سخنرانی شب ششم ماه محرم(نمونه هایی از گزارش علوی)

اندازه فونت :
۱۳۹۸/۰۶/۱۶
  • عَن ابی عبدالله(ع):
  • إِنَّ آلَ أُمَیَّهَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ وَ مَنْ أَعَانَهُمْ عَلَی قَتْلِ الْحُسَیْنِ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ نَذَرُوا نُذُوراً اِنْ قُتِلَ الْحُسِیْنُ(ع) اَنْ یَتَّخِذُوا ذلِکَ الْیَوْمَ عیدً لَهُمْ وَ اَنْ یَصُومُوا فیهِ شُکْراً(۱)
  •  
  • مقدمه:
  • در جلسه گذشته گزارش اموی و گزارش عباسی از حماسه عاشورا مورد اشاره قرار گرفت اکنون به بررسی گزارش علوی می پردازیم
  • ج:گزارش علوی
  • مقصود از گزارش علوی کتب تاریخی و مقاتلی است که از ناحیه شیعیان اهل بیت(ع) در قرون اولیه نوشته شده است با توجه به اینکه بعد از رحلت پیامبر(ص) و جریان سقیفه علویان و شیعیان مدام تحت تعقیب و دربدر بودند قدرت ثبت وقایع و حوادث را به ویژه فجایع عاشورا را نداشتند و کسانی هم که شهامت به خرج داده و مقتلی نوشته بودند در طول تاریخ از بین بردند
  • نمونه هایی از گزارشات علوی:
  • ۱-مرحوم کلینی از امام صادق(ع) نقل می کند فرمود:
  • تاسوعا یَوْمٌ حوصِرَ فیهِ الْحُسِیْنُ(ع) وَ اَصْحابُهُ بِکَـرْبَلاءَ وَ اجْـتَمَعَ عَـلَیْـهِ خَـیْلُ اَهْـلِ الشّـامِ وَ اَناخُـوا عـَلَـیـْهِ
  •  تاسوعا روزى است که امام حسین‏«ع‏»و اصحاب آن بزرگوار در کربلا محاصره شدند و سپاه شامیان بر ضد آنان گرد آمدند
  • وَ فَرِحَ ابْنُ مَرْجانَهَ وَ عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ بِتَوافُرِ الْخَیْلِ وَ کَثْرَتـِها
  • ابن‏زیاد و عمر سعد نیز از فراهم آمدن آن همه سواران خوشحال شدند
  • وَ اسْتَضْعَفُوا فیهِ الـْحُسِیْنَ صَـلَـواهُ اللهِ عَلَیْهِ وَاَصـْحـابَـهُ وَ اَیْقَنُوا اَنْ لا یَاْتِىَ الْحُسِیْنَ ناصِرٌ وَ لا یُمِدَّهُ اَهْلُ الْعِراقِ(۲)
  • و آن روز،حسین‏«ع‏» و یارانش را ناتوان شمردند و یقین کردند که دیگر براى او یاورى نخواهد آمد و عراقیان‏نیز او را پشتیبانى نخواهند کرد
  •  
  • مرحوم فضل علی قزوینی(شاگرد مرحوم آخوند خراسانی) در ذیل روایت کافی چنین می نویسد:
  • اَلرِّوایَهُ صَریحَهٌ فی اِجْتِماعِ أَهْلِ الشّامِ فی کَرْبَلا وَ سَنَذْکُرُ فی تَرْجُمَهِ مُسْلِمِ بْنِ عَقیلٍ أَنَّ فی صَبیحَهِ یَوْمِ شَهادَتِهِ وَرَدَ الْکُوفَهَ عَشْرَهُ آلافٍ مِنْ جُنْدِ أَهْلِ الشّامِ؛ کَما ذَکَرَهُ الطَّبَرِیُّ وَ غَیْرُهُ
  • روایت صریح است در اجتماع مردم شام در کربلا بعدا در شرح حال مسلم بن عقیل ذکر خواهم کرد که صبح همان روزی که مسلم بن‌عقیل به قتل رسید نیز ده هزار نفر از لشکریان شام به کوفه آمده بودند.
