خطبه(اول): موضوع:الف: شرایط متقی بودن انسان قال رسول الله(ص): یا أَباذَرٍّ؛ لایَکُونُ الرَّجُلُ مِنَ الْمُتَّقِینَ حَتّى یُحاسِبَ نَفْسَهُ أَشَدَّ مِنْ مُحاسَبَهِ الشَّریکِ شَرِیکَهُ. فَیَعْلَمَ مِنْ أَیْنَ مَطْعَمُهُ وَ مِنْ أَیْنَ مَشْرَبُهُ وَ مِنْ أَیْنَ مَلْبَسُهُ؟ أَمِنْ حِلٍّ ذلِکَ أَمْ مِنْ حَرام(۱) ای ابوذر! آدمی از پرهیزگاران نباشد مگر آنگاه که حسابرسی او از نفسش سخت‌تر […]

خطبه(اول):

موضوع:الف: شرایط متقی بودن انسان

قال رسول الله(ص):

یا أَباذَرٍّ؛ لایَکُونُ الرَّجُلُ مِنَ الْمُتَّقِینَ حَتّى یُحاسِبَ نَفْسَهُ أَشَدَّ مِنْ مُحاسَبَهِ الشَّریکِ شَرِیکَهُ. فَیَعْلَمَ مِنْ أَیْنَ مَطْعَمُهُ وَ مِنْ أَیْنَ مَشْرَبُهُ وَ مِنْ أَیْنَ مَلْبَسُهُ؟ أَمِنْ حِلٍّ ذلِکَ أَمْ مِنْ حَرام(۱)

ای ابوذر! آدمی از پرهیزگاران نباشد مگر آنگاه که حسابرسی او از نفسش سخت‌تر از حساب کشیدن شریک از شریکش باشد و بداند که از کجا می‌خورد، از کجا می‌آشامد و از کجا می‌پوشد، آیا اینها از حلال است یا از حرام

ب:معاملات و درآمدهای حرام و آثار زیانبار آنها

از دیدگاه اسلام برخی از معاملات و دادو ستدها و درآمدها حرام می باشند و انجام آنها بر جامعه آثار زیانباری را به دنبال دارد لذا نوع فقها در رساله های علمیه خود مسلمانان را مؤظف کرده اند جهت اجتناب از معاملات حرام واجب است احکام مربوطه را فرا بگیرند

انواع درآمدهای حرام:

با توجه به گستردگی انواع کسبها و معاملات حرام نمی توان تمامی آنها را شماره کرد لکن به برخی از آنها بصورت فهرست اشاره می کنم

۱-درآمدها از طریق معاملات ربوی

۲-درآمدها از طریق هزینه پولهای تقلبی

۳-کسب از راه قاچاق و معاملات غیرقانونی

۴-درآمدها از طریق تقلب در معاملات

۵-درآمد از راه فروش اجناس احتکاری

۶-گران فروشی در حدّ احجاف به مشتری(۲)

۷-درآمدها از طریق فروش مواد مخدر

۸-درآمدها از طریق فروش اسلحه به دشمنان

 

 یادآوری:

بعضی از معاملات و دادو ستدها در شرایط عادی یک حکم دارند اعم از حرام یا غیر حرام لکن در شرایط ویژه حکم دیگری پیدا می کنند که در اصطلاح فقهی احکام ثانویه می گویند که بر مبنای ضرورت و اضطرار ،عسرو حرج ،اعانت بر معصیت و ظلم ،اهم و مهم و ضرر یا اکراه به وجود می آیند

مثال:

استعمال توتون و تنباکو در شرایط عادی حرمت ندارد لکن در دوران ناصرالدین شاه با انگلستان قراردادی امضا شد که تمامی مزارع کاشت توتون و تنباکو به یک شرکت انگلیسی واگذار گردید این قرارداد از طریق میرزای شیرازی با تحریم استعمال توتون و تنباکو بهم ریخت مبانی فقهی این تحریم عبارتند از:

