سخنرانی شب اول ماه محرم(منابع مظلومیت اهل بیت(ع))

اندازه فونت :
۱۳۹۸/۰۶/۱۰
  • جلسه(۱):
  • عَنِ الصادق(ع):
  • نَفَسُ الْمَهْمُومِ لِظُلْمِنا تَـسْبیحٌ وَ هَـمُّهُ لَنا عِبادَهٌ وَ کِـتْمانُ سِرِّنا جـِهادٌ فـی سَبیــلِ اللهِ(۱)
  • نفس کسیکه به خاطر مظلومیت ما اندوهگین شود تسبیح است و اندوهش برای ما عبادت است و پـوشانـدن راز مـا جهـاد در راه خـداونـد اسـت
  • توضیح:
  • ۱-این روایت از نظر سند بدون اشکال است و علمای رجال تمامی کسانی را که در سند واقع شده اند مورد تأیید قرار داده و توثیق فرموده اند(۲)
  • ۲-از نظر دلالت و محتوا نیز با مبانی دینی همراه و موافق است و مشکل خاصی وجود ندارد چون شبیه جملات رسول خدا(ص) است که در خطبه شعبانیه می فرماید:
  • أَنْفاسُکُمْ فیهِ تَسْبیحٌ وَ نَوْمُکُمْ فیهِ عِبادَهٌ(۳)
  • نفسهای شما روزه داران تسبیح و خـواب شما عبادت است
  • منابع مظلومیت اهل بیت(ع):
  • برای بدست آوردن مظلومیت اهل بیت(ع) بویژه مظلومیت اباعبدالله الحسین(ع) و شهدای کربلا منابع متعددی وجود دارد از قبیل:
  • ۱-کتب روایی
  • نوع کتب روایی شیعه در مورد مظلومیت و چگونگی شهادت اهل بیت(ع) خبر داده اند بخش مهمی از این قبیل روایات را مرحوم علامه مجلسی در کتاب ارزشمند بحار الانوار آورده است
  • ۲-کتب مقتل
  • در معنی مقتل از نظر لغوی گفته شده:
  • هُوَ الـْمَکانُ الَّذی وَقَعَ فیهِ الْقَتْلُ(۱)
  • یعنی مقتل:مکانی است که در آن قتلی واقع شده است
  •  
  • مقصود از مقتل کتابهایی است که شهادت و مظلومیت اهل بیت(ع) بویژه اباعبدالله الحسین(ع) و شهدای کربلا در آنها منعکس شده است مرحوم آغا بزرگ تهرانی در کتاب الذریعه حدود ۹۰ مورد از کتب مقتل را نام برده است(۲)
  • توضیح:
  • کتب مقتل اباعبدالله الحسین(ع) را می توان به دو بخـش تقسیم کـرد
  • الف:مقاتل قابل استناد از قبیل:
  • ۱-مقاتل الطالبیین/ابوالفرج اصفهانی قرن ۶
  • ۲-مقتل الحسین/خوارزمی قرن ۶
  • ۳-مُثیر الأحزان/ ابن نما قرن ۷
  • ۴-الملهوف علی قتلی الطعوف/ ابن طاووس قرن ۷
  •  
  • یادآوری:
  • نوع کتب مقاتل در قرنهای بعدی بویژه در عصر حاضر از این منابع استفاده کرده اند لذا ضرورتی برای ذکر نام آنها نمی بینم
  • ب:مقاتل غیر قابل استناد
  • هدف از غیر قابل استناد دانستن آنها این نیست که تمامی مطالب آنها باطل است بلکه مقصود این است که مطالب ضعیف در آنها زیاد است لذا مراجعه انسانهای غیر متخصص به آنها صحیح نمی باشد از قبیل:
  • ۱-نورالعین فی مشهد الحسین(ع) ابواسحاق اسفرایینی
  • ۲-روضه الشهدا /واعظ کاشفی
  • ۳-المنتخب/طریحی
  • ۴-محرق القلوب/ملامهدی نراقی
  • ۵-اسرار الشهاده/فاضل دربندی
  • ۶-ناسخ التواریخ/محمد تقی سپهر
  • ۷-معالی السبطین/حائری مازندرانی
  • ۸-تذکره الشهداء/ملا حبیب اله شریف کاشانی
  •  
  • ۳-کتب تاریخ
  • از جمله منابع مظلومیت اهل بیت(ع) بویژه اباعبدالله الحسین(ع) و شهدای کربلا کتب تاریخی فریقین است از قبیل:
  • ۱-انساب الاشراف/احمد بلاذری قرن ۳
  • ۲-کتاب الطبقات /ابن سعد قرن ۳
  • ۳-الاخبار الطِوال/احمد دینوری قرن ۳
  • ۴-الامامه والسیاسه/ابن قتیبه دینوری قرن ۳
  • ۵- الارشاد محمد بن محمد بن نعمان/ شیخ مفید
  • ۶-مناقب آل ابی طالب/ابن شهر آشوب قرن ۶
  • ۷- اِعلام الوری باَعلام الهدی/طبرسی
  • ۸-تاریخ طبری/ابن جریر قرن ۴
  • ۹-الفتوح /ابن اعثم کوفی ۴
  • ۱۰-العقد الفرید /ابن عبدرته قرن ۴
  • ۱۱-الارشاد/شیخ مفید قرن ۴
  • ۱۲-روضه الواعظین/فتال نیشابوری قرن ۵
  • ۱۳-کشف الغمه /علی بن عیسی اَربلی قرن ۷
  • ۱۴-سِیَر اعلام النبلاء/ذهبی قرن ۸
  • ۴-گزارشات اسیران کربلا
  • از جمله منابع مهم در بیان مظلومیت اهل بیت(ع) بویژه شهدای کربلا مطالبی است که اسیران کربلا بویژه امام زین العابدین و حضرت زینب چه در دوران اسارت و چه سالهای بعد از این حماسه بیان فرموده اند از قبیل:
  • ۱-سخنرانی قاطع در بازار کوفه
  • ۲-مواضع کوبنده در مجلس ابن زیاد
  • ۳-مواضع کوبنده در مجلس یزید
  • ۴-سخنرانی افشاگرانه در مسجد اموی شام
  • ۵-سخنرانی موقع ورود به شهر مدینه در پایان اسارت و …
  • ۵-گزارشگران دشمن
  • از جمله منابع بیان مظلومیت شهدای کربلا گزارشات نیروهای یزید بوده که بخشی از حوادث و اتفاقات کربلا را گزارش کرده اند
  • یادآوری:
  • در ارتباط با حماسه عاشورا بیشترین نقل ها از شخصی است بنام حمید بن مسلم که گزارشگر نیروهای عمرسعد در کربلا بوده است
  •  
  • روضه شب اول:
  • ‌نام‌گذاری شب‌های محرم از ناحیه‌ ذاکران اهل بیت (ع) به تقلید از شب‌های خاصی مانند: عاشورا و تاسوعا انجام گرفته است. به همین جهت نخستین شب ماه محرم را به پاس فداکاریهای سفیر امام حسین (ع)،شب حضرت مسلم نام نهاده‌اند
  •  
  • مصائب حضرت مسلم:
  • ۱-حضرت مسلم اولین شهید حماسه عاشورا است گر چه شهادت وی روز ۸ ذیحجه در کوفه اتفاق افتاد(۱)
  • ۲-در ارتباط با جایگاه و فضایل حضرت مسلم همین بس که در کتب حدیثی و رجالی نقل شده روزی امیرمؤمنان(ع) از رسولخدا(ص) پرسید
  • یَا رَسُولَ اللَّهِ اِنَّکَ لَتُحِبُّ عَقِیلاً ?قَالَ اِی وَ اللَّهِ اِنِّی لَاُحِبُّهُ حُبَّیـْنِ حُـبّا لَـهُ وَ حُبّا لِـحُبِ اَبِـی طَالِـبٍ لَـهُ
  • ای رسول خدا تو عقیل را دوست می داری؟فرمود به خدا سوگند وی را به دو خاطر دوست می دارم یکی به خاطر خودش و دیگری به خاطر آنکه ابوطالب او را دوست می داشت
  • وَ اِنَّ وَلَدَهُ لَمَقْتُولٌ فِی مَحَبَّهِ وَلَدِکَ فَتَدْمَعُ عَلَـیْهِ عُیُونُ الْمُؤْمِنِینَ وَ تُصَلِّی عَـلَیْهِ الْـمَلَائِکَهُ الـْمُقَرَّبُونَ
  • و فرزند وی در دوستی فرزند تو کشته خواهد شد و دیدگان مؤمنان بر وی گریه خواهند کرد و فرشتگان مقرب الهی بر او گریه خواهند نمود
  • ثـُمَّ بَکـی رَسُولُ اللهِ(صل الله علیه والله)حَتـّی جـَرَتْ دُمُـوعُهُ عَـلی صَدْرِهِ ثـُمَّ قالَ:اِلَـی اللهِ اَشْکُوا ما تَـلْـقی عـِتـْرَتـی مِنْ بـَعـْدی(۱)
  • سپس رسول خدا(ص) آنقدر گریست که اشکش بر سینه اش جاری شد و بعد فرمود:از آنچه که پس از من عترتم خواهند دید به درگاه خدا شکایت می کنم
  •  
  • مظلومیت و مصائب مسلم:
  • موقع ورود مسلم به کوفه ۱۲ هزار نفر بیعت کردند در حالی که روز قیام مسلم در ۸ ذی حجه تنها سی نفر باقی ماند بعد از نماز مغرب حتی یکنفر با او باقی نماند مسلم به تنهایی با قدرت و شجاعت تمام جنگید در نهایت در اثر مجروحیت و تشنگی توان مقابله نداشت او را اسیر کردند و با دستور ابن زیاد پشت بام دارالاماره برده و سر از تن جدا کردندمسلم قبل از شهـادت به ابـن سـعید وصـیت کرد کسی را بسوی مولایم امام حسین که کوفه نیاید
  • وقتی مسلم را دستگیـر کـردند، مسلم در بـین راه شـروع کرد به گریه کردن،از علت آن پرسیدند در پاسخ فرمود:
  • أبکِـی لِـلـحـُسَیـنِ وَ آلِ الـحُـسَیـنِ
  • من برای حسین و خانواده‌اش دارم گریه می‌کنم
  •  
  • پی نوشت:
  • (۱)کتاب الامالی/شیخ مفید ص ۳۳۸                                              
  • (۲)جامع الروّاه/اردبیلی  ج۱ص۲۲۴                             
  • (۳)عیون اخبار الرضا / صدوق ج۱ص۲۹۵
  • (۴)المنجد ماده( قتل)                                                                                                                         
  • (۵)الذریعه الی تصانیف شیعه/آقا بزرگ ج۲۲ص۲۱-۳۵
  • (۶)شرح الاخبار/النعمان المغربی ج۳ص ۲۳۸
  • (۷)کتاب الامالی(مترجم)/صدوق ج۱ص ۲۳۶
  • مکان: مسجد ملااحمد
  • موضوع:منابع مظلومیت اهل بیت(ع)
  • مناسبت: دهه اول محرم سال ۱۴۴۱
  •  

سوال خود را مطرح کنید :