موضوع: فضائل و مناقب حضرت عباس(ع) مکان: مسجد روستای خاکمردان مناسبت: روز تاسوعای سال۱۴۴۰   عن الصادق (ع): کانَ عَمُّنَا العَبّاسُ بنُ عَلِیٍّ نافِذَ البَصیرَهِ صُلبَ الإیمانِ(۱) عموی ما عباس بصیرتی نافذ و ایمانی استوار داشت ادوار زندگی: حضرت عباس(ع) ۴ شعبان سال ۲۶ق متولد شد و در سال ۶۱ق روز عاشورا در سن ۳۴ […]

موضوع: فضائل و مناقب حضرت عباس(ع)

مکان: مسجد روستای خاکمردان

مناسبت: روز تاسوعای سال۱۴۴۰

 

عن الصادق (ع):

کانَ عَمُّنَا العَبّاسُ بنُ عَلِیٍّ نافِذَ البَصیرَهِ صُلبَ الإیمانِ(۱)

عموی ما عباس بصیرتی نافذ و ایمانی استوار داشت

ادوار زندگی:

حضرت عباس(ع) ۴ شعبان سال ۲۶ق متولد شد و در سال ۶۱ق روز عاشورا در سن ۳۴ سالگی به شهادت رسید.

۱- ۱۴ سال در امامت پدر (امیرمؤمنان)

۲- ۱۰ سال امامت برادرش امام حسن (ع)

۳- ۱۰ سال درامامت برادرش امام حسین(ع)

 

ازدواج:

با دختر عبداله بن عباس به نام لبابه ازدواج کرد. دو پسر داشت به نام عبیدالله و فضل.

ویژگی های شخصیتی:

۱-ایمان محکم و بصیرت نافذ:

امام صادق(ع)فرمود:

کانَ عَمُّنَا العَبّاسُ بنُ عَلِیٍّ نافِذَ البَصیرَهِ صُلبَ الإیمانِ

۲-عبادت خداوند:

ابوالفرج اصفهانی نوشته است:

کانَ بَیْنَ عَیْنَیْهِ أثَرُ الْسُّجُود(۲)

 

۳-ولایتمداری:

مورخان نوشته اند حضرت عباس(ع) در کربلا برای تعصبات فامیلی و قبیله ای نمی جنگید بلکه کانَ یَعرِفُ اَنَّ دینَ اللهِ قائِـمٌ بِالـحُسَینِ وَ هُــوَ عَـمُودُ الدّینِ مُجاهِدٌ عَـن دیـنِ اللهِ و عـنَ شَریعـهِ الـمُصَطـفی.(۳)

۴- شجاعت بی مانند:

مورخان نوشته اند:

لا یُـقاسُ بِشَـجاعَتِهِ اِلّا شـَجاعـَهُ اَبیـهِ وَ اَخـیهِ

 

دویاد آوری:

۱-شجاعت امیرمؤمنان را همه می دانند. در نهج البلاغه می فرماید:

أَنَا وَضَعْتُ فِی الصِّغَرِ بِکَلَاکِلِ الْعَرَبِ(۴)

۲-بعـد از شهادت امـام حسین(ع) یکصد و چندی زخـم شمشیـر، نیـزه و تیـر مشاهده شد که همه در جلو بدن بوده چون هیچ وقت پشت به دشمن نکرد.(۵)

کلام آیت الله خوئی(ره):

در کتاب معجم الرّجال می نویسد:

اِنَّ فَـضائِلَـهُ وَ مَناقِـبـَهُ (س)اَشْهَـرُوَ اَوْضـَحُ مِـنْ اَنْ یَـحْتاجَ اِلی بَـیانٍ (۶)

روضه حضرت عباس(ع)

نقش حضرت عباس (ع) در کربلا:

مورخان و صاحبان مقاتل دو مطلب نوشته اند که نقش آن بزرگوار را در کربلا روشن می کند :

الف: لَـم یَـبقَ الـحُسَینُ بَعد اَبِی الفَضلِ اِلا هَیکَلاً شاخِصاً مُعَرّی عَن لَوازِمِ الحَیاهِ(۷)

ب: لمّا قُتِلَ العَبّاسُ تدافِعَهِ الرّجالُ عَلی أصـْحابِ الـحُسَینِ عـلـیه الـسلام (۸)

درخواست رخصت:

در کتب تاریخ و مقاتل نوشته اند وقتی حضرت عباس(ع) مشاهده کرد یاران امام(ع) یکی پس از دیگری به شهادت رسیدند اظهار داشت: یاأخی هَل ْ مِنْ رُخصَهٍ.

امام(ع) اجازه جنگ نداد لکن فرمود فَاطْلُبْ لِهَؤُلَاءِ الْأَطْفَالِ قَلِیلًا مِنَ الْمَاءِ.