۱-وجوب نفی سلطه کفّار بر مسلمانان

۲-حرمت دوستی و هم رازی با کفار

۳-حرمت تشبه بر کفار و مشرکان

۴-حکم نجاست مشرکانپ

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّمَا الْـمُشْرِکُونَ نَجَسٌ(۳)

آثار زیانبار درآمدهای حرام:

۱-عدم پذیرش اعمال خوب انسان

رسولخدا(ص) فرمود:

مَنِ اکْتَسـَبَ مالاً حـَراماً لَـمْ یَـقْــبَـلِ اللهُ مـِنـْهُ صَـدَقَـهً وَلا عِــتْـقاً وَلاحـَجّاً وَلااعْــتِـمـاراً وَ کَتَبَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ بِعَدَدِ أَجْرِ ذلِکَ أَوْزَارا(۴)

هر کس مالی را از راه حرام به دست آورد خداونـد هـیچ صدقه ،آزاد کـردن برده،حج و عمره ای را از او نمیپذیرد و به مقدار پـاداش آنـهـا بـرای او گـناه نـوشـته مـی شـود

(این بحث ادامه دارد)

 

خطبه(دوم):

موضوع:الف:فهرست مناسبتها

۱-روز دوشنبه ۱۲ شهریور-۲۲ ذوالحجه

  • شهادت میثم تمار بر سر دار به دستور عبیدالله بن زیاد(۵)

  • روز بهورز

۲-روز چهارشنبه ۲۴ ذوالحجه

الف:نزول آیه تطهیر در شأن رسول الله،امیرمؤمنان،فاطمه زهرا و حسنین(ع)

إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا(۶)

ب:نزول آیه ولایت در شأن امیرمؤمنان بخاطر انگشتر بخشی ایشان در حال رکوع

إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاهَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاهَ وَهُمْ رَاکِعُونَ(۷)

ج:نزول آیه مباهله بخاطر مباهله رسولخدا با نصارای نجران(۸)

فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْکَاذِبِینَ(۹)

۳-روز پنجشنبه ۲۵ ذوالحجه

  • نزول سوره هـل اتی در شـأن امیـرمؤمنان ،فاطـمه زهرا و حسنین(ع) پس از اطعام مسکین ،یتیم و اسیر(۱۰)

  • روز خانواده

 

ب:شهادت میثم تمار

میثم بن یحیی اسدی یکی از یاران امیرمؤمنان(ع)و از حواریون آن بزرگوار بود و از آنحضرت به اندازه استـعداد خـود دانـش فرا گرفت و بر رازهای نـهـان و اخـبـار غیـبـی اطـلاع یـافـت(۱۱)

مرحوم صدوق از میثم تمار نقل می کند گفت:به خدا سوگند این امت فرزند پیامبرش را در دهم مـحرم خـواهـند کشت و این اتفاق خواهد افتاد و در علم خداوند از آن یاد شده است

أَعْــلَـمُ ذلـِـکَ بَــعـَـهـْدٍ عَـهـِدَ اِلـَــیَّ

این را میدانم از عهدی که به من عهد کرده

مَولایَ امیـرُالـمُؤمِنیـنَ صَلَواتُ اللهِ عَلَیهِ

مولایم علی بن ابی طالب

وَ لَقَد أخبَرَنی أنَّهُ یَبکی عَلَیهِ کُلُّ شَیءٍ

وی به من خبر داده است که همه چیز بر او گریه می کنند

حَتَّی الوُحُوشِ فِی الفَلَواتِ  

حتی وحوش در بیابان ها

وَ الْـحـیـتانِ فِـی الـْبـِـحارِ     

و ماهی ها در دریاها

وَالـطّـَیْـرِ فـی جَـوِّ الـسَّـماءِ(۱۲)

و پرندگان در هوا

 

ج:اهمیت و نقش خانواده

موضوع خانواده یکـی از مـوضـوعـات اسـاسـی و مـحوری جـوامـع بشری است که از ازدواج زن و مرد و تولد فرزندان تشکیل می شود برای فهم اهمیت و نـقش ازدواج از دیـدگاه اسلام لازم میدانم بخشی از موضوعات مطرح شده در آیات قرآن و روایات اهل بیت(ع)دراین زمـینه را یــادآوری کـنم

