سخنرانی شب دوم ماه محرم (جایگاه ممتاز مردم کوفه)

اندازه فونت :
۱۳۹۸/۰۶/۱۱
  • جلسه(۲):
  • عن مولانا علی(ع):(در ایام جنگ صفین در سال ۳۷ق قدردانی از لشکریان)
  • أَنْتُمْ لَهَامِیمُ الْعَرَبِ
  • شما جوانمردان عرب هستید
  • وَ یَآفِیخُ الشَّرَفِ  
  • و سران شرف هستید     
  • وَ الْأَنْفُ الـْمُقَدَّمُ 
  • و پیشى گرفته بر دیگران هستید
  • وَ السَّنَامُ الْأَعْظَمُ(۱)
  • و برجستگان آنها هستید 
  • موضوع:
  • موضوع بحث علل انتخاب کوفه از ناحیه اباعبدالله الحسین(ع) جهت مدیریت مردم علیه حکومت ستمگر یزید بن معاویه است در کتب تاریخ عللی برای این انتخاب بیان شده است که بصورت اجمال مورد اشاره قرار می گیرند
  • الف:جایگاه ممتاز مردم کوفه
  • ویژگی های برجسته مردم کوفه از مواضع و مکاتبات امیرمؤمنان(ع) در زمان ها و شرایط مختلف کاملا بدست می آید از قبیل:
  • ۱-جریان جنگ جمل
  • وقتی امیرمؤمنان(ع) جهت خاموش ساختن فتنه شوم جملی ها از مدینه عازم عراق و شهر بصره بود خطاب به مردم کوفه چنین نوشتند
  • مِنْ عَبْدِ اللهِ عَلیٍّ اَمیرِالْمُؤْمِنینَ اِلی اَهْلِ الْکُوفَهِ جَبْهَهِ الْاَنْصارِ وَ سَنامِ الْعَرَبِ(۲)
  • از بنده خدا علی امیرمؤمنان به مردم کوفه که یاران شرافت مند بوده و بلند پایه گان عرب هستند
  •  
  • پاسخ مثبت مردم کوفه:
  • مورخان نقل کرده اند امیرمؤمنان(ع) موقع حرکت از مدینه بسوی بصره تنها ۷۰۰ نفر نیروی نظامی از مهاجر و انصار همراه داشت در حالی که حدود ۱۲ هزار نفر از مردم کوفه به سپاه امیرمؤمنان(ع) پیوستند(۳)
  •  
  • قدردانی امام از کوفیان:
  • امیرمؤمنان(ع) پس از خاتمه جنگ جمل و شکست خوردن فتنه پیمان شکـنان از مردم کوفه چـنین قـدردانی فرمـودنـد:
  • جَزاکُمُ اللهُ مِنْ أَهْلِ مِصْرٍ عَنْ اَهْلِ بَیْتِ نَبِیِّکُمْ اَحْسَنَ ما یَجْزی اَلْعامِلینَ بِطاعَتِهِ وَ الشّاکِرینَ بِنِعْمَتِهِ فَقَدْ سَمِعْتُمْ وَ أَطَعْتُمْ وَ دُعیتُم فَأَجَبْتُمْ(۴)
  • خداوند به خاطر خاندان پیامبرتان بهترین پاداشی را که به اهل طاعت خویش و سپاسگزاران نعمت خود می دهد به شما عطا کند شما گوش فرا دادید و اطاعت کردید و فرا خوانده شدید و اجابت کردید
  •  
  • ب:مرکزیت کوفه
  • در صدر اسلام به ویژه پس از فتوحات اسلامی در عصر خلیفه دوم شهر کوفه از ویژگی های برجسته زیر برخوردار بوده
  • ۱-شهری مناسب برای مدیریت قلمرو مسلمانان
  • ۲-برخورداری از موقعیت برجسته اقتصادی
  • ۳-مرکزی مناسب برای بسیج نیروهای نظامی
  • ۴-امکان دسترسی آسان به سایر بلاد اسلامی
  •  
  • دو یادآوری:
  • ۱-به دلیل همین ویژگی ها بود که امیرمؤمنان(ع) مرکزخلافت خویش را از مدینه به کوفه منـتقل فرمـودنـد
  • ۲-با توجه به این ویژگی های کوفه آن شهر بهترین مکان برای قیام علیه حکومـت جـور یـزید بـوده(۵)
  • ج:کوفه دوستدار اهل بیت(ع)
  • دوران خلافت حدود ۵ ساله امیرمؤمنان(ع) که مرکز خلافت شهر کوفه بوده جمع کثیری از یاران و صحابه رسول خدا(ص) همراه آن بزرگوار به کوفه آمده بودند و از این طریق احادیث فراوانی در فضائل اهل بیت(ع) در میان مردم کوفه انتشار یافت لذا بتدریج مردم کوفه از هواداران اهل بیت(ع) شدند
  • امام محمد باقر(ع) فرمود:
  • اِنَّ وِلایَتَنا عُرِضَتْ عَلی اَهْلِ الْاَمْصارِ فَلَمْ یَقْبـَلْها قَـبُـولَ اَهْلِ الْکُوفَـهِ بِشَیْءٍ(۶)
  • ولایت ما بر همه مردم شهرها ارائه شد هیچ کدام از آنان مانند مردم کوفه آن را نپذیرفتند
  •  