 

شجاعت حضرت عباس(ع):

حضرت ابوالغضل(ع) برای اجرای دستور امام(ع) خویش به سوی شریعه فرات حرکت کرد و با شجاعت تمام ۵۰۰ نفر سواره ی اطراف شریعه را متفرق ساخت و بدون مشکل وارد شریعه شد و مشک را پر کرد.

موقع بازگشت تمامی حواس ایشان متوجه این موضوع بود که آب را به خیمه ها برساند لذا هیچ کدام از جراحت ها وحتی قطع شدن دستانش را توجه نمی کرد و دشمنان به هدف او پی بردند بدین جهت مشک را مورد هـدف قـرار دادند.

وقتی مشک پاره شد و آب ریخت حضرت عباس(ع) از بازگشت به خیمه ها ناامید شد لکن دیگر قدرت جنگیدن هم نداشت چون دست ها قطع شده بود . لذا مادرش امّ البنین چنین می گوید:

لَـوْ کَانَ سَیْفُـکَ فِـی یَـدِیْکَ لَـمَا دَنَا مِـنْـکَ أَحَـدٌ.

پسرم اگر شمشیر در دستانت بود کسی جرأت نداشت به تو نزدیک شود

 

شرائط مسجد سازی در قرآن:

خداوند در قرآن شرایط و ویژگی های سازندگان مساجد را بیان فرموده . به عبارت دیگر کسانی توفیق پیدا می کنند که به ساخت مساجد کمک کنند که دارای ویژگی های زیر باشند:

إِنَّمَا یَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللّهِ

این است و جز این نیست تعمیر کنندگان مساجد کسانی هستند که

مَنْ آمَنَ بِاللّهِ

ایمان به خداوند داشته باشند

وَالْیَوْمِ الآخِرِ

ایمان به روز قیامت داشته باشند

وَأَقَامَ الصَّلاَهَ

و نماز را به پا داشته باشند

وَآتَى الزَّکَاهَ

و زکات مال خود را پرداخت کنند

وَلَمْ یَخْشَ إِلاَّ اللّهَ(۹)

به جز خدا از هیچ کس نترسند

جایگاه مسجد سازان در روایات:

در روایات و احادیث اهل بیت جایگاه سازندگان و کمک کنندگان به مساجد بیان شده است که به چند مورد اشاره می کنیم:

۱-آباد کنندگان مساجد همسایه خدایند

خداوند در روز قیامت می فرماید: همسایگان من کجایند؟

فَتَقولُ الملائِکَهُ وَمَنْ یَنبَغی أنْ یَکونَ جارُکَ؟

خداوند در پاسخ می فرماید: عُمّارُ مَسجِدی (۱۰)

۲-در امان بودن از بلا ها

رسول خدا(ص) فرمود:

إنَّ اللهَ تَعالى إذا أنزَلَ عاهـَهً مِنَ السَّماءِ عَلى أهْلِ الأرضِ صُرِفَتْ عَنْ عُمّارِ المَساجِدِ(۱۱)

۳-اعطای منزل بهشتی:

امام صادق(ع) فرمود :

مَن بَنی مَسجِداً بَنی اللهُ لَهُ بَیْتاً فی اَلجَنَّهِ(۱۲)

هرکس مسجدی را بنا کند خدا در بهشت برای او خانه ای بنا کند.

و رسول خدا(ص) فرمود:

 مَنْ بَنی لِلهِ مَسجِداً وَلَوْ کَـمَفْحَصِ قَـطاهٍ بـَنـی اللهُ لـَهُ بـَیتاً فِـی الـجَنَّهِ(۱۳)

 کسی که مسجدی برای خدا بسازد اگر چه به اندازه لانه گنجشکی باشد خداوند خانه ای برایش در بهشت مهیا می کند .

پی نوشت:

(۱)تنقیح المقال/مماقانی ج۲ ص ۱۲۸

(۲)مقاتل الطالبین/ابوالفرج اصفهانی ص۳۳

(۳)الوقایع والحوادث/خیابانی ج۲ ص۳۰

(۴) نهج البلاغه/ خطبه قاصعه              

(۵)انساب الاشراف/بلاذری ۳/۲۰۳                                          

(۶)معجم رجال الحدیث/خویی ج۱۰ ص۲۵۵

(۷)مقتل الحسین/مقرم ص۲۶۹                       

(۸)الذریعه ص۱۲۴

(۹)سوره توبه/ آیه شریفه ۱۸

(۱۰)کنزالعمّال/متقی هندی ج۷ ص۵۷۸

(۱۱)نهج الفصاحه/ح۶۸۲

(۱۲)مستدرک الوسائل/محدث نوری ج۳ص۶۵۵

(۱۳)سنن ابن ماجه/ص۷۳۸