قال الله تبارک و تعالی: ن وَالْقَلـَمِ وَمَا یـسْطُـرُونَ(۱) سوگنـد به قـلم و آنچه می­نویسـد مقدمه: موضوع این جلسه برا اساس دعوتنامه ریاست محترم دانشگاه پیام نور جناب دکتر دادرسی دو بخش است: الف:اهدای ۱۳ هزار جلد کتاب توسط امنای محترم کتاب        خانه مرحوم آیت الله مرقاتی به دانشگاه پیام نور خوی ب:افتاح کتاب […]

  قال الله تبارک و تعالی:

ن وَالْقَلـَمِ وَمَا یـسْطُـرُونَ(۱)

سوگنـد به قـلم و آنچه می­نویسـد

مقدمه:

موضوع این جلسه برا اساس دعوتنامه ریاست محترم دانشگاه پیام نور جناب دکتر دادرسی دو بخش است:

الف:اهدای ۱۳ هزار جلد کتاب توسط امنای محترم کتاب

       خانه مرحوم آیت الله مرقاتی به دانشگاه پیام نور خوی

ب:افتاح کتاب خانه دیجیتالی و مرکز اطلاع رسانی

الف:جایگاه و نقش کتاب

  • رسول خدا(ص) می فرماید:

۱-مَنْ ماتَ وَ میراثُهُ الدَّفاتِرُ وَ الْمَحابِرُ وَجَبَتْ‌لَهُ الـْجـَنـَّهُ(۲)

هر که بمیرد و میراث او دفترها و دوات باشد، به بـهشت مـی­رود

  • و در حدیث دیگر می فرماید:

۲-اَلـْمُـؤْمِنُ اِذا ماتَ‌وَ تَـرَکَ وَرَقَـهَ واحِـدَهً عـَلَیـْها عِلْـمٌ تکُونُ تلکَ‌الوَرَقَهُ یَوْمَ القیامَهِ سَتْراً فیما بَیْنَهُ‌وَ بَیْنْ النّار(۳)

هرگاه مومنی از جهان درگذرد و تنها یـک بـرگ کـاغـذ از خـود به میـراث بگذارد که دانشی بر آن نوشته باشد، همان یک برگ پرده­ای میان او و آتش دوزخ خواهد افکند

باز در حدیث دیگر فرمود:

۳-قَــیّـِدُوا الْـعِـلْـمِ بِالْکـِتابَـه ِ(۴)

ازطریق نوشتن دانش را نگهداری کنید

مشکلات مربوط به کتاب:

مواردی که تحت عنوان مشکلات کتاب و کتاب خوانی مطرح می شود به عنوان نمونه است و بسی جای تأسف است که اگر نمایشگاه سالانه کتاب را منها بکنیم اقدامات چندان مناسبی با موضوع کتاب و کتاب خوانی صورت نمی گیرد

۱-آمار کتاب خوانی در کشور بسیار پایین است

۲-متولیان امور کتاب نوعاً بی تفاوت هستند

۳-نوع کتب جدید از نظر علمی ضعیف هستند

۴-تیراژ چاپ کتاب بسیار پایین است

۵-بالا بودن قیمت کاغذ و کتاب

۶-نبودن ضابطه برای قیمت گذاری کتاب

۷-تحمیل هزینه های توزیع کتاب به ناشران

۸-نبود اعتماد میان ناشران و کتاب فروشان

۹-عدم امنیت شغلی کارگران، کارکنان، ناشران و کتاب فروشان

۱۰-پایین آمدن قدرت خرید افراد  کتاب خوان

۱۱-نبود برنامه و طرح جامع برای نشر کتاب

۱۲-بر اساس قانون، ناشـران و کتـاب فروشـان از مـالیـات  معاف هستند در عین حال همه آنان مالیات می پردازند

راه حل ها:

۱-تجدید نظر در سیاست گذاری های مربوط به نشر کتاب

۲-احیا کردن فرهنگ کتاب خوانی در جامعه

۳-به صحنه کشاندن نویسندگان و محققان واقعی

۴-احیای فرهنگ مطالعه برای فهمیدن نه برای قبولی در امتحانات

اقدامات اینجانب در زمینه کتاب و کتاب خوانی:

مطالبی که در این زمینه مطرح می شود صرفاً به خاطر تشـویق طـلاب و دانشـجـویان است:

۱-از ابتدای تحصیلات تلاش می کردم کتب مـورد نیـاز را در عین بی پولی خـریـداری کـنم

۲-هر شهری که سفر کنم بویژه قم یا تهران و حتی خارج از کشور اولویت اول من حضور درکتابفروشی هاست به عنوان نمونه کتاب فـروشی هـای مـکه، مـدینـه، سوریه، بـیروت و تـرکـیه

