اجلاس نماز

پیام مقام معظم رهبری به بیست و هفتمین اجلاس سراسری نماز چنـد نکته مـهم و کلیـدی داشـت:

۱-نماز میتواند بر همه‌ی اعمال و فرایض دیگر، روح بدمد و آنها را کارآمد کند إن قُبِلَت قُبِلَ ماسِواها

۲-نماز آنگاه که با خشوع و حـضور گـزارده شود جامعه را به صلاح و سداد در زبان و عمل میکشاند و اعتلاء میبخشد

۳-بخش مهمی از گرفتاری ها و آلودگی های ما بر اثر نپرداختن به این حقیقت هشداردهنده است.

۴-مدارس را مزین کنید به نمازخوانی نوجوانان؛ این برترین تضمین برای سلامتی آینده‌ی جامعه اسـت(۱۶)

توضیح:

جایگاه نماز در حدی است که امیرمـؤمنان(ع) در ذیـل عهدنامه خود به مالک اشتر در ارتباط با نماز می نویسد

وَ اعْلَمْ أَنَّ کُلَّ شَیْ ءٍ مِنْ عَمَلِکَ تَبَعٌ لِصَلَاتِک(۱۷)

بدان که تمامی اعمال تو تابع و پیـرو نماز توسـت

پی نوشت:

(۱)نهج البلاغه وصیت ۵۶                                                                                                       

(۲)منهاج البراعه/هاشمی خویی ج۲۰ص۳۳۴

(۳) مرآه الکتب ص ۴۸۳                                                                                                        

(۴) موسوعه طبقات الفقها ج۱۴ ص۹۳۲

(۵)کنز العمال/متقی هندی  ۷۱۲۶                            

(۶)المفردات / راغب اصفهانی ماده (قَنَعَ)                           

(۷)الذریعه الی احکام الشریعه ص ۱۷۰          

(۸)مجمع البحرین ماده ( کَفَفَ)                               

(۹)اصول کافی/کلینی ج ۲ ص ۱۴۰

(۱۰)پایگاه اطلاع رسانی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی                  

(۱۱)روزشمار تاریخ اسلام ص۱۳۴                       

(۱۲)منیه المرید /شهید ثانی ص۱۴۹

(۱۳)یادداشتهای شخصی از منابع                                                                                                      

(۱۴)علوم و معارف دفاع مقدس ص ۱۸۰     

(۱۵)دانشکده باقر العلوم      

(۱۶)پایگاه اطلاع رسانی دفتر رهبری                                                                                                                           (۱۷)نهج البلاغه نامه ۵۳

سوال خود را مطرح کنید :