خطبه(اول): موضوع:الف:خیر و برکت همراه تقوا است.   قال رسول الله(ص): لا یَزالُ النّاسُ بِخَیرٍ ما اَمـَروا بِالمَعروفِ وَ نَهَوا عَنِ المُنـکَرِ وَ تَعاوَنوا عَلَى البِرِّ وَ التَّقوى فَاِذا لَم یَفعَلوا ذلِکَ نُزِعَت مِنهُمُ البَرَکاتُ وَ سُلِّطَ بَعضُهُم عَلى بَعضٍ وَ لَم یَکُن لَهُم ناصِرٌ فِى الرضِ وَ لا فِى السَّماءِ (۱) تا زمانى که […]

خطبه(اول):
موضوع:الف:خیر و برکت همراه تقوا است.

 

قال رسول الله(ص):

لا یَزالُ النّاسُ بِخَیرٍ ما اَمـَروا بِالمَعروفِ وَ نَهَوا عَنِ المُنـکَرِ وَ تَعاوَنوا عَلَى البِرِّ وَ التَّقوى فَاِذا لَم یَفعَلوا ذلِکَ نُزِعَت مِنهُمُ البَرَکاتُ وَ سُلِّطَ بَعضُهُم عَلى بَعضٍ وَ لَم یَکُن لَهُم ناصِرٌ فِى الرضِ وَ لا فِى السَّماءِ (۱)

تا زمانى که مردم، امر به معروف و نهى از منکر نمایند و در کارهاى نیک و تقوا به یارى یکدیگر بشتابند، در خیر و سعادت خواهند بود، اما اگر چنین نکنند، برکت ها از آنان گرفته شود و گروهى بر گروه دیگر سلطه پیدا کنند. نه در زمین یاورى دارند و نه در آسمان.

 

ب:آثار زیانبار کسب حرام

جلسه هفته قبل مصادیقی از معاملات و کسب های حرام را مطرح کردیم و از رسول خدا (ص) حدیثی را در ارتباط با آثار زیانبار کسب های حرام مطرح کردیم که فرمودند: هرکسی مالی را از راه حرام به دست آورد خداوند هیچ صدقه ای، حج و عمره ای را از او نمی پذیرد و به مقدار پاداش این اعمـال برای او گـناهان نـوشـته مـی شـود.(۲)

اکنون ادامه بحث را پی می گیریم با بیان آثار دیگر.

 

۲-مصرف شدن اموال در امور بیهوده و حرام

عده ای از مردم خراسان خدمت امام صادق(ع) رسیدند

فَقَالَ ابْتِدَاءً مِنْ غَیْرِ مَسْأَلَهٍ مَنْ جَمَعَ مَالًا مِنْ مَهَاوِشَ أَذْهَبَهُ اللَّهُ فِی نَهَابِرَ فَقَالُوا جُعِلْنَا فِدَاکَ لَا نَفْهَمُ هَذَا الْکَـلَامَ فَقَالَ از باد آیـد بدم بشود(۳)

حضرت قبل از آنکه مساله ای را بپرسند فرمودند:هر کس مالی از راه های غیر مشروع به دست آورده خداوند متعال آن مال را در راه های حرام و بیهوده ای تباه می سازد که نفعی به او نداشته باشد عرض کردند ما معنای سخن شما را نفهمیدیم حضرت به فارسی فرمودند از باد آید به دم شود.(باد آورده را باد می برد)

 

۳-عدم استجابت دعا

امام صادق(ع) فرمود:

اِذا اَرادَ أَحَدُکُمْ أَنْ یُسْتَجابَ لَهُ فَلْیُطَیِّبْ کَسْبَه(۴)

اگر هر کدام از شماها می خواهـد دعاهـایش مســتجاب دشود پس باید کسـب و درآمـدش را پـاکیـزه قـرار دهـد

 

۴-به فساد کشیده شدن نسل

رسولخدا(ص) فرمود:

کَسْبُ الـْحَـرامِ یَـبـیـنُ فی الذُّرِّیَّهِ(۵)

درآمد حرام در نسل و ذریه ی انسان آشکار می شود

 

۵-ابتلاء به عذاب الهی

رسولخدا(ص) فرمود:

قالَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ لَمْ یُبالِ مِنْ أَیِّ بابٍ اکْتَسَبَ الدِّینارَ وَ الدِّرْهَمَ لَمْ أُبالِ یَوْمَ الْقِیامَهِ مِنْ أَیِّ أَبْوابِ النّارِ أَدْخَلْتُهُ(۶)