  •  
  • سپس مرحوم قزوینی در نتیجه گیری با صراحت می‌نویسد:
  • فَمَنْ أَنْکَرَ وُجُودَ جُنُودٍ مِنْ أَهْلِ الشّامِ فَهُوِ مِنْ عَدَمِ عِلْـمِهِ بِالتّاریـِخ، بَـلْ فـی مَناقِبِ اِّبْنِ شَهْرِ آشُوبٍ)(۳)
  • هر کس وجود لشکریان شام را منکر شود بخاطر عدم اطلاع از تاریخ است
  • إِنَّ خَیْلَ شِمْرِ بْنِ ذِی‌الْجُوشَنْ وَ هُمْ َأَرْبَـعَـهِ آلافٍ کُـلـُّهُمْ شـامِـیُّون(۴)
  • شمر بن‌ذی‌الجوشن بر چهارهزار نفر فرماندهی داشت که همه شامی بودند
  •  
  • ۲-مرحوم شیخ طوسی در کتاب الامالی نقل می کند راوی گفت از امام صادق(ع) از حکم روزه گرفتن در روز عاشورا پرسیدم در پاسخ فرمود:
  • ذَاکَ یَوْمٌ قُتِلَ فِیهِ اَلْحُسَیْنُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ فَإِنْ کُنْتَ شَامِتاً فَصُمْ
  • عاشورا روزی است که امام حسین کشته شد اگر تو شادمان هستی پس روزه بدار!
  • ثُمَّ قَالَ إِنَّ آلَ أُمَیَّهَ عَلَیْهِمْ لَعْنَهُ اللهِ وَ  مَنْ أَعانَهُمْ عَلی قَتْلِ الْحُسَیْنِ مِنْ أَهْلِ الشّامِ نَذَرُوا نَذْراً إِنْ قُتِلَ اَلْحُسَیْنُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ
  • سپس فرمود خاندان امیه نفرین خدا بر آنان باد و شامیانی که آنان را بر کشتن  حسین یاری نمودند نذر کردند که اگر حسین کشته شود
  • وَ سَلِمَ مَنْ خَرَجَ اِلَی الْحُسِیْنِ عَلَیْهِ السَّلام وَ صارَتِ الْخِلافَهُ فی آلِ اَبُی سِفْیانَ أَنْ یَتـَّخِذُوا ذَلِکَ اَلْیَوْمَ عِیداً لَهُمْ یَصُومُونَ فِیهِ شُکْراً وَ یُفَرِّحُونَ أَوْلاَدَهُمْ
  • و کسانی که بر ضد حسین خروج کردند سالم بمانند و حکومت در خاندان ابوسفیان ادامه یابد آن روز را برای خودشان عید بگیرند و در آن روز از باب شکر روزه بدارند و فرزندانشان را شاد کنند
  • فَصَارَتْ فِی آلِ أَبِی سُفْیَانَ سُنَّهً إِلَى اَلْیَوْمِ فَلِذَلِکَ یَصُومُونَهُ وَ یُدْخِلُونَ عَـلَـى عِـیَالاَتِهِمْ وَ أَهَالِیـهِمُ اَلْـفَـرَحَ ذَلِـکَ اَلْـیَوْمَ(۵)
  • و این در خاندان ابوسفیان تا به امروز در میان مردمان رسم شد و همه مردم به آنان اقتدا می کنند و به این خاطر آن روز را روزه می دارند و در آن روز خانواده و خاندانشان را شاد می نمایند
  • ۳-مرحوم شیخ مفید در امالی نقل می کند:
  • قالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ(ع) وَ أَقْبَلَ عَدُوُّ اللهِ سَنانِ بْنِ اَنَسِ الْأَیادی وَ شِمْرِ بْنِ ذِی‌الْجُوشَنِ الْعامِریِّ فی رِجالٍ مِنْ أَهْلِ الشّام(۶)
  • یعنی سنان بن‌انس و شمر بن‌ذی‌الجوشن در میان مردانی از اهل شام بودند این زمانی است که این دو برای قتل امام حسین(ع) پیش می‌آیند
  • ۴-ابن سعد در کتاب طبقات الکبری می نویسد:
  • دَعا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الشّامِ عَلِیَّ بْنَ‌الْحُسَیْنِ الْأَکْبَرَ(ع) فَقالَ: إِنَّ لَکَ بِأَمیرِالْمُؤْمِنینَ قَرابَهً وَ رَحِماً، فَإِنْ شِئْتَ آمَنّاکَ وَامْضِ حَیْثُ ما أَحْبَبْتَ(۷)
  • مردی از اهل شام به علی اکبر، فرزند امام حسین(ع)، می‌گوید که تو با یزید نسبتی داری. مادرت از طایفه بنی‌امیه است و به آنها متصل. لذا ما به تو امان می‌دهیم که در صورت جدا شدن از پدرت، هرجا خواستی، بروی
  • یادآوری:
  • بطوریکه ملاحظه فرمودید در این گزارشات ۴ گانه از میان دهها نمونه دیگر همه نشان می دهند که نقش آفرینان اصلی در جنایات عاشورا علیه خاندان پیامبر شامیان بودند که طرفداران قرص امویان بوده و در دشمنی با خاندان پیامبر معروف بودند