۱نیکی به والدین

وَقَضَى رَبُّکَ أَلّا تَعْبُدُوا إِلّا إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا(۱۳)

و پروردگارت مقرر فرمود که جز او را نپرستید و درباره پدر و مادر نیکى کنید

۲ازدواج سنت تغییر ناپذیر

وَمِـن کُـلِّ شَیْءٍ خَـلَقـْنَا زَوْجـَیـْنِ(۱۴)

و از هر چیزى دو گونه [یعنى نر و ماده] آفریدیم

۳ازدواج محبوبترین بنیان

رسولخدا(ص)فرمود:

ما بُنِیَ فِی الْاِسْلامِ بَناءُ أَحَبَّ إِلَی اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ أَعَـزَّ مِـنَ التَّـزْویـِج(۱۵)

هیچ بنای در اسلام محبوب‌تر از ازدواج در نزد خداوند وجود ندارد

۴نقش ازدواج در حراست از دین

امام صادق(ع) فرمود:

مَـنْ تَــزَوَّجَ فَـقـَدْ أَحْـرَزَ نِـصـْفَ دِیـنِـهِ(۱۶)

هر کس ازدواج کند نصف دینش را حفظ کرده است

۵نهی از تَجرّد و عزوبت

رسولخدا(ص)فرمود:

شِرارُ مَـوْتاکُـمُ الْـعُـزّاب(۱۷)

بدترین اموات شما مجردها هستند

۶خانواده عامل مودّت و رحمت

خداوند می فرماید:

وَجَـعَـلَ بَــیْـــنـَکُـمْ مَــوَدَّهً وَ رَحْــمَـهً(۱۸)

و او بین شما محبت و رحمت قرار داده است

د:روز بـهـورز

۱۲ شهریور به عنوان روز بهورز نامگذاری شده است در چنین روزی در سال ۱۳۶۳ ش وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی با هدف کمک رسانی هر چه بیشتر و بهتر برای روستاییان به تأسیس خانه هایی با نام خانه بهداشت اقدام کردند و جهت تأمین کادر این خانه ها به تربیت افرادی همت گمارد که بهورز نام گرفتند از جمله مـهمتـرین فـعـالیت هـای بـهورزان در روستـاهـا عبارتنـد از:

  • کاهش میزان مرگ و میر

  • واکسیناسیون کـودکـان

  • ارائه خدمات آمـوزشـی

  • جلوگیری از عوارض حاملگی های متعدد

  • ارائه خدمات پیشگیری و مراقبت از بیـمار

  • آموزش تغذیه صحیح به مادران و چندین وظیفه دیگر

خطبه در خبرگزاریها:

خبرگزاری ایسنا

خبرگزاری فارس

 

پی نوشت:

(۱) بحارالانوار،/مجلسی ج ۷۷، ص ۸۶                                                                                                            

(۲)استفتائات /امام ج۲ ص ۶۲

(۳)سوره توبه آیه ۲۸                                                                                                                                         

(۴)بحار الانوار/مجلسی ج۱۰ ص۱۷              

(۵)اعلام الوری ج۱ص۳۴۳                                         

(۶)سوره احزاب آیه ۳۳                              

(۷)سوره مائده آیه ۵۵                 

(۸)مسار الشیعه ص ۲۳ 

(۹)سوره آل عمران آیه ۶۱                                         

(۱۰)زادالمعاد/مجلسی ص ۳۰۱                    

(۱۱) منتهی الآمال/محدث قمی   ج ۱ص۲۲۹

(۱۲)امالی/صدوق ج۱ ص۲۳۵                                                     

(۱۳)سوره اسراء آیه ۲۳                                                                              

(۱۴)سوره ذاریات آیه ۴۹

(۱۵)بحار الانوار ج۱۰۳ ص۱۹۱                   

(۱۶)بحارالانوار ج۱۰۳ ص۲۱۹                    

(۱۷) بحارالانوار ج۱۰۳ ص۲۲۰                   

(۱۸)سوره روم آیه ۲۱