خداوند عزوجل می فرماید هر کـس بـرایـش مـهم نبـاشـد کـه از چه راهی درآمد کسب می کند مـن هـم برایـم مـهم نیـسـت کــه او را از چـه دربـی از درب هـای جـهـنم داخــل نـمـایـم

 

۶-موجب بطلان برخی از اعمال عبادی

فقها در رسایل عملیه موارد زیر را یادآوری فرموده اند

۱-وضو با آب غـصبی و یا آبـی کـه معـلوم نیـست صـاحـب آن راضـی اسـت یا نه حرام و باطـل است(۷)
۲-اگر آب وضو در ظرف غصبی باشـد و غـیر از آن آب ،آب دیگری نباشد باید تیمم نماید و اگر وضو بگیرد باطل است(۸)
۳-اگر کسی بخواهد پول حرام یا پولی که خمـس آن را نداده بـه حـمامـی بدهد غـسل او باطـل است(۹)
۴-اگر با عین پولی که خمس یا زکات آن را نـداده لباس بخرد نماز خواندن در آن لباس باطل است(۱۰)
۵-اگر با عین پولی که خمس و زکات آن را نـداده ملکی بخرد تصرف او در آن ملک حـرام و نـمازش در آن باطـل اسـت(۱۱)

 

خطبه(دوم):
موضوع:الف:فهرست مناسبتها

۱-روز شنبه ۱۷ شهریور
•قیام ۱۷ شهریور سال ۵۷ش تهران معروف به جمعه خونین
•روز جهانی مبارزه با بی سوادی

۲-روز دوشنبه ۱۹ شهریور
درگذشت آیت الله طالقانی اولین امام جمعه تهران سال ۵۸ش

۳-روز سه شنبه ۲۰ شهریور
•اول محرم و آغاز سال ۱۴۴۰ق
•آغاز هفته امر به معروف و نهی از منکر
•شهادت آیت الله مدنی دومین شهید محراب سال ۶۰ش

۴-روز چهارشنبه ۲۱ شهریور و ۲ محرم
•ورود کاروان امام حسین (ع) به کربلا ۶۱ق
•شهادت شیخ محمّد خیابانی ۱۲۹۹ش

 

ب:اسلام و مبارزه با جهل
بمناسبت ۱۷ شهریور روز جهانی مبارزه با بی سوادی لازم دیدم مقداری به دیدگاه اسلام در زمینه وجوب فراگیری دانش و مبارزه با بی سوادی اشاره ای داشته باشم.
آیات و روایات بی شماری در زمینه دانش و مبارزه با جهل وارد شده است بطوریکه بسیاری از دانشمندان اسلامی در این زمینه کتابهای متعددی تألیف نموده اند و سیره‌ی رسول خدا (ص) و ائمه هدی (ع) نیز پر است از تشویق به فراگیری دانش و نکوهش بی سوادی .
بطوریکه در بعضی از جنگ ها پیامبر (ص) یکی از شرائط آزادی اسیران را سواد آموزی به تعدادی از مسلمانان قرار میداد. و یا خطاب به مسلمانان می فرمود:
أُطْلُبُوا الْعِلْمَ وَلَوْ بِالصّینِ(۱۲)

یا فرمود:
طَلَبُ العِلمِ فَریضَهٌ عَلى کُلِّ مُسلِمٍ(۱۳)

امیر مومنان (ع) فرمود:
اَلعِلمُ قاتِلُ الْجَهل(۱۴)

 

ج:هفته امر به معروف و نهی از منکر
موضوع امر به معروف و نهی از منکر در طول تاریخ به دلیل حاکمیت حاکمان ستمگر به تعطیلی کشیده شده بود . به برکت پیروزی انقلاب اسلامی، مجدد این موضوع از لابلای کتب فقهی و حدیثی بیرون کشیده شد و ستاد هایی جهت احیای این دو فریضه الهی تأسیس گردید و صدها جلد کتاب و هزاران مقاله تهیه و تدوین گردیده و صدها سخنرانی ،مصاحبه و کلاس ارائه گردیده لکن در عین حال هنوز به فرهنگ عمومی تبدیل نشده است و عمل آنان را باید در موارد زیر جستجو کرد:
۱-عدم همکاری لازم از سوی دولت ها با ستـاد های امـر بـه معروف و نهی از منکر
۲-نبود بودجه برای فعالیت های ستاد ها بطوریکه تاکنون ستاد ها بصورت مجانی ومحض رضای خدا فعالیت می کنند.
۳-جوسازی شبانه روزی عوامل دشمنان علیه فعالیت های ستاد ها و نیروی انتظامی
و این سمپاشی ها بقدری قوی بوده که حتی بعضاً نیرو های انقلابی و متعـهد را نیز مجبور به موضـع گیری عـلیه فعالیت هـای ستاد ها کرده اند.

