احکام: مسئله(۱): روزه آن است که انسان برای انجام فرمان خداوند از اذان صبح تا مغرب از چیزهایی که روزه را باطل می کند خودداری نماید مسئله(۲): لازم نیست انسان روزه را از قلب خود بگذراند یا مثـلا بگـوید فـردا را روزه می گیرم بلکه همین که برای انجام فرمان خدا از اذان صبح تا […]

احکام:

مسئله(۱):

روزه آن است که انسان برای انجام فرمان خداوند از اذان صبح تا مغرب از چیزهایی که روزه را باطل می کند خودداری نماید

مسئله(۲):

لازم نیست انسان روزه را از قلب خود بگذراند یا مثـلا بگـوید فـردا را روزه می گیرم بلکه همین که برای انجام فرمان خدا از اذان صبح تا مغرب کاری که روز را باطل می کند انـجام نـدهـد کـافی اسـت

تذکر:

و برای آنکه یقین کند تمام این مدت را روزه بوده بـایـد مقداری پیش از اذان صبح و مقداری هم بعد از مغرب از انجام کاری که روزه را باطل می کند خودداری نـمایـد

موضوع:جایگاه ماه رمضان

الف:مرحوم علامه مجلسی در بحار الانوار به نقل از نوادر قطب راونـدی روایـت کـرده رسولخدا(ص) فرمود:

لُو یَعْلَمُ الْعـِبادُ ما فی رَمَـضانَ لَتَمَنَّتْ اَنْ یَکُونَ رَمَضانُ سَنَهً(۱)

اگر بندگان می دانستند که در ماه رمضان چه(برکاتی)است آرزو می کردند که رمضان یکسال باشد

ب:مرحوم صدوق در کتاب فضایل الاشهر الثلاثه از امام صادق(ع) روایت کـرده که رسـولـخدا(ص) فـرمـود:

لایَکُونَنَّ شَهْرُ رَمَضانَ عِنْدَکُمْ کَغَیْرِهِ مِنَ الشُّهُورِ فَاِنَّ لَهُ عِنْدَاللهِ حُرْمَهً وَ فَضْلاً عَلی سائِرِ الشُّهُورِ وَ لا یَکُونَنَّ شَهْرُ رَمَضانَ یَوْمُ صَوْمِکُمْ کَیَوْمِ فِطْرِکُمْ(۲)

ماه رمضان پیش شما مانند ماههای دیگر نباشد چرا که نزد خداوند احترام و بر سایر ماهها برتری دارد در ماه رمضان روز روزه داری شما مانند روز خوردنتان نباشد(ادب و حرمت این ماه را نگه دارید)

تعریف روزه:

روزه آن است که انسان برای انجام فرمان خداوند عالم از اذن صبح تا مغرب از چیزهایی که روزه را باطل می کند خودداری نماید

 

تذکر:

این تعریف را تقریباً عموم فقهاء قبول دارند با مقداری اختلاف در تعبیرات

دیدگاه صاحب عُروه:

مرحوم سیـد کـاظم یـزدی در عـروه در ذیـل تعریف روزه این عبارت را اضافه فرموده اند:

وُجُوبُهُ فی شَهْرِ رَمَضانَ مِنْ ضَرُوریّاتِ الــدّیــنِ وَ مُـنـْکـِرُهُ مُــرْتَــدٌّ یـَجِـبُ قَتْلُهُ

وجوب روزه ماه رمضان از ضروریات دین و منکر وجوب آن مرتد و واجب القتل است

وَ مَنْ اَفْطَرَ فیهِ لا مُسْتَحِلاًّ عالِماً عامِداً یُعَزَّرُ بِخَمْسَهٍ وَ عِشْرینَ سَوطاً فَاِنْ عادَ عُزِّرِ ثانیاً فَاِنْ عادَ قُتِلَ عَلی الْاَقْوی وَ اِنْ کانَ الْاَحْوَطُ قَتْلُهُ فِی الرّابِعَهِ(۳)

و کسی که منکر آن نباشد و لکن عصیاناً با علم و عمد افطار نماید باید حاکم شرع او را تعزیر کند به بیست و پنج تازیانه و همچنین در مرتبه دوم و هر گاه بعد از دو مرتبه تعزیر دفعه سوم افطار کند حد آن کشتن است بنا بر اقوی هر چند در مرتبه سوم نیز احوط تعزیر و در مرتبه چهارم کشتن است

معنی ضروری دین:

اینکه مرحوم سید کاظم یزدی فرمودند وجوب روزه از ضروریات دین است و منکر آن مرتد است لازم است معنی مرتد و معنی ضروری دین مقداری توضیح داده شود

 

ضروری دین:

یعنی آن چیزی که برای آشنایان به اسلام واضح و روشن است که از عقاید و احکام اسلامی می باشد مانند نماز،روزه ،حج ،جهاد و …

 

معنی مرتد:

ارتداد در لغت به معنای برگشتن است و در اصطلاح فـقهاء برگشتـن از دیـن و کـفر بـعـد از اسـلام است

سوال:

ارتـداد به چـه صـورت حاصل می شود و درنهایت یک مسلمان از دین خارج می گردد؟

در پاسخ باید گفت:ارتداد درموارد زیر بـوجـود مـی آیـد:

۱-انسان جمله ای بگوید که صریح در کفر باشد مانند اینکه بگوید :من از دین اسلام خارج شده ام و یا بگوید من شرک به خدا دارم

 ۲-جمله ای را بگوید که اقتضای آن کفر باشد مانند اینکه بگوید:خداوند جسم است یا بگوید خدا همان قانونمندی جهان آفرینش است

 ۳-فعلی انجام بدهـد که دلالـت روشـن بر توهین به دین اسلام دارد مانند:نعوذ بالله قرآن را آلوده کند

 ۴-همچنین ارتداد با انکار ضروری دیـن نیز حاصـل  می شود مثلا کسی نماز و روزه وحج را منکر بشود

 

پی نوشت:

(۱)فضایل الاشهر الثلاثه ص ۱۴۰

(۲)بحار الانوار ج۹۶ ص ۳۴۷

(۳)عروه الوثقی ج۳ص۵۲۲