  • در مقابل مردم مدینه و مکّه با آن همه سوابق و نزول قرآن در آن دو شهر و خدمات بی پایان رسول خدا(ص) و امیرمؤمنان(ع) در حق آنان
  • ابن ابی الحدید معتزلی از طـریق عمـربن نهـدی از امام زین العابدین(ع) نقل می کند که فرمود:
  • ما بـِمَکّـَهَ وَالـْمَدینَهِ عـِشْرُونَ رَجـُلاً بـِحُبِّنا(۷)
  • در دو شهر مکه و مدینه ۲۰ نفر هم نیست که ما را دوست بدارد
  •  
  • د:دعوت مردم کوفه از امام(ع)
  • بر اساس نقل مورخان کاروان ۸۴ نفری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) دو شب مانده از رجب و یا سوم شعبان سال ۶۰ ق مدینه را به قصد مکه ترک فرمودند(۸)
  • در طول حدود متجاوز از ۵ ماه تا روز عاشورا نوع مسلمانان بویژه در منطقه حجاز و حاجیان بلاد مختلف در جریان قیام امام حسین(ع) قرار گرفتند در این میان تنها شهری که مردمان آن از قیام امام استقبال کردند شهر کوفه بود
  • در کتابهای لهوف سید بن طاووس(۹) و اعیان الشیعه سید محسن جبل عاملی و منتهی الآمال محدث قمی آمار نامه های کوفیان را ۱۲ هزار نامه ذکر کرده اند که البته هر نامه را چندین نفر امضا کرده بودند و امام(ع) این نامه ها و درخواست ها را اجابت فرمودند(۱۰)
  • اینها بود که اباعبدالله الحسین(ع) این شهر را برای بدست گرفتن زعامت جامعه اسلامی و از میان برداشتن حکومت جور اموی انتخاب فرمودند
  • روضه ورود کاروان به کربلا:
  • یکی از کارهایی که حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در طول مسیر به سوی کربلا آماده سازی اعضای کاروان برای حوادث و اتفاقاتی بود که در آینده خواهد افتاد لذا موقع خروج از مکه خطاب به آنان فرمود:
  • مَنْ کَانَ بَاذِلًا فِینَا مُهْجَتَهُ، وَ مُوَطِّناً عَلَى لِقَاءِ اللَّهِ نَفْسَهُ، فَـلْـیَـرْحَـلْ مـَعَنَا(۱۱)
  • هرکس می‌خواهد جان خود را در راه ما بذل کند و خود را برای ملاقات با خدا آماده کرده است، با ما کوچ کند
  •  
  • و روز فردا یعنی دوم محرم وقتی وارد سرزمین کربلا شد باز برای اینکه همراهان بدانند که اینجا سرزمین موعود است چنین فرمود:
  • اَلنّاسُ عَبیدُ الدُّنْیا وَ الدِّینُ لَعِقٌ عَلى أَلْسِنَتِهِمْ، یَحُوطُونَهُ ما دَرَّتْ مَعایِشُهُمْ، فَإِذا مُحِّصُوا بِالْبَلاءِ قَلَّ الدَّیّانُونَ
  • مردم، بندگان دنیا هستند و دین همانند چیزى است که بر زبانشان باشد، تا آنگاه که زندگى شان [به وسیله آن] پر رونق است آن را نگه مى دارند، ولى هنگامى که با مشکلات آزموده شوند عدد دین داران اندک مى شود
  •  
  • طبق نقل خوارزمی سپس امام فرمود:
  • هذا مَوْضِعُ کَـرْبٍ وَ بَـلاءٍ، هـهُنا مَناخُ رِکـابِـنا، وَ مَحَطُّ رِحالِنا، وَ مَقْتَلُ رِجالِنا، وَ مَسْفَکُ دِمائـِنا(۱۲)
  • این دیار، جایگاه اندوه و بلا [و سرزمین گرفتارى و آزمون] است، اینجا محلّ خوابیدن شتران ما، و بارانداز کاروان ما، و محلّ شهادت مردان ما و جارى شدن خون ماست
  •  
  • پی نوشت:
  • (۱)نهج البلاغه خطبه ۱۰۷
  • (۲)تاریخ طبری ج۴ ص ۵۰۰
  • (۳)وقعه الجمل ص ۱۵۰           
  • (۴)نهج البلاغه نامه ۲
  • (۵)الصحیح من مقتل سید الشهدا ص ۷۴                                        
  • (۶)ثواب الاعمال/صدوق ص ۱۱۴                                        
  • (۷)شرح نهج البلاغه ج۴ص۱۰۴
  • (۸)انساب الاشراف بلاذری ج۳ ص ۱۶۰                                         
  • (۹)الملهوف/ابن طاووس ص ۳۷                              
  • (۱۰)منتهی الآمال/محدث قمی ج۱ ص ۵۶۶
  • (۱۱) بحارالانوار،/مجلسی ج۴۴، ص٣۶٧           
  • (۱۲)مقتل الحسین خوارزمى، ج ۱، ص ۲۳۷

سوال خود را مطرح کنید :