۳-در تمامی نمایشگاه های سالانـه حـضـور داشـتـه ام حـتـی یـک مورد برای حضور در نمایشگاه از سفر عمره مکه زودتر برگشتم

۴-در طول دوران امامت جمعه حدود ۱۰۰ هزار جلد کتاب در رشته های مـختلف عـلوم به کتاب خانه های خوی و مراکز علمی تزریق کرده ام

۵-دوران تدریـس در دانـشگـاه نـوع کـتب درسـی و کمک درسی دانشجویان را اینجانب تهیه می کردم

۶-اگر در ایران کتاب جدیدی در حوزه دین و معارف اسلامی منتشر گردد از جمله اولین کسانی هسـتم کـه مطلع می شود

۷-با نوع ناشران و کتاب فروشان معتبر قم و تهران آشنایی و ارتباط دارم

۸-کتاب خانه شخصی من از نـظر کیـفی در آذربـایـجان بـی نظـیر است

۹-اکثر کتب کتابخانه حـوزه علـمیه خـوی و دانشـگـاه آزاد اسلامی را از طریق اینجانب خریداری کرده اند

 

کتابخانه دیجیتالی:

۱-کتابخانه دیجیتال (یاالکترونیکی) کتابخانه‌ای تخصصی است که در آن اسناد به جای کاغذ یا سایر رسانه‌های محلی به شکل الکترونیکی ذخیره شده‌اند. اساس این کتابخانه‌ها ذخیره مدارک به شکل الکترونیکی و نیز استفاده الکترونیکی است.

۲-محتوای الکترونیکی این کتابخانه‌ها ممکن است به گونه‌ای باشد که هر فردی در هر نقطه از جهان با استفاده از یک شبکه رایانه‌ای بتواند به تمامی اطلاعات یک کتابخانه عظیم دسترسی پیدا کند یا اینکه فقط برای افراد ساکن در محل قابل دسترسی باشد.

۳-مجموعه روشها، خدمات و ساختارهای اطلاعاتی که باعث می‌شوند تا اطلاعات در قالب یک فناوری نوین با دسترسی آسان، سریع، و گسترده ارائه شوند، کتابخانه دیجیتال نام دارد. کتابخانه دیجیتال یک نوع سیستم بازیابی اطلاعات است.

سیر تحول کتابخانه‌ها

سیر تحول کتابخانه‌ها از سنتی تا مجازی از چند مرحله گذر کرده‌است:

۱-کتابخانه سنتی: موجودی به صورت چاپی که هیچ کار رایانه‌ای روی آن انجام نشده‌است

۲-کتابخانه خودکار:خودکار کردن فعالیت‌های کتابخانه، فهرست نویسی، امانت، فراهم آوری …

رایانه‌ای، موجودی بطور عمده به شکل چاپی با تعدادی محدود منابع

۳-کتابخانه الکترونیکی:فعالیت‌ها کاملاً خودکار، شبکه دیسک فشرده،

منابع به دو شکل الکترونیکی و متعارف است.

۴-کتابخانه دیجیتال:کاملاً خودکار، تمام منابع به شکل دیجیتال درآمده، شبکه محلی

فیبرهای نوری با سرعت بالـا و دستیابی به شبـکه‌های گسترده

۵-کتابخانه مجازی:  کتابخانه بدون دیوار با تأمین دستیابی به منابع، کتابخانه بدون منابع

ویژگی‌های کتابخانه‌های دیجیتال

۱-کتابخانه‌های دیجیتال. وجه دیجیتال کتابخانه‌های سنتی هستند که مجموعه‌های دیجیتال و سنتی یعنی مواد الکترونیکی و کاغذی را در بر می‌گیرد.

۲-کتابخانه‌های دیجیتال هم به مهارت کتابداران

احتیاج داردو هم مهارت دانشمندان کارآمد رایانه.

۳-در کتابخانه‌های دیجیتال فاصله میان جویندگان

و پدید آورندگان تقریباً به صفر می‌رسد.

۴-کتابخانه دیجیتال علاقه‌مندان به موضوعات مشترک را از سراسر کشور کنار هم می‌آورد و به آن‌ها امکان می‌دهد که در هرجای ایران و حتی جهان در موضوعات مورد علاقه‌شان به بحث بنشیند و این باعث می‌شود فاصله میان نخبگان کشور از بین برود و آن‌ها بتوانند مسائل خودشان را با دانشمندان و نخبگان جهان مطرح نمایند.

۵-در کتابخانه‌های دیجیتال امکان استفاده هم‌زمان از یک منبع خاص برای استفاده‌کنندگان فراهم است.

(۱)سوره قلم آیه شریفه ۱ 

(۲) ارشادالقلوب/دیلمی، ص۱۷۶       

(۳) بحارالانوار، … ص۱۴۴                          

(۴) تحف العقول (مترجم)، ص ۳۵