احکام: مسئله ۱: انسان باید زکات فطره را به قصد قربت یعنی باید برای انجام فرمان خداوند عالم بدهد و موقعی که آن را می دهد نیت دادن فطره نماید مسئله ۲: اگر کسی بگوید فقیرم نمی شود به او فطره داد مگر اینکه اطمینان پیدا بکند یا از ظاهر حالش گمان پیدا شود که […]

احکام:

مسئله ۱:

انسان باید زکات فطره را به قصد قربت یعنی باید برای انجام فرمان خداوند عالم بدهد و موقعی که آن را می دهد نیت دادن فطره نماید

مسئله ۲:

اگر کسی بگوید فقیرم نمی شود به او فطره داد مگر اینکه اطمینان پیدا بکند یا از ظاهر حالش گمان پیدا شود که فقیر است یا انسان بداند که قبلا فقیر بوده است

مسئله ۳:

اگر فطره را کنار بگذارد نمی تـواند آن را بـرای خودش بردارد و مال دیگر را برای فطره بگذارد

 

وداع با ماه رمضان:

دعای ۴۵ صحیفه سجادیه بنام وداع با ماه رمضان است مضمون این دعا از بخشهای مـتعـدد تـشـکـیل شـده اسـت مـا بـه دلـیل محدودیت فرصت فرازهایی از چند بخش را ترجـمه می کنیم

الف:مناجات با خداوند

وَ یـَا مَـنْ لَا یَـنْـدَمُ عَلـَى الْعَطـَاءِ وَ یـَا مَــنْ لَا یُـکـَافِـئُ عَـبْـدَهُ عَـلـَى الــسَّــوَاءِ

ای خدایی که از بخشش پـشیمان نمی شود و ای خدایی که در برابر عمل بنده اش به مساوات رفتار نمی کند

عَـفْـوُکَ تَـفَـضّـلٌ          

خدایا بخشش و گذشت تو تفضل است

وَ عُقُوبَتُکَ عَدْلٌ                       

و عقوبت تو بر اساس عدالت اسـت

وَ قَـضَاؤُکَ خِیَرَهٌ                      

و قضا و فرمانت برتر و بهترین است

ب:شمارش تفضلات خدا بر بندگان

امام زین العابدین(ع) در بخش دیگر دعا عنایـات و تفضلات خداوند احدیت بر بندگان را به ترتیب زیر یادآوری می فرمایند

وَ أَنْتَ الَّذی زِدْتَ فی السـَّوْمِ عَلـی نَـفـسِکَ لِعبادِکَ تُریدُ رِبـْحَـهُمْ فـی مُتاجَـرَتِـهـِـمْ لَـک

تو خدایی هستی که در معامله با بندگانـت به سود آنان افزوده ئی و خواسته ای آنها در تجارت با تو سود ببرند

فَـقُلْتَ …مَـنْ جاء بِالحَسنه فَـلَهُ عَشْرُ أَمـثالِـها وَ مَـن جاءَ بِـالـسَّیِـئَهِ فَـلا یـُجْزی اِلّا مِـثْلَـهـا

فرموده ای هر کس عمل نیکی بجا آورد ده برابر آن خواهد داشت و کسی که عمل بدی انجام دهد فقط به اندازه همان کیفر می شود

وَ قُلْتَ لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزیـدَنَّکـُمْ وَ لَـئِـنْ کَفَرْتُـمْ اِنَّ عَذابـی لَشَـدیـدٌ

فرموده ای اگر سپاسگزاری کنید برایتان افسون می سازم و اگر کفران کنید عذاب من شدید و دردناک است

وَ قُـلْـتَ اُدْعــونـی اَسـْتـَجِـبْ لَـکُــمْ اِنَّ الَّــذیــنَ یَسْتَکْبِرونَ عَنْ عِبادَتی سَیَدْخُلُونَ جَهـَنَّمَ داخِرینَ

فرموده ای مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم چه آنان که از خواندن من تکبر می ورزند بزودی با خواری به جهـنم وارد خـواهنـد شـد

 

ج:شمارش فضائل ماه رمضان

امام زین العابدین(ع) در بخـش دیگر از دعـا برکات وفضایل ماه رمضان را به ترتیب زیر شمارش می فرماید:

فَرَضْـتَ فـیـهِ مِـنَ الصِّـیامِ        

روزه را در آن واجـب شمـردی

وَضاعَفْتَ فیه مِنَ الایمانِ         

ایمان را در او مضاعف فرمودی

وَ رَغَّبْتَ فـیـه مِـنَ الـقــِیـامِ    

و قیام برای عبادت در آن را تشویق فرمودی

وَ أَجْلَلْتَ فیه مِنْ لَیْلَهِ الْقَـْدِر    

و شب قدر را در آن تجلیل فرمودی

ثُمَّ آثَـرْتَنا بِهِ عَلی سائِرِ الاُمَمِ      

و مارا به فضیلت آن از میان ملتها برگزیدی

 

د:سلام و خداحافظی از رمضان

السلامُ علیک یا شَـهْـرَ اللهِ الْاَکْـبــَر وَ یا عـیـدَ اَوْلِـیائِـهِ

سلام بر تو ای ماه بزرگ خداوند ای عید دوستـان خـدا

السلام علیک  یا اَکْرَمَ مَـصْـحـوبٍ مِـنَ الْاُوقاتِ وَ یـا خَـیْـرَ شَـهْـرٍ فِــی الْاَیـّامِ وَ السـاعـات

سلام بر تو  ای بـهـتــریـن مــصــاحــب اوقــات ای بهترین ماه در میان ایام و ساعـات

ه:اظهار دلتنگی از جدایی رمضان

وَاجـْبـُرْ مُـصیـبَـتَـنـا بِـشَـهـْـرِنـا

مصیبت ما را در فراق این ماه جبران فـرمـا

وَاجْـعَـلْـهُ مِـنْ خـَیـْرِ یَــوْمٍ مَـرَّ عَـلـَیـْنا

آن را بهترین روزهایی که بر ما گذشته است قرار ده

وَاسْلَخْنا بِانْسلاخِ هذا الشَّهرِ مِنْ خَطایانا

با بیرون رفتن این ماه ما را نیز از خـطـاهـا بـیـرون آر

وَاخـْرِجْـنا بـِـخـُروجـِهِ مِـنْ سَـیِـّئاتِـنا(۱)

و با خارج شدن آن ما را نیز از گناهانمان خارج گردان

و:فضائل و اعمال عید فطر

۱-شب عید فطر

امام زینالعابدین(ع) فرمود:

ماهِیَ بِدونِ لَیْلَهٍ یعنی لَیْلَهَ الْقَدْرِ(۲)

برای شب عید فطر اعمالی وجود دارد عبارتند از:

۱-غسل کردن موقع غروب کردن آفـتـاب

۲-احیا و شب زنده داری همراه با نماز و دعا(۳)

۳-خواندن چندین دعای کوتاه که در مفاتیح موجود است(۴)

۴-زیـارت کـردن اباعبـدا.. الحـسـین ویـژه ی ایـن شـب

۵-گفتن ده مرتبه ذکر یا دائِمَ الْفَضْلِ

۶-خواندن ده رکعت نماز در هر رکعت یک حمد و ده قل هو الله

۷-غسل کردن در آخر شب و نشستن در جای نماز تا طلوع فـجـر(۵)

۲-اعمال روز عید فطر

برای این روز اعمال متعددی به ترتیب زیر وجود دارد

۱-خواندن تکبیرهای عید بعد از نماز صبح و نماز عید

۲-بیرون کردن زکات فطره قبل از نماز عید

۳-غسل کـردن بعـد از طـلوع فـجـر

۴-افطار کردن قبل از اقامه نماز عید(۶)

۵-آماده شدن و بیرون رفتن برای اقامه نماز عید

۶-خواندن نماز عید

۷-زیارت کردن امام حسین(ع)(۷)

۸-خواندن دعای ندبه

پی نوشت:

(۱)صحیفه سجادیه دعای ۴۵                                                                                          

(۲)بحار الانوار ج۷۸ ص۱۱۹                                                                                         

(۳)اقبال الاعمال ص۲۷۴

(۴)مفاتیح الجنان ص۵۵۳                                                                                                

(۵)مصباح المتهجد /شیخ طوسی ص۶۵۱                   

(۶)اقبال الاعمال ص۲۸۰    

(۷)البلد الامین/کفعمی ص۲۸۷