  • روضه قطع آب :
  • یکی از ناجوانمردی های بنی امیه در حماسه عاشورا قطع آب به روی اباعبدالله الحسین (ع) و یـاران او بـود که سـه روز مانده به شهادت امام حسین (ع) یعـنـی روز هفـتم محرم اتفاق افتاد
  • ۱-نقش آب در زندگی
  • خداوند می فرماید :            
  • وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ کُلَّ شَیْئٍ حَیٍّ (۸)
  • و هـر موجـود زنده ای را از آب آفریدیم
  • امام صادق(ع) فرمود:       
  • طَعْمُ الْماءِ طَـعْمُ الـْحَیاهِ(۹)
  • طعم آب عبارت از طعم زندگی است
  •  
  • ۲-دستور قطع آب
  • ابن زیاد به عمر سـعد نوشت:
  • اِنّی لَمْ اَجْعَلْ لَکَ عُذْراً فِی کَثْرَهِ الْخَیْلِ وَ الرِّجالِ حُلْ بَیْنَ الْماءِ وَ الْحُسَیْنِ وَ أَصْحابِه فَــلا یَــذُوقُــوا مِـنْــهُ قَـطْــرهً (۱۰)
  • هرچه خـواسـتـی فـرسـتـادیـم بـهـانـه ای نـخـواهــی داشـت در میان آب و اباعبدالله(ع) و یاران او فاصله ایجاد کن نباید حتی یک قطره آب بنوشند
  •  
  •  
  • تذکر :
  • بلاذری می نویسد در ذیل دستور قطع آب جملات زیـر نـیز وجـود داشـت:
  • کَما مُـنِـعَ التَّـقِـیُّ الـزَّ کِـیُّ الْـمَـظْلُومُ اَمـیرُ الْمُـؤْمِـنینَ عُـثْـمانُ (۱۱)
  • ۳انگیزه های قطع آب
  • سخت گیری بر اردوگاه امام حسین(ع)
  • تسلیم ساختن امام در اثر عطش زنان و کودکان
  • منع آب اقدامی سیاسی و تبلیغی از سوی حزب عثمان (بنی امیه) بر ضد علویان بود که می خواستند اتهام منع آب را علیه امیرمؤمنان در جریان محاصره عثمان تکرار کنند
  •  
  • توجه و دقت:
  • این دستورِ باصطلاح استاندار خلیفه اسلامی بقدری خباثت آمیز بود که حُرّ در آن زمان در لشکریان عمرسعد بود اظهار داشت وَ أَخَـذْ تُـمْ بِـنَـفْـسِـهِ شما حتی نفس کشیدن را از اباعبدالله گرفتید
  • لذا از روز هفـتـم بـه بـعـد مشکل اصلی اردوگاه اباعبدالله الحسین (ع) مسئله آب و عطش بود و عنوان سقّایی حضرت ابوالفضل (ع) از همین جا بوجود آمد. معروف است وقتی وارد شریعه شـد و خـواسـت آب بنوشد:فَذَکَرَ عَطَشَ الْحُسَیْن (۱۲)
  • اباعبدالله(ع) علی اصغر را روی دست گرفت و خطاب بـه دشمنان فرمود: اَمـا تَـرَوْنَـهُ یَــتَـلَـظّـی عَـطـَشاً؟ (۱۳)
  • حـضـرت زیـنـب(س) از جـمله مطالـبـی که در قـتـلـگاه در حال ندبه خطاب به اباعبدالله (ع) گفت این جمله بود:بِاَبِی الْـعَـطْشانَ حَتّی مَـضی (۱۴)
  • پی نوشت:
  • (۱)وقایع الایام ج۱ ص ۵۵۱
  • (۲)فروع کافی/کلینی ج۴ص ۱۴۷                                
  • (۳) مناقب/ابن شهر آشوب ، ج۴، ص۹۸                                        
  • (۴)الإمام الحسین واصحابه، ج۱، ص۲۵۳ ـ ۲۵۴
  • (۵)امالی/شیخ طوسی(مترجم)ج۲ ص ۶۳۶
  • (۶)مقتل الحسین(ص) به روایت شیخ صدوق، ص۱۶۸                                                                                              
  • (۷) طبقات الکبری،/لابن سعد ج۶، ص۴۳۹
  • (۸) سوره انبیاء آیه ۳۰                
  • (۹) بحار الانوار / مجلسی ج ۵۴ ص ۱۵         
  • (۱۰) الارشاد / شیخ مفید ج ۲ ص ۸۶               
  • (۱۱) انساب الاشراف / بلاذری ج ۲ ص ۴۸۱
  • (۱۲) بحار الانوار/ مجلسی ج ۴۵ ص ۴۱                        
  • (۱۳)حیاه الامام الحسین ج ۳ ص ۲۷۵                           
  • (۱۴) بحار الانوار / مجلسی ج ۴۵ ص ۵۹

سوال خود را مطرح کنید :