خطبه(اول): موضوع:الف:تقوا و اخلاص عامل پذیرش اعمال انسان است. عَنْ مَولانا علیٍّ (ع): صِفَتانِ لا یَقْبَلُ اللهُ سُبْحانَهُ الْأعْمالَ إلّا بِهـما: التُّـقـی وَ الْاِخـلاصَ (۱) دوصفت است که خداوند سبحان اعمال را جز با وجود آنها نمی پذیرد. عبارتند از : تقوا و اخلاص. توضیح: باتوجه به نقش اساسی هر دو موضوع تقوا و اخلاص […]

خطبه(اول):

موضوع:الف:تقوا و اخلاص عامل پذیرش اعمال انسان است.

عَنْ مَولانا علیٍّ (ع):

صِفَتانِ لا یَقْبَلُ اللهُ سُبْحانَهُ الْأعْمالَ إلّا بِهـما: التُّـقـی وَ الْاِخـلاصَ (۱)

دوصفت است که خداوند سبحان اعمال را جز با وجود آنها نمی پذیرد. عبارتند از : تقوا و اخلاص.

توضیح:

باتوجه به نقش اساسی هر دو موضوع تقوا و اخلاص در زندگی انسان و تاکیدات مکرر روی هر دو موضوع در آیات قرآن و احادیث اهل بیت (ع) و با در نظر داشتن اینکه داخل ماه محرم قرار داریم و ضرورت رعایت تقوا و اخلاص در سخنرانی ها ، مداحی ها، عزاداری ها و اجتماعات ماه محرم لازم می دانم در ارتباط با هردو موضوع طی این جلسه و جلسه آینده ان شاء الله توضیح بدهم.

ب: معنی، آثار و موانع تقوا

۱-معنی تقوا

مفسران قرآن در ذیل آیه شریفه:

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَـقَّ تُـقَاتِـهِ(۲)

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! آن گونه که حق تقوا و پرهیزکاری است، از خدا بپرهیزید!

روایتی را از امام صادق(ع) نقل می کنند که حق تقـوا را چنین معنی فرموده اند:

أنْ یُطَاعَ فَلَا یُعْصَی

پیوسته اطاعت فرمان خدا شود ومعصیت ننمایی

وَ یُـذْکَـرَ فَــلَا یُنْسَی

همواره به یاد او باشی و اورا فراموش نکنی

وَ یُشْکَـرَ فَـلَا یُکْفَـر (۳)

و در برابر نعمت های او شکرگزار باشی و کفران نعمت ننمایی

۲-آثار تقوا از دیدگاه قرآن

تشخیص حق از باطل:

إِن تَتَّقُواْ اللَّهَ یـَجْعـَل لَّکُـمْ فُرْقَانًا

اگر متقی باشید خدا قدرت فرق نهادن میان حق و باطل را به شما می دهد(۴)

 

بهره مندی از نعمت های خدا:

مَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَ یَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لاَ یَحْتَسِبُ

هر که تقوا پیشه کند، خداوند برای او راه خروج از تنگنا قرار می دهد و از آن جائی که گمان نمی برد به او روزی عطا کند.(۵)

نجات از سختی ها:

مَن یَتَّقِ اللَّهَ یـَجْعَل لَّهُ مـَخْـرَجًا

هر که تقوا بورزد خداوند راه گشایش در سختی ها به اوعطا می کند(۶)

 

بهره مندی از هدایت قرآن:

ذَلِکَ الْکِتَابُ لَا رَیْبَ فِیهِ هُدًی لِّلْمُتَّقِینَ

این کتاب (قرآن) مایه هدایت پرهیزکاران است(۷)

 

آمرزش گناهان

وَمَن یـَتَّـقِ اللَّهَ یُـکَفِّـرْ عَـنـْهُ سَـیِّـئَاتِـهِ

هر که تقوای الهی پیشه سازد، گناهان او را بپوشد(۸)

 

پاداش بزرگ بهشت

أُزْلِـفَـتِ الْـجـَنـَّهُ لِـلـْمُتّـقِیـنَ

بهشت را به پرهیزکاران نزدیک می کنند بی آنکه فاصله ای از آنان داشته باشد(۹)

۳-موانع تقوا از دیدگاه روایات:

عدم کنترل زبان:

رسولخدا(ص) فرمود:

لا یَـتَّـقِـی الْـعـَبْـدُ حَتّـی یـَخْـزُنَ مِـنْ لِـسـانِـهِ(۱۰)

بنده تا زمانی که زبانش را نگه ندارد به تقوا دست نمی یابد

 