 

د:حلول ماه محـرم

مرحوم صدوق در کتاب الامالی روایتی را از امام علی بن موسی الرضا (ع) نقل می کند که ماه محرم را چنین معرفی فرموده:
اِنَّ الْمُحَرَّمَ شَهْرٌ کانَ اَهْـلُ الْجاهِلیَّهِ یُحَرِّمُونَ فیـهِ الْقِـتالَ
محرم ماهی است که مردم جاهلیت جنگ در آن را حرام می دانستند
فَاسْتُحِلَّتْ فیهِ دِمائُنا
در این ماه خون ما حلال شمرده شد
وَ هُتِکَ فیهِ حُرْمَتُنا
و ما را در آن هتـک حرمـت کردنـد
وُ سُـبـِیَ فـیـهِ ذَرارِیُّـنا وَ نِـساؤُنا
بچه ها و زنان ما در این ماه اسیر شدند
وَ اُضْـرِمَـتْ النّیرانُ فی مَضارِبِنا
خیمه های ما در این ماه آتش زده شد
وَ انْتُهِبَ ما فیها مِنْ ثَقَلِنا
و هر آنچه در آنها بود به غارت بردند
کانَ ابی(ع) إذا دَخَلَ شَهْرُ المُحَرَّمِ لا یُری ضاحِکاً وً کانَتِ الکَـآبَهُ تَغلِبُ عَلَیهِ حتّی یَمضِی مِنهُ عَشَرَهُ ایّامٍ فإذا کانَ یومُ العاشرِ کانَ ذلکَ الیَومُ یَومَ مصیبَتِهِ و حزنِه و بکائِه و یَقولُ هوَ الیَومُ الذی قُتِلَ فیهِ الحُسَینُ(ع) (۱۵)

 

هـ: ورود کاروان عاشورا به کربلا
طبق نقل مورخان و ارباب مقاتل روز دوم محرم کاروان امام حسین(ع) وارد سرزمین کربلا شدو بر اساس نقل تحف العقول(۱۶)،خوارزمی(۱۷)، لهوف سیّدبن طاووس(۱۸)، عقد الفرید(۱۹)، ذخائر العقبی(۲۰) و ابن عساکر(۲۱) امام حسین (ع) همان روز دوم پس از ورود به کربلا خطاب به اصحاب خویش سخنرانی فرمود که بخشی از آن چنین است:
اَلا تَرَوْنَ اِلَى الْحَقِّ لا یُعْمَلُ بِهِ وَ اِلَى الْباطِلِ لا یُتَناهى عَـنْهُ فَإنی لا أَرَی المَوتَ إلَّا السَّعادَهَوَ الـحَیاه مَـعَ الـظّالِمـینَ إلّا بَرما الناسَ عَبیدُ الدُّنیا و الدِّینُ لَعِقٌ على ألسِنَتِهِم یَحوطُونَهُ ما دَرَّت مَعائشُهُم، فـإذا مُــحِّصُوا بالبــلاءِ قَــلَّ الـدَّیّانُــونَ (۲۲)

 

پی نوشت:
(۱) تهذیب الاحکام/ج۶ ص۱۸۱ ح۲۲
(۲)بحار الانوار/ج۱۰ ص۱۷
(۳)بحار الانوار/مجلسی ج۴۷ ص۸۴
(۴)بحار الانوار/مجلسی ج۹۰ ص۳۲۱
(۵)فروع کافی/کلینی ج۵ ص۱۲۴
(۶)مستدرک الوسایل ج۱۳ ص۲۲
(۷)توضیح المسایل مراجع مساله ۲۶۷
(۸)همان مساله ۲۷۳
(۹)همان مساله ۳۸۳
(۱۰)همان مساله ۸۲۰
(۱۱)همان مساله ۸۷۳
(۱۲)وسائل الشیعه/ج۲۷ ص۲۷
(۱۳)مصباح الشریعه/ص۱۳
(۱۴)غرر الحکم ص۴۴
(۱۵)کتاب الامالی/شیخ صدوق ج۱ مجلس ۳۷
(۱۶) تحف العقول/ص ۱۷۴
(۱۷)مقتل خووارزمی/ ج۲ ص۵
(۱۸)لهوف سید بن طاووس/ ص۶۹
(۱۹)عقد الفرید/ج۲ ص۳۱۲
(۲۰) ذخائر العقبی/ص۱۴۹
(۲۱) تاریخ ابن عساکر/ ج ۴ ص۳۳۳
(۲۲)بحار الانوار/ج۱۰ ص۱۹۸