ارتباط با دنیازدگان:

امیرمؤمنان(ع) فرمود:

خُلْطَهُ أَبْناءِ الدُّنْیا رَأْسُ الْبَلْوی وَ فَسادُ التَّقْوی(۱۱)

معاشرت با دنیادوستان سرمنشأ هر بلا و موجب فساد تقواست

 

کم حیا بودن:

امیرمؤمنان(ع) فرمود:

مَنْ قَـلَّ حیاؤُهُ قَـلَّ وَرَعُـهُ وَ مَـنْ قَـلَّ وَرَعُـهُ مـاتَ قَـلْبُهُ وَ مَـنْ ماتَ قَـلـْبُهُ دَخَـلَ النّـارَ(۱۲)

هر کس حیایش اندک است تقوایش اندک است و هر کس تقوایش کم باشد دلش میمیرد و هر که دلش بمیرد به دوزخ می رود

 

شیفتگی به دنیا:

امیرمؤمنان(ع) فرمود:

حَـرامٌ عَـلـی کُلِّ قَـلْبٍ مُتَوَلِّهٍ بِالدُّنْیا أَنْ یَسْکُنَهُ التَّقْوی(۱۳)

حرام است برهر قلب که مشغول به دنیاست تقوا در او سکونت داشته باشد

 

دشمنی کردن:

امیرمؤمنان(ع) فرمود:

لا یَسْتَطیعُ أَنْ یَتَقِّـیَ اللهَ مَنْ خاصَـمَ(۱۴)

هر کسی که دشمنی می کند نمی تواند با تقوا باشد

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:فهرست مناسبتها

۱-روز جمعه ۳۰ شهریور و ۱۱ محرم

روز تجلیل از اسرا و مفقودان

 

۲-روز شنبه ۳۱ شهریور و ۱۲ محرم

  • شهادت امام زین العابدین(۹۵ق)(۱۵)

  • ورود کاروان اسیران به کوفه(۶۱ق)(۱۶)

  • آغاز هفته دفاع مقدس

 

۳-روز یکشنبه ۱ مهر

آغاز سال تحصیلی و بازگشایی مدارس

ب:شهادت امام زین العابدین(ع)

جهت عرض ارادت به ساحت مقدس امام زین العابدین(ع) فقراتی از دعای ۲۷ صحیفه سجادیه را ترجمه می کنیم:

اللَّهُمَّ وَ أَیمَا مُسْلِمٍ أَهَمَّهُ أَمْرُ الْإِسْلَامِ

بارخدایا هر مسلمانی که امر اسلام او را مهم آید

وَ أَحْزَنَهُ تَحَزُّبُ أَهْلِ الشِّرْک عَلَیهِمْ

و از اجتماع اهل شرک در برابر ملت اسلام غصه‌دار شود

فَـنَوَی غَـزْواً، أَوْ هَـمَّ بِـجِــهَـادٍ

تاجایی که قصد جنگ کند، یا آهنگ جهاد نماید

فَقَعَدَ بِهِ ضَعْفٌ

ولی ضعف و ناتوانی او را خانه‌نشین کند

أَوْ أَبْطَأَتْ بِهِ فَاقَهٌ،

یا تنگدستی کارش را کنْد سازد

أَوْ أَخَّرَهُ عَنْهُ حَادِثٌ

یا حادثه‌ای تصمیم او را به تأخیر اندازد

أَوْ عَرَضَ لَهُ دُونَ إِرَادَتِهِ مَانِعٌ

یا در برابر اراده‌اش مانعی قرار گیرد

فَـاکـتُبِ اسْـمَهُ فِی الْعَـابِـدِینَ

پس نامش را در زمره عابدان بنگار

وَ أَوْجِبْ لَهُ ثَوَابَ الْـمُجَاهِدِینَ

و ثواب مجاهدان را بر او حتمی گردان

وَ اجْعَلْهُ فِی نِظَامِ الشُّهَدَاءِ وَ الصَّالِحِینَ

و وی را در زمره شهیدان و صالحان قرار ده

ج: هفته دفاع مقدس

لازم می دانم به مناسبت آغاز هفته دفاع مقدس بخش هایی از دستاوردهای داخلی و بین المللی ۸ سال دفاع مقدس را بصورت فهرست اشاره یادآوری کنم:

۱-بوجود آمدن اعتماد به نفس و خودباوری درملت ایران

۲-شکوفایی و به فعلیت رسیدن استعداد و خلاقیت جوانان

۳-تولد تفکر ناب بسیجی در سطح منطقه

۴- تثبیت اقتدار نظام جمهوری اسلامی درجهان

۵- شکسته شدن طرح های آمریکایی و صهیونیستی در منطقه

۶- شـکـسته شـدن اُبهـت پـوشـالی ابـرقـدرت ها

۷-و بالاخره پذیرش متجاوز بودن حزب بعث از سوی سازمان ملل متحد بـا یک تأخیـر طولانی ۱۱ ساله درسـال۱۳۷۰ش

 

د: بازگشایی مدارس

با تبریک اول مهر روز بازگشایی مدارس به عموم معلمان ، مربیان، اولیا و دانش آموزان عزیز در روایات اهل بیت(ع) موضوعات متعددی تحت عنوان آداب علم آموزی و رموز موفقیت در تحصیل علوم مطرح شده است به چنـد نـمونه از آنـها اشـاره می کنیـم

۱-داشتن اخلاص در تحصیل(۱۷)

۲-رعایت کردن اولویت ها(۱۸)

۳-فراهم ساختن زمینه های تحصیل(۱۹)

۴-فهم و درک دانش(۲۰)

۵-نوشتن(۲۱) و پرسیدن دانش(۲۲)

۶-مذاکره و مباحثه‌ی‌ دانش(۲۳)

 

هـ : مصائب اهل بیت اباعبدالله الحسین علیه السلام

اوج مصائب اهل بیت امام (ع) از زمانی شروع شد کـه اسـب امـام(ع) به خـیـمـه هـا بازگشـت.

امام عصر(عج) این صحنه را چنین تصویر فرموده اند:

فَلَمّا رَاَیْنَ النِساءُ جَوادکَ مَخْزِیّاً

چون بانوان اسب خوار تورا دیدند

بَـرَزْنَ مِـنَ الْـخُـدُورِ

از خیمه ها بیرون ریختند

لاطِماتِ الْـوُجُـوهِ  

در حالی که لطمه به صورت می زدند

وَ إِلى مَصْرَعِک َ مُبادِرات  

به سوی قتلگاه تو آمدند

وَ الشِّمرُ جالِسٍ عَلی صَدرِکَ مُولِعٍ سَیفَهُ عَلَی نَحرِکَ(۲۴)

در همان حال شمر بر سینه تو نشسته و شمـشیـرش را بـرگـلویـت گـذاشـته

حضرت زینب(س) فریاد کشید:

یا عُمَرُ أیَقْتُل أبو عَبد الله وَأنتَ تَنظُرَ إلیهِ؟

چون جوابی نشنید خطاب به لشکر فرمود:

أما فیکُمْ مُسْلِمٌ فَلَمْ یُجِبها أحَدٌ(۲۵)

پس از شهادت امام به خیمه ها حمله کردند

 

سیّد بن طاووس می نویسد:

تَسابَقَ الْقَوْمُ عَلی نَهْبِ بُیُوتِ آلِ الرَّسُولِ(۲۶)

 

فاطمه بنت الحسین (ع) فرمود:

رأیـتُ رَجُـلاً یَـسُوقُ النِّساءَ بِکَـعْـبِ رُمِـحهِ وَ هُـنَّ یَـلُـذْنَ بَعضَهُـنَّ عَلـی بَعْضٍ وَ قَدْ اُخِذَ ما عَلَیْهُنَّ مِنْ أخْمِرَهٍ و اَسْوِرَهٍ(۲۷)

مرحوم ابن طاووس می نویسد:

جَعَلُوا یَنْتَزِعُونَ مِلْحَفَهَ الْمَرْاءَهِ عَلی ظَهْرِها، ثُمَّ اُخْرِجُوا النِّساءَ مِنَ الَخیمَهِ وَ انْتَصِلُوا فِیها النَّار(۲۸)

درخواست زنان از عمر سعد:

فَصاحَ النِّساء بِوجْهِهِ وَ بَکینَ

او دستور داد کسی متعرض زنان و امام سجاد(ع) نشود . وقتی خانمهای بی پناه این برخورد را دیدند از عمر خواستند

یَسْتَرْجِـعَ ما اُخِذَ مِنهُنَّ لِیَتَسَتَّرْنَ بِهِ(۲۹)

 

شام غریبان:

در مقاتل در این زمینه سکوت حاکم است. بهترین تصویر از شام غریبان در قالب شعر از مرحوم نیّر است.

اگر صبح قیامت را شبی است آن شـب اسـت امـشب

طبیب از من ملول و جان زحسرت بر لب است امشب

صـبا از مـن بـه زهـرا گـو بـیا ، شـام غـریـبـان بیـن

که گریان دیده ی دشمن به حال زینب است، امشب

 

عبور از قتلگاه:

یکی از گزارش گران دشمن به نام قُرَّهبن قیس تمیمی از ناحیه مادر با حبیب بن مظاهر فامیل بوده و هم قبیله با حرّبن یزید ریاحی بوده و این همان شخصی است که روز سوم محرّم پیام عمربن سعد را به امام(ع) رساند می گوید:موقع عبور دادن اسرا از قتلگاه من حضور داشتم و می دیدم زنان چگونه بر سر و صورت خود سیلی می زدند . من هرچیزی را فراموش کنم ناله های دردناک حضرت زینب(س) را فراموش نخواهم کرد.

تَنْدُبُ الْحُسَیْنَ(ع) وَ تُنادی بِصَوْتٍ حَزینٍ وَ قَلْبٍ کَئیبٍ

یا مُحَمَّداهُ صَلّی عَلَیْکَ مَلائِکَهُ السَّماءِ

هذا حُسَیْنٌ بِالْعَراءِ

مُرَمَّلٌ بِالدِّماءِ

مُقَطَّعُ الْأَعْضاءِ

وَ بَناتُکَ سَبایا

شیوه اسارت:

امام عصر(عج) چنین بیان فرموده اند:

وَ سُبِیَ اَهلُکَ کَالعَبِیدِ

خانواده تو چون بردگان به اسیری رفتند

وَ صُفِّدُوا بِالـحَدیِدِ    

وبه غل و زنجیر آهنین کشیده شدند

فُـوقَ اَقتابِ المَطّیات

بر فراز چارپایان نشانده شدند

تَلفَحُ وُجُوهَهُم حَرُّ الهاجِراتِ

آفتاب نیم روز چهره هایشان را می سوزاند

یُساقُونَ فِی البَرارِی وَ الفَلَوات

در صحرا ها و بیابان ها کشیده می شدند

اَیدِیَهُم مَغلُولَهٌ اِلَی العِناقِ

دستهاشان به گردن ها زنجیر شده بود

یُطافُ بِهِم فِی الاَسواقِ(۳۰)

در بازار ها گردانده می شدند

پی نوشت:

(۱) تصنیف غرر الحکم / ص۱۵۵                                            

(۲)سوره آل عمران/آیه شریفه ۱۰۲                          

(۳)معانی الاخبار/صدوق ص۲۴۰

(۴)سوره انفال/آیه شریفه۲۹                            

(۵)سوره طلاق/آیه شریفه ۶۵                                    

(۶)سوره طلاق/آیه شریفه ۶۵  

(۷)سوره بقره/آیه شریفه ۲                                           

(۸) سوره طلاق/آیه شریفه ۵                                                 

(۹) سوره ق/ آیه شریفه ۳۱

(۱۰) مجموعه ورام ج۱ ص ۵                        

(۱۱) غرر الحکم/آمدی ص ۱۳۷                                           

(۱۲) نهج البلاغه حکمت ۳۴۹ 

(۱۳) غررالحکم /آمدی ص۱۴۴                                 

(۱۴) مستدرک الوسایل ج۹ ص ۵۶

(۱۵)الإتحاف بحب الأشراف، الشبراوی ،ص۲۷۶

(۱۶) الارشاد/شیخ مفید ص ۴۷۰

(۱۷)اصول کافی/کلینی ج۱ ص ۳۵      

(۱۸) کتاب التوحید/صدوق ص۲۸۴    

(۱۹) احقاق الحق/قاضی نوراله ج۱۲ ص۱۱۷ 

(۲۰)بحار الانوار/مجلسی ج۲ص۲۰۶  

(۲۱)کنز الفوائد/کراجکی ج۲ص۳۱        

(۲۲) اصول کافی/کلینی ج۱ ص۵۲    

(۲۳) تحف العقول/حرانی ص۴۱                

(۲۴) بحار الانوار/مجلسی ج۱ ص ۲۰۳

(۲۵)بحار الانوار/علامه مجلسی ج۹۸ ص۲۴۰                           

(۲۶)الارشاد/شیخ مفید ج۲ ص۱۱۲                 

(۲۷)لهوف/سیدبن طاووس ص۱۷۸  

(۲۸)مقتل الحسین/ مقرم ص۳۵۵                                             

(۲۹)لهوف/سیدبن طاووس ص۱۸۰

(۳۰) مقتل از مدینه تا مدینه – صفحه ۷۸۵